Londra'nın Kensington bölgesinde 9 Mayıs 1874 tarihinde dünyaya gelen İngiliz arkeolog ve Mısırbilimci Howard Carter, 1922 yılında Mısır'ın Luksor kentindeki ünlü Krallar Vadisi'nde firavun Tutankamon'un mezarını keşfederek adını dünya tarihine altın harflerle yazdırmıştır. Boğa burcu olan Carter, ressam babası Samuel John Carter ve annesi Martha Joyce Carter'ın oğludur. Çocukluk yılları çoğunlukla Swaffham, Norfolk'ta teyzelerinin yanında geçen genç Carter, resim yeteneği sayesinde arkeoloji dünyasına adım attı. Babasının kurduğu özel bağlantılar, bulgularını resmedecek yetenekli bir çizimci arayan bir arkeoloğun yanında iş bulmasını sağladı.
Henüz 17 yaşındayken, 1891 yılında Mısır Araştırma Fonu adına Beni Hassan'daki Orta Krallık mezarlarının kazı çalışmalarına katılmak üzere Mısır'a gitti. Carter, sonraki yıllarda Amarna, Deir el-Bahari, Thebes, Edfu ve Abu Simbel gibi tarihi öneme sahip bölgelerde farklı arkeologların idaresi altında görev yaptı. Duvar kabartmalarını ve antik bulguları kağıda dökmek için geliştirdiği modern ve yenilikçi çizim metotları ona büyük takdir kazandı. 18 yaşında Sir Flinders Petrie'nin Tell el-Amarna kazı ekibine dahil olan Carter, 1894-1899 yılıları arasında ise Edouard Naville ile birlikte çalıştı.
Eski Eserler Müdürlüğü ve Saqqara Olayı
Başarıları sayesinde hızla yükselen Carter, 1899 yılında Mısır hükümeti tarafından Mısır Eski Eserler Servisi müdürlüğüne atandı. Bu görevdeyken, 1904 yılında Mısır'ı 22 yıl boyunca yöneten ünlü kraliçe Hatşepsut'un mezarının keşfinde son derece kritik bir rol üstlendi. Ancak 1905 yılında patlak veren ve tarihe Saqqara Olayı olarak geçen arbede, resmi kariyerinde beklenmedik bir kırılma noktası yarattı. Fransız turist grubu ile Mısırlı saha korumaları arasında çıkan şiddetli çatışmada, kendi yerel personelini savunarak Fransızlardan özür dilemeyi reddetti. Resmi görevinden istifa ettikten sonra yaklaşık üç yıl boyunca hiçbir kurumda kayıtlı olarak çalışmayan araştırmacı, geçim sıkıntısıyla yüz yüze geldiği zorlu bir sürece girdi.
Bu zorlu dönemde Luksor'a yerleşen arkeolog, turistlere suluboya tablolar satarak ve 1906 yılında Theodore Davis için serbest ressamlık hizmeti sunarak hayata tutundu. Şans, 1907 yılında zengin İngiliz aristokratı Lord Carnarvon ile tanışmasıyla yeniden yüzüne güldü. Mısırbilime büyük ilgi duyan Lord Carnarvon, kazı çalışmalarını denetlemesi için Carter'ı görevlendirdi. İkili, Teb kentindeki Krallar Vadisi'nde araştırmalara başladı. Lord Carnarvon'un 1914'te vadide kazı yapma imtiyazını elde etmesiyle Carter, çalışmalarının başına geçti. Fakat I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesi, planlarını tamamen sekteye uğrattı. Carter, bu savaş yıllarını İngiliz hükümeti için diplomatik kuryelik ve çevirmenlik yaparak geçirdi.
Yüzyılın Keşfi ve Lanet Efsanesi
Büyük savaşının ardından kazılara devam edilse de Lord Carnarvon sonuç alınamamasından memnun değildi. Carter'a kazılar için yalnızca bir sezonluk bütçe ayıracağını bildirdi. İşte bu son şansta, 4 Kasım 1922 tarihinde insanlık tarihini değiştiren o muazzam gelişme yaşandı ve firavun Tutankamon'un bozulmamış mezarı keşfedildi. Carter, 29 Kasım 1922'de bu eşsiz mezarı halkın ziyaretine açtı. Ancak bu büyük başarı, beraberinde tartışmaları da getirdi. Times gazetesine tanınan özel haber hakları yüzünden Mısır basını Carter'a karşı büyük bir öfke besledi. Keşfin ardından Carter ile Lord Carnarvon arasında sert tartışmalar yaşandı.
Yaşanan gerilimin ardından Aralık 1922'de İngiltere'ye dönen Lord Carnarvon, Ocak 1923'te Kahire'ye geri gelse de kaldığı otelde 5 Nisan 1923'te kan zehirlenmesinden hayatını kaybetti. Bu ani ölüm, kabri açanların lanetleneceğine dair söylentileri yaydı. Efsaneye göre mezarın kapısında, firavunun mezarına her kim dokunursa ölümün kanatlarının onu saracağı yazmaktaydı. İlk girenlerin peş peşe gelen ani ölümleri, basın organlarının uzun süre bu gizemli lanetten bahsetmesine yol açtı. Lahitten çıkarılan muazzam hazinelerin kazılması tam on yıl sürdü. Carter, bu devasa arkeolojik operasyonun tamamlandığı 1932 yılına dek Mısır'da kaldı.
"Firavunun mezarına her kim dokunursa ölümün kanatları onu saracaktır."
Son Yılları ve Edebi Mirası
1932 yılında nihayet ülkesine dönen Carter, Londra'da farklı müzelerde koleksiyon danışmanı olarak çalıştı. Amerika Birleşik Devletleri'ni gezerek eski Mısır tarihi ve Tutankamon hakkında konferanslar verdi ve bu sayede Amerikalıların eski Mısır medeniyetine olan ilgisinin son derece büyük bir ivme kazanmasına doğrudan katkıda bulundu. Özel hayatında ise, vaktiyle Lord Carnarvon hayattayken izin vermediği bir aşkı yaşayarak 1923 yılında onun kızı Lady Evelyn ile birliktelik kurdu. Ömrünün son dönemlerini yoksulluk içinde geçiren Carter, 2 Mart 1939'da doğduğu yer olan Kensington'da 65 yaşındayken lenfoma kanseri nedeniyle hayata gözlerini yumdu. Cenazesi Putney Vale Mezarlığı'na defnedildi.
Howard Carter, arkasında arkeoloji dünyasına yön veren değerli eserler bıraktı. Ünlü bilim insanının kaleme aldığı başlıca yapıtlar şunlardır:
- 1904 - IV. Thutmosis'in Mezarı
- 1923 - Tutankamon'un Mezarı (İlk iki cilt 1923, üçüncü cilt 1933 yılında basılmıştır)