Cumhuriyet döneminin en önemli kadın yazarlarından biri olan Halide Nusret Zorlutuna, 1901 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiş ve yaşamı boyunca üretmiş olduğu seçkin eserleriyle Türk edebiyatında derin izler bırakmıştır. Genç yaşlardan itibaren Anadolu'nun dört bir yanında öğretmenlik yapan ve öğrencileriyle kurduğu sevgi bağıyla tanınan yazar, edebiyat çevrelerinde haklı olarak "kadın yazarların annesi" unvanıyla anılmaktadır. Hece ölçüsüyle yazdığı hamasi şiirleri ve duru Türkçesiyle şekillendirdiği romanları sayesinde genış kitlelere ulaşan sanatçı, 10 Haziran 1984 tarihinde doğduğu şehir olan İstanbul'da hayatını kaybetmiştir.
Zorlu Bir Çocukluktan Edebiyat Dünyasına
Kökleri Erzurumlu Zorluoğulları ailesine uzanan yazarın babası gazeteci Mehmet Selim Bey (Avnullah Kâzımî), annesi ise Ayşe Nazlı Hanım'dır. Amcası Süleyman Tevfik Özzorluoğlu da basın dünyasının bilinen isimlerindendir. Babası 1908 yılında kurduğu muhalif siyasi parti sebebiyle sürgün ve hapis hayatı yaşamış, bu durum Halide Nusret'in babasından uzak, annesi ve diğer aile üyeleriyle büyümesine yol açmıştır. İlk derslerini annesinden alan küçük Halide, babasının Kerkük'e mutasarrıf olarak atanmasıyla bu bölgeye yerleşmiş ve orada Arapça ile Farsça eğitimi almıştır. Kerkük dönemine ait kıymetli hatıralarını ilerleyen yıllarda Bir Devrin Romanı adlı eserinde detaylıca kaleme almıştır. Ailece İstanbul'a döndüklerinde Erenköy Kız Lisesi'ne kaydolan yazar, henüz lise yıllarındayken babasını yitirmenin acısını yaşamıştır. Babasının kaybı üzerine yazdığı "Ağlayan Kahkahalar" metniyle katıldığı yarşımada birinci olması, sanat yaşamını başlatmıştır.
Şefkat Dolu Bir Öğretmenlik Ömrü
Lise sonrasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı eğitimi alan yazar, geçim sıkıntısı yüzünden eğitimini yarıda bırakarak Darülmuallimat sınavlarını geçmiş ve öğretmenlik mesleğine adım atmıştır. Mesleğine derin bir tutkuyla bağlanan Halide Nusret, sırasıyla Edirne, Kırklareli, Kars, Ardahan, Urfa, Karaman, İstanbul ve Ankara gibi Anadolu'nun birçok şehrinde uzun yıllar görev yapmıştır. Öğretmenlik yaparken karşılaştığı zorlukları ve öğrencileriyle paylaştığı unutulmaz günleri Benim Küçük Dostlarım adlı eserinde toplamıştır. Edirne döneminde binbaşı Aziz Vecihi Zorlutuna ile evlenmiş ve bu evlilikten Ergün ile ünlü romancı Emine Işınsu dünyaya gelmiştir. İstanbul Kız Lisesi'ndeki çalışma yđllarında Şükûle Nihal ile dostluğu başlamış, daha sonra kendi isteğiyle Doğu görevine giderek Kars ve Urfa'da öğretmenlik yapmıştır. 1957 yılında Ankara Kız Teknik Öğretmen Okulu'ndan emekli olana kadar süren bu eğitim mücadelesi, onun eğitim tarihimizdeki seçkin yerini pekiştirmiştir.
Türk Edebiyatında Bıraktığı İzler ve Üretken Kalemi
Henüz 19 yaşındayken kaleme aldığı Küller adlı romanıyla dikkatleri üzerine çeken Zorlutuna, yaşamı sürecinde sayısız dergi ve gazetede yazılar yayımlamıştır. Eserlerinde konuşulan sade Türkçeyi ve hece ölçüsünü başarıyla uygulayan yazar, 1923 yılındaki Hanım Mektupları kitabıyla da büyük bir beğeni kazanmıştır. Aile içerisindeki edebiyat çevresi de oldukça geniştir; kız kardeşi yazar İsmet Kür ve yeğeni ise ünlü yazar Pınar Kür'dür. Eserlerini paylaştığı önemli yayın organları şunlardır:
- Milli Mecmua, Türk Kadını, Kadınlar Dünyası, Aydabir ve Salon Mecmuası gibi süreli yayınlar
- Çınaraltı, Çağrı, Hilâl, Defne, Hisar, Ayşe, Töre ve Türk Edebiyatı dergileri
- Vakit, Zafer, Kudret, Haber, Yeni İstanbul, Sabah ve Hürriyet gazeteleri
Kendi döneminin sosyal yapısını, Anadolu insanının yaşam mücadelesini ve özellikle kadın dünyasını eserlerinde ışıldatan yazar, ardında kalıcı bir miras bırakarak Türk kültür hayatının en saygıdeğer isimleri arasına adını yazdırmıştır.