Türk askeri tarihinin önemli isimlerinden biri olan Güven Erkaya, 1938 yılında Manisa'da dünyaya geldi. Türk Deniz Kuvvetleri'nin 16. Komutanı olarak görev yapan Erkaya, Kıbrıs Harekâtı'ndaki kritik komutanlığı ve sonrasındaki üst düzey görevleriyle tanınan bir amiraldir. Hayatını 24 Haziran 2000 tarihinde İstanbul'da kaybeden Erkaya, hem denizdeki zorlu mücadeleleri hem de siyasi ve askeri tarihe geçen olaylarıyla hatırlanmaktadır. Aldığı üstün askeri eğitimler ve üstlendiği stratejik görevler, onu Türk bahriyesinin en çok konuşulan liderlerinden biri haline getirmiştir.
Deniz Harp Okulundan TCG Kocatepe Faciasına
Askeri kariyerine 1952 yılında Deniz Lisesi'ne adım atarak başlayan Güven Erkaya, denizcilik mesleğine çok erken yaşta gönül vermiş ve 1957 yılında Deniz Harp Okulu'ndan teğmen olarak mezun olarak Türk donanmasına katılmıştır. Genç bir subay olarak ilk görevlerini TCG Gaziantep muhribinde üstlenmiştir. Bu gemide sırasıyla uçaksavar subaylığı, atış kontrol subaylığı, seyir harekât subaylığı ve ikinci komutanlık gibi kritik görevleri yürütmüştür. Genç yaşta katıldığı donanmada gösterdiği üstün başarıların ardından, 1968 yılında Deniz Harp Akademisi'nden ve ardından 1970 yılında Silahlı Kuvvetler Akademisi'nden başarıyla mezun olarak kurmaylık unvanını almıştır. Yurt dışı eğitimine de önem vererek 1972 yılında İngiliz Kraliyet Deniz Kurmay Koleji'nden mezun olmuştur.
Kariyerinin en sarsıcı dönüm noktalarından biri 1974 yılındaki Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında gerçekleşti. Erkaya, bu dönemde TCG Kocatepe (D-354) muhribinin komutanı olarak görev yapıyordu. Kıbrıs Barış Harekâtı esnasında büyük bir koordinasyon hatası neticesinde Türk savaş uçakları tarafından kendi savaş gemisi olan TCG Kocatepe'nin vurulması, Erkaya'nın askeri hayatındaki en sarsıcı ve en zorlu imtihanlardan biri olmuştur. Gemi sulara gömülürken, komutan Güven Erkaya ve emrindeki 41 asker denizde hayatta kalma mücadeleleri verdi. Dalgalarla boğuşan denizciler, İsrailli kaptan Reuven Pinhasi tarafından fark edilerek kurtarıldı. Erkaya ve askerleri, bu kurtarma operasyonunun ardından Hayfa Limanı'na götürüldüler. Bu tarihi olay, onun askeri yaşamında derin izler bırakmıştır.
Karargah Görevleri ve Yükselen Başarı Grafiği
Bu büyük badireyi atlattıktan sonra askeri kariyerine kararlı adımlarla devam eden Güven Erkaya, Ankara ve yurt dışında kritik diplomatik roller üstlendi. 1970 yılında Genelkurmay Genel Plan Prensipler Başkanlığı bünyesinde plan subayı olarak görev aldı. Kıbrıs Harekâtı öncesinde, 1973 yılında Deniz Kuvvetleri Personel Başkanlığı'nda şube müdürü olarak çalıştı. 1974 ile 1977 yılları arasında ise Brüksel NATO Karargahı Türk Askeri Temsilciliği bünyesinde plan subaylığı görevini başarıyla yürüttür. Belçika dönüşünde, 1977-1978 yıllarında Genelkurmay Genel Plan Prensipler Başkanlığı şube müdürlüğü görevine atandı. Denizdeki komuta tecrübesini ise 1978-1980 yılları arasında II. Muhrip Filotilla Komodorluğu yaparak pekiştirdi.
Üstün hizmetlerinin ardından 30 Ağustos 1980 tarihinde tuğamiral rütbesine terfi eden Erkaya, amiral sınıfına adım atmış oldu. Tuğamiral olarak ilk dönemlerinde Eğitim Daire Başkanlığı görevini yürüttür. Ardından 1987-1988 yılları arasında Mayın Filosu Komutanlığı'nda liderlik gösterdi. Başarıları sayesinde 30 Ağustos 1988 tarihinde koramiral rütbesine yükseldi. Bu rütbeyle sırasıyla şu görevleri başarıyla tamamladı:
- Genelkurmay Genel Plan Prensipler Başkanlığı (1988-1990)
- Deniz Kuvvetleri Kurmay Başkanlığı (1990-1991)
- Güney Deniz Saha Komutanlığı (1991-1992)
Zirveye Ulaşılması, Manşetler ve Son Günler
Koramiral rütbesindeki hizmetlerinin ardından, 18 Ağustos 1992'de Donanma Komutanlığı görevine atandı. Aynı yılın 30 Ağustos tarihinde ise askerlik mesleğinin en üst rütbelerinden biri olan oramiral rütbesine hak kazandı. Donanma Komutanlığı'ndaki başarılı sürecin ardından, 18 Ağustos 1995 tarihinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı koltuğuna oturarak bahriyenin en yetkili ismi oldu.
Oramiral Güven Erkaya'nın komutanlık dönemi, askeri olduğu kadar siyasi tartışmalarla da gündeme geldi. Özellikle 1996 yılındaki Yüksek Askerî Şûra (YAŞ) toplantısı sırasında dönemin Başbakanı Necmettin Erbakan ile yaşadığı alkol protokolü tartışması, dönemin Türk basınında çok geniş bir yankı buldu. Bu olay, siyaset ve askeriye arasındaki gerilimlerin simgelerinden biri olarak medya tarihine geçti. Bu fırtınalı dönemin ardından, 29 Ağustos 1997 tarihinde Deniz Kuvvetleri Komutanlığı görevinden emekli olarak aktif askeri yaşamını noktaladı.
Emeklilik yıllarında ciddi sağlık sorunlarıyla mücadele eden Erkaya, kalın bağırsak kanseri teşhisi aldı. Hastalığın yayılması ve çoklu organ metastazı yapması üzerine Kasımpaşa Deniz Hastanesi'nde yoğun tedavi gördü. Ancak tüm çabalara rağmen 24 Haziran 2000 tarihinde hayatını kaybetti. Naaşı, İstanbul'un tanınan mezarlıklarından Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi. Vefat ettiğinde evli ve iki çocuk babası olan Güven Erkaya, ardında Türk askeri tarihinin en hareketli dönemlerine tanıklık etmiş bir isim bıraktı.