Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde sembolleşen Gördesli Makbule Hanım, vatan topraklarını kurtarmak amacıyla canını siper eden efsanevi bir Kuva-yı Milliye neferidir. Manisa'nın Gördes ilçesinde 1901 veya 1902 yılında gözlerini dünyaya açan bu yiğit Türk kadını, henüz yirmi yaşındayken, 17 Mart 1922 tarihinde Akhisar'ın Akkocalı köyü yakınlarında şehit düşmüştür. Çocukluğunda edindiği becerileri vatan savunmasında kullanan Makbule Hanım, aynı zamanda eşi Halil Efe ile omuz omuza vererek cepheye koşmuş ve düşmana karşı amansız bir mücadele sergilemiştir. Gördes ve çevresinde yaktığı bağımsızlık meşalesiyle adını tarihe altın harflerle yazdıran kahraman, direniş ruhunun en asil temsilcileri arasında yer almaktadır.
Çocukluk Yılları ve "Asker Makbule" Lakabı
Gördes'in köklü ailelerinden Ali Ustalar sülalesine mensup Abdullah Efendi ile Zeliha Hanım'ın kızı olan Makbule, Manisa'nın bu şirin kasabasında büyüdü. O, küçük yaşlardan itibaren akranlarından farklı yaşadı. Ailesinden binicilik ve avcılık eğitimi alan küçük kız, ayrıca ev işlerindeki maharetinin yanında silah kullanmadaki ustalığıyla da dikkat çekti. Çevresindekiler, onun bu cesur ve gözü pek tavırlarından dolayı kendisini "Asker Makbule" lakabıyla tanıdılar. Babasını kaybettiğinde henüz on iki yaşındaydı. Bu kayıp, onu gelecekteki zorlu mücadeleler için adeta çelik gibi bir iradeyle donattı.
İşgale Karşı Yükselen İsyan Ateşi ve Evlilik
I. Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından, 25 Mayıs 1919'da Manisa'nın Yunan birlikleri tarafından işgal edilmesi bölgede büyük bir infiale yol açtı. Bu haksız işgal karşısında sessiz kalmayan Gördes halkı, bağımsızlık inanıcıyla hızla örgütlenerek kendi bağrından Kuva-yı Milliye teşkilatını çıkardı. Bölgede halkın direnişini organize etmek amacıyla Sarı Mehmet Efe, Halil Efe, Saçlı Efe, Parti Pehlivan ve Ali Bey gibi vatanseverlerin önderliğinde bağımsız çeteler kuruldu.
Milli direnişe destek veren başlıca efe ve milis liderleri şunlardır:
Yüreği vatan sevgisiyle çarpan Asker Makbule, bu milli harekete katılarak Parti Pehlivan'ın yönettiği direniş grubunda aktif görev üstlendi. Bir süre sonra bölgedeki tüm milis kuvvetleri, düşmana karşı daha etkili olabilmek adına tek bir çatı altında birleşme kararı aldı. Gördes kasabası, 15 Temmuz 1920'de işgale uğradı. Yunan kuvvetlerinin 21-22 Mayıs 1921 tarihlerinde kasabayı topa tutup kundaklayarak tamamen yakması üzerine, genç kadının içindeki vatan savunması inanıcı adeta bir kor gibi parladı. Gördes'in tamamen yanıp kül olması, Makbule Hanım'ın içindeki vatan aşkını ve intikam hırsını daha da alevlendirdi. Bu acı hadisenin ardından, 1921 yılının Temmuz ayı sonlarında Usturumcalı Halil Efe ile hayatını birleştirdi. Tören, Demirci'deki Kaymakam evinin avlusunda yapıldı. Ancak onlar için evlilik, rahat bir yaşam değil, cephede yan yana savaşmak anlamına geliyordu. Düğünün hemen ardından Makbule Hanım, eşiyle birlikte İbrahim Ethem Bey'in komutasındaki ünlü Akıncı Birlikleri'ne katılmakta tereddüt etmedi.
Kocayayla'daki Son Çarpışma ve Ebedi Mirası
Sakarya Muharebesi sırasında Afyon mevzilerine doğru geri çekilmek zorunda kalan Yunan askerleri, bir süre sonra Gördes bölgesine yeniden yöneldi. Birlikler hemen karşı pusu hazırlığına girişti. Makbule, cephede kalma konusunda ısrarcı davrandı. Milis güçler, 16 Aralık 1921 gecesi Söğütlü köyüne ulaştıklarında düşmanla sıcak temasa girdiler. Bu kanlı çatışmada Makbule Hanım, gösterdiği olağanüstü cesaretle ve askeri başarılarla birliğine büyük yararlık sağladı. Akıncı Birliği, 16 Mart 1922 günü Şahinkaya ve Akkocalı civarındaki Kocayayla'da ansızın baskına uğradı. Birlik, Şahinkaya ve Akkocalı köyleri arasındaki bölgede çetin bir çarpışmanın ortasında kaldı. Vatanını savunmak için en ön safta çarpışan Gördesli Makbule, bu hain baskın sırasında düşman kurşunlarına hedef olarak vuruldu. Genç kahraman Kocayayla mevkiinde şehit düştü. Cenazesi Kocayayla'da toprağa verildi. Türk kadınının vatanı uğruna neleri göze alabileceğini tüm dünyaya gösteren bu efsanevi direniş, Anadolu insanının esaret zincirlerini kırma iradesinin sönmeyen sembolü haline gelmiştir.