Teknoloji dünyasında çığr açan mavi LED ışık kaynaklarının mucitlerinden olan Japon bilim insanı Hiroshi Amano, 11 Eylül 1960 tarihinde Shizuoka eyaletinin Hamamatsu kentinde dünyaya geldi. Amano, uzun yıllar boyunca Nagoya Üniversitesi laboratuvarlarında hocası İsamu Akasaki ve meslektaşı Shuji Nakamura ile birlikte yürüttüğü azimli çalışmalar sayesinde yarı iletken teknolojisinde devrim yaratan parlak mavi ışık yayan diyotları (LED) hayata geçirmeyi başardı. Bu hayati buluş, enerji tasarruflu ve son derece parlak beyaz ışık kaynaklarının üretilmesini mümkün kılarak tüm dünyanın aydınlatma alışkanlıklarını kökten değiştirdi. Geliştirdikleri bu çevre dostu ve enerji tasarruflu üstün teknoloji sayesinde üç araştırmacı, aydınlatma alanında insanlığa sundukları devasa hizmetlerden ötürü 2014 yılında Nobel Fizik Ödülü'nü almaya hak kazandılar.
Akademik Yolculuk ve İlk Başarılar
Hiroshi Amano, yükseköğrenim hayatına Nagoya Üniversitesi elektrik mühendisliği bölümünde başladı ve buradan 1983 yılında başarıyla mezun oldu. Henüz lisans öğrencisi olduğu 1982 senesinde, kariyerinin en önemli adımlarından birini atarak Profesör İsamu Akasaki'nin araştırma grubuna dahil oldu. Akademik basamakları aynı çatı altında hızla tırmanan genç araştırmacı, 1985 yılında Nagoya Üniversitesi bünyesinde yüksek lisans derecesini elde etti. Araştırmalarına ara vermeden devam eden Amano, 1989 yılında ise yine aynı prestijli eğitim kurumunda doktora çalışmalarını tamamlayarak doktor unvanını aldı. Ayrıca akademik dünyadaki ilk profesyonel görevlerine de burada adım atan başarılı fizikçi, 1988 ile 1992 yılları arasında Nagoya Üniversitesi'nde araştırma görevlisi pozisyonunda görev yaptı.
Mavi LED İcadı ve Bilimsel Devrim
Bilim dünyasında uzun süredir çözülemeyen mavi ışık problemini aşmak isteyen Amano, 1982 yılından itibaren grup III nitrid yarı iletken malzemelerin büyüme süreçlerine odaklandı. Bu malzemelerin karakterizasyonu ve pratik cihaz uygulamaları üzerine yoğunlaşan araştırmacı, 1985 yılında büyük bir teknik yeniliğe imza attı. Safir alt-tabaka tabakası üzerinde yüksek kaliteli grup III nitrid yarı iletken filmlerin geliştirilmesi amacıyla düşük sıcaklıkta çökelen özel tampon katmanlar tasarladı. Bu buluş, yarı iletken teknolojisinde yepyeni bir sayfa açtı.
Takvimler 1989 yılını gösterdiğinde Hiroshi Amano, mentörü İsamu Akasaki ve meslektaşı Shuji Nakamura ile birlikte galyum nitrür (GaN) malzemesini p-tipi olarak büyütmeyi başardı. Bu sayede dünyada ilk kez parlak mavi LED üretildi. Kırmızı ve yeşil LED'lerin varlığına rağmen, aydınlatmada devrim yapacak beyaz ışık için eksik halka olan mavi renk nihayet bulunmuştu. Bu muazzam buluş, aynı zamanda küresel ölçekte enerji tüketimini azaltan aydınlatma sistemlerinin önünü açarak 2014 yılında ekibe hak ettikleri Nobel Fizik Ödülü'nü getirdi.
Meijo'dan Nagoya'ya Profesörlük Yılları
Başarılı bilimsel çalışmalarının ardından Amano, 1992 yılında Meijo Üniversitesi'ne geçerek burada yardımcı profesör sıfatıyla dersler vermeye başladı. Buradaki çalışmalarını kararlılıkla sürdüren Amano, 1998 ile 2002 yılları arasında aynı kurumda doçent doktor olarak akademik faaliyetlerine devam etti. 2002 yılında ise Meijo'da profesör oldu. Amano, uzun yıllar hizmet verdiği Meijo Üniversitesi'nden ayrıldıktan sonra, 2010 yılında mezun olduğu Nagoya Üniversitesi Mühendislik Yüksekokulu kadrosuna katılarak çalışmalarını doğduğu topraklara taşıdı.
Bilimsel başarılarının yanı sıra düzenli bir aile yaşamıyla da tanınan ünlü fizikçi, Kasumi Amano ile mutlu bir evlilik sürdürmektedir. Çiftin Aya ve Mitsuru adında iki çocukları vardır.
Ödüller ve Tarihi Mirası
Hiroshi Amano, yarım asrı aşan ömrü boyunca geliştirdiği yarı iletken teknolojileri ve insanlığa sunduğu katkılar sebebiyle çok sayıda prestijli ödüle layık bulunmuştur. Bilim dünyasının en saygın kuruluşları ve devlet otoriteleri tarafından verilen bu ödüller, onun küresel aydınlatma devrimindeki öncülüğünü tescillemektedir.
Amano'nun kariyeri boyunca elde ettiği uluslararası nişanlar ve başarı ödülleri şunlardır:
- 1996 - IEEE / LEOS Mühendislik Başarı Ödülü
- 2002 - Takeda Ödülü
- 2011 - Fellow, Institute of Physics (Fizik Enstitüsü Üyeliği)
- 2014 - Nobel Fizik Ödülü
- 2014 - Japon Hükümeti Kültürel Başarı Kişisi
- 2014 - Japon İmparatoru Kültür Düzeni
- 2016 - Ulusal Mühendislik Akademisi Yabancı Üyeliği
Gerek aydınlatma alanındaki ekolojik dönüşüme öncülük eden buluşları gerekse yetiştirdiği yeni nesil bilim insanlarıyla Amano, çağdaş bilimin en ilham verici figürlerinden biri olmaya devam etmektedir. Bu çalışmalar insanlığın geleceğini aydınlattı.