Japonya'nın Kagoshima kentinde 1929 yılında dünyaya gelen ünlü fizikçi Isamu Akasaki, modern dünyayı aydınlatan mavi LED teknolojisini geliştirerek bilim tarihine adını altın harflerle yazdırmış öncü bir bilim insanıdır. 2014 yılında Nobel Fizik Ödülü ile taçlandırılan Akasaki, galyum nitrür yarı iletkenleri üzerindeki ısrarlı çalışmalarıyla aydınlatma teknolojilerinde çığır açan bir devrimi gerçekleştirdi. 1 Nisan 2021 tarihinde 92 yaşındayken Nagoya şehrinde hayata gözlerini yuman efsanevi mucit, geride milyarlarca insanın günlük yaşamını derinden etkileyen son derece çevre dostu ve enerji tasarruflu bir teknolojik miras bıraktı.
Akademik ve Endüstriyel Kariyer Yolu
Gençlik yıllarında bilime duyduğu büyük merakla Kyoto Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği bölümünde eğitim alan Akasaki, 1952 yılında buradan mezun oldu. Mezuniyetinin hemen ardından Kobe Kogyo Corporation bünyesinde araştırma görevlisi olarak iş hayatına adım attı ve burada yedi yıl boyunca değerli deneyimler kazandı. 1959 yılında Nagoya Üniversitesi Elektronik Bölümünde yardımcı doçent ve doçent unvanlarıyla araştırmacı olarak akademik dünyaya dönüş yaptı. Bu süreçte doktora çalışmalarını da tamamlayarak 1964 yılında aynı üniversiteden doktorasını aldı.
Akademik çalışmalarının yanı sıra endüstriyel Ar-Ge faaliyetlerine de büyük önem veren başarılı araştırmacı, 1964 ile 1974 yılları arasında bugün Panasonic adıyla bilinen Matsushita Electric Industrial firmasının Temel Araştırma Laboratuvarı bünyesinde çok kritik projelerde görev aldı. Laboratuvardaki üstün performansı sayesinde 1974 yılında Yarıiletken Departmanı Genel Müdürü pozisyonuna yükseldi ve bu önemli görevi 1981 yılına dek sürdürdü. Ağustos 1981'de Nagoya Üniversitesi Elektronik Bölümüne profesör olarak dönen Akasaki, burada genç yetenekleri yetiştirirken aynı zamanda büyük araştırma projelerine liderlik etti.
Meijo Üniversitesi bünyesindeki çalışmalarına ise Nisan 1992 tarihinde yine Elektronik Bölümü profesörü olarak başladı. 1990'lı yılların ortalarında Hokkaido Üniversitesi Arayüz Kuantum Elektroniği Araştırma Merkezinde misafir profesör olarak çalıştı. Devlet ve üniversite ortaklığıyla yürütülen birçok prestijli projede aktif rol üstlenen başarılı bilim insanı, JST firmasının GaN tabanlı mavi ışık yayan diyot araştırma ve geliştirme projesini 1987 ile 1990 yılları arasında büyük bir başarıyla yönetti. Hemen sonrasında 1993 ile 1999 yılları arasında yine aynı kurumun kısa dalga boylu yarı iletken lazer diyot projesinde liderlik üstlendi. JSPS bünyesinde Gelecek İçin Araştırma Programı'nın liderliğini yürüten bilim insanı, MEXT destekli Meijo Üniversitesi Yüksek Teknoloji Araştırma Merkezinde uzun yıllar boyunca öncü araştırmalar tasarladı. Hayatının son dönemlerinde, 2010 yılından başlayarak Meijo Üniversitesi Nitrür Yarıiletken Çekirdek Teknolojileri Araştırma Merkezi Direktörü olarak araştırmalarına devam etti. Ayrıca 1998 yılından itibaren Finlandiya Enstitüsü üyesi olarak uluslararası iş birliklerine de katkı sağladı.
Mavi LED Devrimi ve Teknolojik Mirası
Yarı iletken teknolojisi dünyasında yüzyılın en büyük buluşlarından biri kabul edilen mavi LED, Isamu Akasaki'nin kararlı çalışmaları sayesinde gerçek oldu. Akasaki, 1989 yılında parlak galyum nitrür p-n jonksiyonlu mavi diyotu başarıyla üretti. Mavi LED aydınlatmada devrim başlattı. İngilizce 'Light Emitting Diodes' ifadesinin baş harflerinden türetilen LED kelimesi, yarı iletken ve diyot tabanlı bir ışık yayan devreyi tanımlar. Bu devrim niteliğindeki icat, eski tarz ampullerle karşılaştırıldığında son derece uzun ömürlü, yüksek enerji tasarruflu ve çevreye duyarlı bir yapı sergiler. Günümüzde aydınlatma sistemlerinin ötesinde, modern televizyonlardan akıllı telefonlara kadar hayatımızın her alanında kullanılan LED ekran teknolojileri de tamamen bu temel buluşa dayanır.
Nobel Ödülü ve Saygın Başarıları
Bilim dünyasına yaptığı paha biçilemez katkılar neticesinde Isamu Akasaki, 2014 yılında Nobel Fizik Ödülü'nün sahibi oldu. Bu ödülü iki değerli meslektaşıyla paylaştı. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, ödülün parlak ve enerji tasarruflu beyaz ışık kaynaklarının yolunu açan mavi ışık yayan diyotların keşfi sebebiyle verildiğini açıkladı. Çalışmaları tüm dünyada takdir topladı. Yaşamı boyunca eşi Ryoko Akasaki ile evli olan ve aile hayatına da önem veren bilim insanı, 2021 yılında aramızdan ayrıldığında arkasında unutulmaz bir teknolojik devrim bıraktı.
Isamu Akasaki'nin akademik ve bilimsel başarılarını taçlandıran önemli ödüller şu şekildedir:
- 1991 - Chu-nichi Kültür Ödülü
- 1995 - Bileşik Yarıiletkenler Uluslararası Sempozyumu Heinrich Welker Madalyası
- 1996 - IEEE / LEOS Mühendislik Başarı Ödülü
- 1997 - Japon Hükümeti Mor Kurdeleli Madalya
- 2001 - Asahi Ödülü
- 2002 - Takeda Ödülü
- 2009 - Yüksek Teknoloji alanında Kyoto Ödülü
- 2011 - IEEE Edison Madalyası ve Japonya İmparatoru tarafından bizzat takdim edilen Kültür Nişanı
- 2014 - Nobel Fizik Ödülü
- 2015 - Charles Stark Draper Ödülü