Hatice Özgener, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın milletvekillerinden biri olarak siyasi tarihe adını yazdırmıştır. Eğitimci kimliğiyle tanınan Özgener, 1936 yılındaki ara seçimlerde Çankırı milletvekili seçilerek parlamentoya adım attı. Cumhuriyet'in kurucusu Mustafa Kemal Atatürk ile henüz ilk gençlik yıllarında, Selanik'te komşu olmaları vesilesiyle tanışan Özgener, yıllar sonra yine onun özel ricası üzerine siyasete atılarak milletvekili seçilmiştir. Genç yaşta öğretmenlik mesleğine başlayan Özgener, kırk yılı aşkın süre boyunca çeşitli okullarda ve yetim yurtlarında çalıştı. Ülkeye hem eğitimci hem de siyasetçi olarak hizmet eden Özgener, 21 Şubat 1940'ta İzmit'te yaşamını yitirdi.
Selanik'ten İstanbul'a Uzanan Eğitim Aşkı
Şeyh Mustafa Efendi ve Fatma Hanım'ın kızı olan Hatice Özgener, 1865 yılında Selanik'te doğdu. İlköğrenimini bu şehirdeki Kırmızı Mektep bünyesinde tamamladı. Kız çocuklarının eğitim görmesi amacıyla Selanik İnâs Rüşdiyesi açılınca Özgener bu okula kaydoldu. Eğitimini başarıyla tamamlayan Özgener, 14 Ekim 1878'de bu rüşdiyeye öğretmen yardımcısı olarak atandı. Buradaki görevini 1885 yılının Eylül ayı sonuna kadar sürdürdü. Daha sonra Bebek İnâs Rüşdiyesi'nde yardımcı öğretmenlik yapan Özgener, 1894 yılı Eylül sonunda bu görevinden istifa etti.
Hatice Hanım, Selanik Gümrük Müdürü Cemal Bey ile evlendi. Bu evlilikten Mevhibe, Mahmut Kemal, Fatimatüzzehra ve Zeynep adında dört çocukları dünyaya geldi. Öğretmenlik kariyerine ara vermeden devam eden Hatice Hanım, 14 Ağustos 1900 tarihinde Bebek İnâs Rüşdîsi'ne başöğretmen olarak atandı ve 14 Ağustos 1911'de bu görevine resim öğretmenliği sorumluluğu da eklendi. Kasım ayı sonuna kadar buradaki vazifesine devam etti. Selanik'in Yunanlar tarafından işgal edilmesi üzerine, 14 Aralık 1912 ile 19 Mart 1913 tarihleri arasında menâtık-ı harbiye maaşı aldı. Yaşanan bu zorlu işgal sürecinin ardından Hatice Özgener, öğretmenlik mesleğine İstanbul'da devam etme kararı aldı.
Yetim Yurtlarında Şefkat ve İdari Görevler
İstanbul'a yerleştikten sonra öğretmenlik mesleğine devam eden Özgener, 20 Mart 1913 tarihinde İstanbul Kız Öğretmen Okulu bünyesinde tarih öğretmenliğine başladı. Deneyimli eğitimci, yıllar içinde pek çok farklı eğitim kurumunda ve yetim yurdunda önemli sorumluluklar üstlendi. Bu kapsamda görev yaptığı başlıca kurumlar şunlardır:
- Süleymaniye İnâs Rüşdiyesi öğretmenliği
- İstanbul Kız Sanayi Mektebi eğitmenliği
- Kadıköy Kız Yetim Yurdu müdür yardımcılığı
- Bebek Kız Yetim Yurdu müdürlüğü
- Çağlayan Kız Yetim Yurdu müdürlüğü
- Beykoz Kız Yetim Yurdu öğretmenliği
Kırk altı yıllık başarılı bir meslek hayatının ardından, 24 Ağustos 1924'te emekliliğe ayrıldı. Emekliliğinin ardından eşi Cemal Bey ile birlikte İzmit'e yerleşti. Burada, tütün şirketinde muhasebecilik yapan ziraat mühendisi oğulları Mahmut Bey'in yanında yaşamaya başladılar. Oğlunun 1928'deki vefatından sonra İzmit'te kaldı.
Cumhuriyet'in İlk Kadın Milletvekillerinden Biri Olarak TBMM
Türkiye'de kadınların seçme ve seçilme hakkını kazandığı 1935 genel seçimleri, Türk siyaseti için tarihi bir dönüm noktasıydı. Bu seçimlerin ardından mecliste boşalan üyelikler için 1936 yılında ara seçimler yapıldı. Atatürk'ün özel isteği üzerine Hatice Özgener, Çankırı milletvekili adayı oldu ve seçimi kazandı. Böylece parlamentoya giren Özgener, V. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki 18 kadın vekilden biri olma onurunu yaşadı. Hem öğretmen kürsüsünde hem de meclis sıralarında ülkesine gururla hizmet eden bu aydın Cumhuriyet kadını, 21 Şubat 1940'ta İzmit'te vefat etti. Özgener, ardında eğitimle ve vatan sevgisiyle dolu şerefli bir ömür bıraktı.