Türk siyasetinin ve bürokrasinin en dinamik isimlerinden biri olan Hasan Celal Güzel, 1945 yılında Malatya'da dünyaya geldi. Aslen Gaziantepli bir ailenin evladı olan Güzel, babasının iş durumu nedeniyle bu kentte büyüdü. İlk ve orta öğrenimini Malatya'da tamamladı. Ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat ve Maliye Bölümü'ne girdi. Buradan 1968 yılında başarıyla mezun oldu.
Genç Yaşta Ulaşan Bürokrasi Kariyeri
Mezuniyetinin ardından Devlet Planlama Teşkilatı bünyesinde göreve başlayan Güzel, burada basamakları hızla tırmandı. Başbakanlık Müşavirliği, Başbakanlık Ekonomik ve Sosyal İşler Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı Müşavirliği ve Müsteşar Yardımcılığı görevlerinde bulundu. Yeteneği ve çalışkanlığıyla dikkat çeken genç bürokrat, DPT Genel Sekreterliği ile Müsteşar Vekilliği sorumluluklarını da üstlendi. Henüz 38 yaşındayken Başbakanlık Müsteşarı koltuğuna oturarak Türkiye tarihinin bu göreve gelen en genç ismi oldu. Ülke ekonomisinin dönüm noktası kabul edilen ünlü 24 Ocak 1980 ekonomik tedbirleri kararlarının alınmasında da çok aktif ve kritik roller üstlendi.
Hasan Celal Güzel sadece idari görevlerle yetinmedi. Kara Harp Okulu başta olmak üzere çok sayıda üniversite ve akademide dersler verdi. Bu kurumlarda hukuk, ekonomi, kamu yönetimi, maliye, ekonomik ve sosyal tarih ile iktisadi doktrinler alanlarında öğretim görevlisi olarak çalıştı. Akademik birikimini genç nesillere aktardı.
Bakanlık Yılları ve Yeniden Doğuş Partisi
Devletteki parlak hizmetlerinden sonra rotasını siyasete çeviren Güzel, 1986 yılındaki ara seçimlerde Anavatan Partisi (ANAP) listesinden Gaziantep Milletvekili olarak parlamentoya girdi. Başbakan Turgut Özal liderliğinde kurulan 45. Hükümet'te Devlet Bakanı ve Hükümet Sözcüsü oldu. 1987 genel seçimlerinde yeniden milletvekili seçilerek güven tazeledi. 46. Hükümet bünyesinde 1989 yılının Mart ayında Millî Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanı olarak atandı. 1986 ile 1989 yılları arasında Dışişleri Bakan Vekilliği görevini de layıkıyla yerine getirdi.
Zamanla ANAP ile yollarını ayıran siyasetçi, 23 Kasım 1992 tarihinde Yeniden Doğuş Partisi'ni (YDP) kurarak Genel Başkanlık koltuğuna oturdu. Aktif siyasi mücadelesini 18 Nisan 1999 tarihindeki genel seçimlere kadar sürdürdü ve bu tarihten sonra aktif siyaset hayatını sonlandırdı. YDP ise 2002 yılının Ağustos ayındaki olağanüstü kurultayla Genç Parti bünyesine katıldı.
Fikir Hayatı ve Devasa Kültürel Miras
Siyaset arenasından çekildikten sonra kalemiyle mücadele eden Güzel; Sabah, Radikal, Vatan, Dünden Bugüne Tercüman ve Halka ve Olaylara Tercüman gibi prestijli gazetelerde köşe yazarlığı yaptı. 1994 yılının sonlarında en büyük eserlerinden biri olan Yeni Türkiye Stratejik Araştırma Merkezi'ni (YTSAM) kurdu. Merkez bünyesinde iki ayda bir yayınlanan akademik nitelikteki "Yeni Türkiye" dergisini okurlarla buluşturdu. Kısa sürede adeta bir ekole dönüşen bu merkez, binlerce akademisyenin katılımıyla 7000'den fazla bilimsel makale ve 68 bin sayfalık dev bir külliyat ortaya koydu.
Hasan Celal Güzel, YTSAM bünyesinde çok sayıda tarihi çalışmaya öncülük etti. Cumhuriyet'in ilanının 75. yılı dolayısıyla hazırlanan kapsamlı çalışma bunlardan ilkidir. Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşunun 700. yılı vesilesiyle dünya çapında hazırlanan dev eser ve Türk dünyasını ele alan külliyat yine onun liderliğinde basıldı. Bu tarihi projeler şunlardır:
- 1998 yılında tamamlanan 5 ciltlik Cumhuriyet çalışması
- Osmanlı'nın kuruluşu için hazırlanan 12 ciltlik Uluslararası Osmanlı Araştırması
- 2002 yılında yayımlanan 21 ciltlik devasa Uluslararası Türkler çalışması
Bu üstün gayretleri neticesinde Türk Tarih Kurumu tarafından takdirnameye layık görüldü. Türk dünyasına sunduğu hizmetler nedeniyle TÜRKSAV ödülü kazandı. Ekonomi alanındaki doktora derecesine ek olarak tarih, kültür ve eğitim alanlarında üç ayrı fahri doktora unvanı elde etti.
Özel Hayatı, Sağlık Mücadelesi ve Vefatı
Özel yaşamında 1969 yılının Mart ayında Ülker Güzel ile hayatını birleştiren deneyimli devlet adamının bu evlilikten Mustafa Veysi adında bir oğlu ve bir kızı dünyaya geldi. Yaşamının son yıllarında sağlık sorunlarıyla boğuşan Güzel, 2011 yılında geçirdiği aort damarı tıkanıklığı nedeniyle açık kalp ameliyatı oldu. 18 Mart 2018 tarihinde fizik tedavi amacıyla gittiği Denizli'nin Pamukkale ilçesine bağlı Karahayıt bölgesindeki otelde aniden rahatsızlandı. Helikopter ambulansla Ankara'daki özel Güven Hastanesi'ne sevk edilen ünlü siyasetçi, tüm çabalara rağmen kurtarılamadı. Hasan Celal Güzel, 19 Mart 2018 tarihinde ağır akciğer enfeksiyonuna bağlı solunum yetmezliği sonucu 73 yaşında vefat etti.