Gün Zileli, 24 Ekim 1946 tarihinde Ankara'da dünyaya gelen Türk anarşist yazar ve siyaset teorisyenidir. Yazar, fikir dünyasını eylemleriyle harmanlayarak Türkiye'nin yakın siyasi tarihine yakından tanıklık etmiştir. Genç yaşta başladığı mücadelesini cezaevi yılları, kaçaklık dönemi ve sürgün yaşamıyla sürdürmüştür. Bu zorlu süreçler onun edebi ve entelektüel kimliğini şekillendiren en önemli unsurlar olmuştur. Günümüzde de aktif yazarlık yapmaktadır.
Gençlik Yılları ve Siyasi Mücadelenin Başlangıcı
Eğitim hayatına felsefe alanında yön vermek isteyen Gün Zileli, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'ne kaydoldu. Ancak 1970 senesinde, henüz ikinci sınıftayken felsefe bölümündeki yükseköğrenimini yarıda bırakarak aktif siyasetin merkezine kaydı. Edebiyat dünyasına 1960'larda girdi. Yazarın ilk öyküleri dönemin saygın edebiyat dergileri olan Yordam ve Soyut sayfalarında okurla buluştu. Aynı süreçte Emekçi, Aydınlık ve Proleter Devrimci Aydınlık mecmualarında görevler alarak kalemini toplumsal mücadeleye adadı. Siyasi örgütlenmelerde de sorumluluk üstlendi. Türkiye İşçi Partisi (TİP), Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF) ve Dev-Genç bünyesinde yoğun çalışmalar yürüttü. FKF ve Dev-Genç örgütlerinin yönetim kademelerinde görev üstlenen yazar, dönemin öncü isimleri arasına girdi. Muhalif kimliği nedeniyle erken yaşlarda devletin güvenlik bürokrasisiyle karşı karşıya kalmaktan kurtulamadı. 1964 yılının Ağustos ayında düzenlenen ülkedeki ilk anti-emperyalist gösteriler sırasında emniyet güçlerince gözaltına alındı. 1966 yılındaki anti-emperyalist gösterilere katılımı nedeniyle de kısa bir süre cezaevinde kaldı. 1968 kuşağının simgeleşen öğrenci hareketlerinde en ön saflarda rol oynadı. Eylemleri sebebiyle 1969 yılında tekrardan kısa süreliğine demir parmaklıkların arkasına gönderildi. 1971 ile 1974 yılları arasında ise hayatının en zorlu dönemlerinden birini Mamak Cezaevi'nde tutuklu kalarak geçirdi. Üç yılı aşan bu tutsaklık döneminde TÖS, Dev-Genç ve TİİKP davalarından yargılandı.
Teorik Çalışmalar, Kaçaklık Yılları ve Sürgün Dönemi
Cezaevinden çıktıktan sonra siyasi ve kuramsal çalışmalarına hız veren Gün Zileli, 1970'li yıllarda pek çok yayında makaleler kaleme aldı. Bu yıllarda Aydınlık, Halkın Sesi, Bora ve Türkiye Gerçeği dergilerinde ağırlıklı olarak teorik yazılar üretti. Aynı zamanda Türkiye İşçi Köylü Partisi (TİKP) bünyesinde üst düzey yöneticilik görevinde bulundu. 1975 yılında Adana'daki İncirlik Üssü'ne karşı yapılan yürüyüşte tutuklanıp kısa süre hapis yattı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından açılan TİKP davası sebebiyle hakkında arama kararı çıkartılınca tam on yıl boyunca ülkesinde kaçak bir yaşam sürdürmek zorunda kaldı. Kovuşturmalardan kaçtığı bu çetin dönemde entelektüel üretkenliğini kaybetmedi. Yazılarında genellikle gerçek kimliğini gizlemek amacıyla Mehmet Gündüz takma adını tercih etti. Bu süreçte Ufuklar, Saçak ve Sosyalist Birlik dergilerinin yayın hayatına başlamasına bizzat öncülük etti. Ayrıca dönemin önemli mecralarından Yapıt ve Somut dergilerinde de düzenli olarak yazılar kaleme aldı. Baskıların sürdüğü 1990 senesinin başlarında yasal yollarla ülkede kalamayacağını anlayarak yurt dışına gitme kararı aldı. İngiltere'de siyasi sığınmacı olarak yaşadı. Yurt dışındaki bu uzun sürgün yılları yazarın edebiyata daha fazla yoğunlaşmasına fırsat tanıdı. Bu verimli dönemde ardı ardına romanlar yazdı ve İngilizceden Türkçeye çok sayıda değerli eserin tercümesini gerçekleştirdi.
Gün Zileli'nin entelektüel birikimi ve özgün bakış açısı, çok geniş bir yayın yelpazesinde kendisine yer bulmuştur. Yazılarının yayımlandığı başlıca dergi ve internet siteleri şunlardır:
- Amargi
- Sosyalizmin Sorunları
- Yeni Zamanlar
- Birikim
- Apolitika
- Ateş Hırsızı
- Uç
- İmlasız
- Bireylikler
- Kitap-lık
- Virgül
- Köxüz
- Öteki İsviçre
- Açık Gazete
- Özgür Üniversite
- Haber Cumhuriyeti
- Devrimci Demokrat
Türkiye'ye Dönüşü ve Günümüzdeki Çalışmaları
Sürgünde geçen uzun yılların ardından, takvimler 2009 yılını gösterdiğinde memleketi Türkiye'ye kesin dönüş yaptı. İstanbul'a yerleşen yazar, entelektüel ve akademik çalışmalarına büyük bir kararlılıkla devam etti. İstanbul Özgür Üniversite çatısı altında geniş katılımlı seminerler organize etti. Seminerlerde "Devrimi Yeniden Düşünmek" ve "Komintern ile TKP" başlıkları altında katılımcılara siyasi tarihin bilinmeyen yönlerini aktardı. Güncel yazılarını ve röportajlarını halen kendine ait olan Aşk ve Devrim isimli kişisel blog sayfasında ve Artı Gerçek gazetesinde neşretmektedir. Düşünür, günümüzde de aktif bir biçimde Yayın Kolektifi adlı oluşum bünyesinde yazı çalışmalarını sürdürmektedir. Medya dünyasındaki gelişmeleri yakından takip eden yazar, 15 Temmuz 2022 tarihinde dijital yayıncılıkta popüler bir platform olan Flu Tv kanalında "Cumhuriyetin Kısa Tarihi" isimli video serisine başladı. Bu özgün video serisinde, cumhuriyet tarihindeki önemli siyasi kırılmaları, toplumsal hareketleri ve kritik tarihi gelişmeleri kendi tanıklıkları ve kişisel tecrübeleri aracılığıyla genç nesillere aktarmayı sürdürmektedir. Ayrıca 2024 yılından itibaren yayına giren altı bölümlük "Sosyalizmin Kısa Tarihi" başlıklı program serisinde on dokuzuncu ve yirminci yüzyül sosyalizminin gelişim seyrini kapsamlı biçimde ele almıştır. Bu özel projede ideolojinin kuramsal temellerini, tarihi figürlerini ve küresel düzeydeki etkilerini nesnel ve akıcı bir anlatımla izleyicilerin beğenisine sunmaktadır.