Türkiye'nin erken cumhuriyet döneminde hem adalet mekanizmasında hem de yerel yönetimlerde derin izler bırakmış önemli devlet adamlarından biri olan Hadi Arıbaş, Türk siyasi tarihinin saygın şahsiyetleri arasında yer alır. Tarih sayfalarında 1889 yılında Aksaray'da doğduğu kayıtlı olan Arıbaş, aldığı köklü hukuk eğitiminin kendisine kazandırdığı yüksek analitik bakış açısı sayesinde, genç Türkiye Cumhuriyeti'nin kamu hizmeti kademelerinde son derece kritik roller üstlenmiştir. Adalet arayışını savcılık ve hâkimlik kürsülerinde başarıyla yürüten, sonrasında ise doğduğu toprakların belediye başkanlığı makamına seçilerek halka doğrudan hizmet veren bu çok yönlü bürokrat, meslek hayatını milletvekilliği mertebesiyle taçlandırmıştır. O, tam bir görev adamıydı. Yasama faaliyetlerindeki seçkin duruşuyla tanınan devlet adamı, 10 Aralık 1971 tarihinde hayata gözlerini yummuştur.
Konya Hukuk Mektebi'nden Adalet Kürsülerine
Gençlik yıllarında hukuka duyduğu büyük ilgi, Hadi Arıbaş'ı dönemin en prestijli eğitim kurumlarından biri olan Konya Hukuk Mektebi'ne yönlendirmiştir. Bu mektepten başarıyla mezun olan Arıbaş, kazandığı teorik birikimi memleketin dört bir yanında uygulamaya dökmek için sabırsızlanıyordu. Hedefleri her zaman çok büyüktü. Hukuk mektebinden diplomasını gururla alan genç mezun, adalet teşkilatında görev yapmak üzere derhal ilk adımını attı. Adli hizmetlerine ilk olarak Kayseri'nin Develi ilçesinde savcılık görevini üstlenerek başladı. Develi'deki savcılık günlerinde sergilediği kararlılık ve liyakat, mesleki serüveninde yeni kapıların aralanmasını sağladı. Savcılık vazifesinin ardından doğduğu topraklara dönen Arıbaş, Aksaray'da üye yardımcılığı görevini üstlenerek adli çalışmalarını sürdürdü.
Taşra teşkilatlarındaki başarılı adımları, bir sonraki görev yeri olan Güneydoğu Anadolu'nun kapılarını araladı. Bölgenin önemli ilçelerinden Şanlıurfa'nın Viranşehir kazasında hâkimlik makamına getirilerek adalet dağıttı. Adalet, onun en hassas konusuydu. Yıllar boyunca süren adliye tecrübesi, onun devlet yönetimi konusundaki vizyonunu fazlasıyla pekiştirdi. Kürsüdeki tarafsız duruşu ve adil kararları, bölge halkı nezdinde büyük bir sevgi ve güven tesis etti.
Arıbaş'ın adalet alanındaki hizmetleri şu şekildedir:
- Develi Savcılığı ile başlayan adliye kariyeri,
- Doğduğu şehirde üstlendiği Aksaray Üye Yardımcılığı görevi,
- Güneydoğu Anadolu'da adalet dağıttığı Viranşehir Hâkimliği.
Belediye Başkanlığından Mali Yönetim Kadrolarına
Hukukçu kimliğiyle halkın güvenini kazanan Hadi Arıbaş, idari alandaki yeteneklerini sergilemek üzere yerel yönetimlere geçiş yaptı. Doğup büyüdüğu topraklara hizmet etme arzusuyla Aksaray Belediye Başkanlığı makamına seçildi. Aksaray halkı onu çok sevmişti. Belediye başkanlığı döneminde, şehrin imarı ve kamu hizmetlerinin düzenlenmesi hususunda kararlı adımlar attı. Yerel idaredeki muvaffakiyeti, onun merkezi yönetim kadrolarının da dikkatini çekmesini sağladı.
Belediyedeki görev süresinin tamamlanmasının ardından tecrübeli yönetici, rotasını maliye ve tahsilat alanına çevirdi. İstanbul dönemi ise dönüm noktası oldu. İstanbul'a giderek Şehremini Şubesi İstanbul Bölgesi Tahsilat Başmemurluğu gibi sorumluluğu yüksek bir göreve getirildi. Genç cumhuriyetin mali yapısının en kritik birimlerinde vazife alarak eşsiz bir tecrübe kazandı. Metropoldeki başarılı hizmetlerini tamamlayan tecrübeli devlet adamı, tekrar taşraya dönerek hizmetlerine devam etti.
Geniş yetkilerle donatılarak hem Konya hem de Seyhan bölgelerinde tahsil kontrol memuru unvanıyla görev aldı. Finansal denetimlerde gösterdiği yüksek hassasiyet, bürokrasi basamaklarını büyük bir hızla tırmanmasının önünü açtı. Konya'daki başarısı dikkatlerden kaçmadı. Maliye alanındaki bu göz kamaştırıcı başarı grafiği, onu tanıdık bir şehre, Konya'ya sürükledi. Konya'da Tahsilat Müdürlüğu görevini üstlenerek şehrin finansal yönetimini başarıyla sevk ve idare etti. Kamu bütçesinin ve hazine alacaklarının disipline edilmesi sürecinde takdire şayan bir efor sarf etti.
Milletvekilliği Dönemi ve Aile Yaşamı
Hem yerel idarenin dinamik koridorlarında hem de tahsilat teşkilatının mali operasyonlarında eşsiz deneyimler kazanan Hadi Arıbaş, biriktirdiği bu devasa tecrübe hazinesini ülkesine daha geniş bir çerçevede sunmak amacıyla ulusal siyasete yönelmiştir. Seçimler onun için yeni başlangıçtı. Cumhuriyet rejiminin kurumsallaştığı o kritik yıllarda aktif siyasete atılmaya karar vererek parlamento yolunu tuttu. Yapılan seçimlerin ardından TBMM IX. Dönem Niğde Milletvekili olarak meclise girmeyi başardı. Ankara'da, yasama faaliyetlerine aktif katılım sağlayarak ülkenin kalkınma hamlelerine destek verdi. Büyük Millet Meclisinde Niğde halkının gür ve gürbüz sesi olmaya gayret gösterdi. Milletvekilliği sürecinde halkla iç içeydi. Meclis kürsüsünde yaptığı konuşmalarla adalet ve maliye tecrübesini yasa tasarılarına aktardı.
Kamuoyunca bilinen devlet adamlığı kimliğinin ardında, son derece huzurlu bir aile babası profili çiziyordu. Yoğun bürokrasi ve parlamento mesaisine rağmen, eşine ve çocuklarına zaman ayırmayı hiçbir vakit ihmal etmedi. Mutlu bir evlilik hayatı süren Arıbaş, üç evlat sahibi bir aile babasıydı. Sevdikleriyle beraber başkent Ankara ile ata yurdu Aksaray arasında huzurlu ve dengeli bir yaşam kurdu.
Uzun ve şerefli bir ömrün ardından, takvimler 10 Aralık 1971 tarihini gösterdiğinde vefat etti. Vefat haberi tüm sevenlerini derinden sarstı. Geride hem meslektaşlarına hem de gelecek nesillere örnek teşkil edecek tertemiz bir mazi bıraktı. O, cumhuriyetin kuruluş yıllarındaki tüm zorlukları bizzat göğüsleyen idealist neslin en seçkin temsilcilerinden biriydi. Bu değerli devlet adamının adı, Aksaray ve Niğde şehirlerimizin yerel tarihinde müstesna bir yere sahiptir.