Ailesi ve yaşamı
Fikriye Hanım, ölümünden sonra nüfus kayıtlarına geçen adıyla Zeynep Fikriye Özdinçer, 1887'de Yenişehir-i Fener'de doğdu; doğum yılı kimi kaynaklarda 1897 olarak da verilir. Yaşamı hakkında tarihçilerin uzlaştığı kesin bilgi azdır. Babası Memduh Hayrettin Bey, annesi Vasfiye Hanım'dır; Ali Enver adlı bir ağabeyi, Emine Melahat adlı bir ablası ve Jülide adlı bir kız kardeşi vardı. Mustafa Kemal'in üvey babası Ragıp Bey'in ağabeyinin kızı olduğundan, Mustafa Kemal'in hısmı sayılırdı. Teselya Savaşı'ndan sonra ailesiyle Selânik'e göç etti. Batı kültürüyle yetişti, Fransızca ve Rumca öğrendi, özel derslerle piyano, annesinden ise ut çalmayı öğrendi.
İstanbul yılları
Balkan Savaşları'nda Selânik'in işgali üzerine ailesiyle İstanbul'a göç etti. Burada aile üyelerini birer birer kaybetti; anne ve babasının ardından kız kardeşi Jülide ile Heybeliada'da yaşadı, kardeşini veremden yitirince arkadaşı Memduha Hanım'ın Sultanahmet'teki evinde kaldı. Mustafa Kemal'in İstanbul'da kiraladığı Akaretler'deki eve sık sık giderek annesi Zübeyde Hanım ve kardeşi Makbule Hanım'a ev işlerinde yardımcı oldu. 1918'de kiralanan Şişli'deki eve de gidip evin düzenine katkı sağladı.
Millî Mücadele ve Ankara
İstanbul hükûmetinin Mustafa Kemal ve arkadaşları hakkında çıkardığı idam kararı üzerine Ankara'ya gitmek istedi. Karadeniz Ereğlisi'nden vapurla 13 Kasım 1920'de İnebolu'ya vardı ve Kastamonu üzerinden Ankara'ya ulaştı. Millî Mücadele'nin karargâhı olarak kullanılan Direksiyon Binası'na yerleşti; evin genel düzeni ve mutfağın yönetiminden sorumlu oldu. Bir buçuk yıl bu binada, ardından karargâhın taşındığı Çankaya'daki bağ evinde yaşadı ve Çankaya'nın ilk hanımefendisi olarak anıldı. Mustafa Kemal ile gizlice evlendikleri bilgisi bazı kaynaklarda yer alsa da tarihçiler bu konuda uzlaşmış değildir.
Son yılları ve ölümü
Mayıs 1924'te Gelibolu'dan İstanbul'a, oradan Ankara'ya geçti, Çankaya Köşkü'nde üç gün kaldıktan sonra İstanbul'a dönmek üzere ayrıldı. 21 Mayıs 1924'te faytonla son kez köşke geldi ve köşkün önünde silahla yaralandı. Memleket Hastanesi'nde öldü; ölüm tarihi Vikipedi'de girişte 31 Mayıs, metinde 30 Mayıs 1924 olarak geçmektedir. Ölümünün intihar mı cinayet mi olduğu tartışılmıştır, araştırmacıların uzlaştığı bir sonuç yoktur. Mezarının yeri de kesin olarak bilinmemektedir. Hakkında romanlar, kitaplar ve tiyatro oyunları yazılmıştır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Fikriye Hanım maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.