Gülsün Sağlamer, 1945 senesinde Trabzon kentinde dünyaya gelen, Türkiye'nin yetiştirdiği en saygın mimar ve bilim insanlarından biridir. Yüksegörenim hayatını İstanbul'da tamamlayan Sağlamer, akademik alandaki derin çalışmaları ve başarılı yöneticilik kimliği ile tanınmaktadır. Uzun yıllar boyunca İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde rektör yardımcılığı ve ardından rektörlük görevlerini üstlenerek Türk yüksegörenim tarihine damga vurmuştur. Bilgisayar destekli mimari tasarımdan konut sorunlarına kadar uzanan geniş bir yelpazede araştırmalar yürüten Sağlamer, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde birçok önemli kuruma liderlik etmiştir. Onun bu çok yönlü kariyeri, akademik dünyada kadın liderliğinin en güçlü örnekleri arasında yer almaktadır.
Akademik ilgi alanları oldukça zengin ve çağdaş olan Sağlamer, mimarlık disiplinine yenilikçi yaklaşımlar kazandırmıştır. Çalşmalarında özellikle teknolojinin mimari tasarımla buluştuğu noktaları derinlemesine incelemiştir. Başlıca uzmanlık alanları ve yoğunlaştığı araştırma konuları şu şekilde sıralanabilir:
- Bilgisayar destekli mimari tasarım ve parametrik tasarım süreçlerinin simülasyonu
- Tasarımın mantıksal modelleri ve konutlarda morfolojik analiz çalşmaları
- Toplumsal bir mesele olan konut problemleri ve gecekondulaşma süreçleri
Bu özgün araştırma konuları, onun akademik dünyadaki yerini sağlamlaştırmış ve kendisinden sonra gelen araştırmacılara ışık tutmuştur.
Akademik Yaşamı ve Eğitim Kariyeri
Gülsün Sağlamer'in mimarlık serüveni, 1962 yılında adım attığı İTÜ Mimarlık Fakültesi bünyesinde başlamıştır. Buradaki eğitimini 1967 yılında başarıyla tamamlayan Sağlamer, akademik kariyerine ara vermeden devam etmiştir. Doktorasını da aynı üniversitede tamamlayarak 1973 yılında doktor unvanını elde etmiştir. Akademik birikimini uluslararası boyuta taşımak amacıyla 1975-1976 yılları arasında Birleşik Krallık'ta yer alan Cambridge Üniversitesi Martin Centre'da araştırmacı olarak görev yapmıştır. Bu prestijli kurumdaki çalşmalarını daha sonraki yıllarda da sürdüren Sağlamer, 1987 ve 1991 yıllarında kısa süreli görevlendirmelerle Cambridge bünyesinde araştırmalarına devam etmiştir. İTÜ'deki kariyer basamaklarını hızla tırmanarak 1978 yılında doçentlik, 1988 yılında ise profesörlük unvanına layık görülmüştür.
Akademik başarılarının yanı sıra idari görevlerde de yetkinliğini kanıtlayan Sağlamer, 1992-1995 yılları arasında rektör yardımcılığı yapmıştır. Ardından, 1996 ile 2004 yılları arasında iki dönem boyunca İstanbul Teknik Üniversitesi Rektörü olarak görev yapmıştır. Bu süreçte üniversitenin modernleşmesi ve küresel standartlara ulaşması için yoğun mesai harcamıştır. Sadece Türkiye'de değil, yurt dışında da dersler veren profesör, 1993-1996 akademik yıllarında Kuzey İrlanda'daki Queens University of Belfast bünyesinde dersler vermiştir. Aynı eğitim kurumunda 1999-2003 yılları arasında dış gözlemci sıfatıyla da bulunmuştur. Yüksegörenim yönetimindeki tecrübesi sayesinde 2005-2009 yılları arasında Avrupa Üniversiteler Birliği (EUA) Yönetim Kurulu üyesi seçilmiştir. Bununla beraber 2006'da Marie Curie Programı Danışma Kurulu üyeliğine getirilmiş ve 2006-2014 yılları arasında Kadir Has Üniversitesi Mütevelli Heyeti'nde aktif rol almıştır.
Mimari Tasarımları ve Seçkin Projeleri
Uygulamalı mimarlık alanında da son derece üretken olan Sağlamer, önemli projelere imzasını atmıştır. 320 yatak kapasitesine sahip olan Trabzon Oteli ile 360 konut birimini bünyesinde barındıran Bel-Erko Konut projesi onun öne çıkan çalşmaları arasındadır. Bunlara ek olarak, çok sayıda konut grubunun, fabrikanın, ofis binasının ve banka şubesinin projelerinde de etkin roller üstlenmiştir. Tasarım yeteneğini yarışmalarda da kanıtlayan ünlü mimar, Aydın Kuşadası Uygulama Oteli mimari proje yarışmasında çalşma grubuyla beraber birincilik ödülünün sahibi olmuştur.
Eğitim yapıları tasarımı alanında da başarılara imza atan Sağlamer, meslektaşı Meltem Aksoy ile birlikte İTÜ Dr. Sedat Üründül Anaokulu projesini tasarlayıp hayata geçirmiştir. Bu yenilikçi tasarım, 1999 yılında düzenlenen Koleksiyon Mimarlık Yarışması'nda ödüle layık bulunurken, 2000 yılında da OECD 2. Eğitim Yapıları Yarışması kapsamında ödüllendirilmiştir. Sağlamer, mimarlık literatürüne de büyük katkı sunmaktadır. Prestijli bir yayın olan Open House International dergisinin yanı sıra üç farklı ulusal nitelikteki derginin editörler kurulunda aktif olarak yer alarak akademik bilginin yayılmasına katkı sağlamaktadır.
Uluslararası Başarıları ve Aldığı Ödüller
Akademik ve mimari alandaki çalşmalarıyla küresel düzeyde kabul gören Sağlamer, birçok saygın unvana layık bulunmuştur. Kendisine farklı yıllarda üç ayrı uluslararası üniversiteden fahri doktora unvanı sunulmuştur. Bu fahri doktoralara layık gören kurumlar şunlardır:
- 2000 yılında Kanada'da yer alan Ottawa Carleton Üniversitesi
- 2002 yılında Romanya'daki Baia Mare Üniversitesi
- 2009 yılında yine Romanya'daki Costanta Ovidius Üniversitesi
Ayrıca, 2006 yılında yüksek mimari başarılarından dolayı Amerikan Mimarlar Enstitüsü (AIA) bünyesine Şeref Üyesi (Honorary Fellow) sıfatıyla dahil edilmiştir. Aynı sene mühendislik eğitimine sunduğu üstün katkılar vesilesiyle Avrupa Mühendislik Eğitimi Cemiyeti tarafından prestijli Leonardo Da Vinci Madalyası ile taltif edilmiştir. Bilim dünyasında kadınların güçlenmesine de öncülük eden Sağlamer, 2015 yılında faaliyete geçen Avrupa Kadın Rektörler Derneği (EWORA) kurucu başkanı olmuş ve bu derneğin ilk başkanlık görevini başarıyla üstlenmiştir.