Cumhuriyet döneminin en özgün kalemlerinden biri olan Dr. Fikret Ürgüp, 1914 yılında dünyaya gelerek tıp ile edebiyatı harmanlayan sıra dışı bir yaşam sürdü. İstanbul'da hekimlik yaparken aynı zamanda insan ruhunun dehlizlerini öykülerine taşıyan Ürgüp, yalnızlığın ve yabancılaşmanın edebi sesi oldu. Galatasaray Lisesi'nin ardından İstanbul Tıp Fakültesi'ni bitirdi. Ülkemizde psikiyatri ve edebiyat dendiğinde akla gelen bu değerli isim, kendine has üslubuyla çağdaşarının ötesinde bir duruş sergiledi. Yaşamı boyunca tıp alanındaki uzmanlığını edebi yaratıcılığıyla birleştiren yazar, 8 Mart 1977 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yumdu.
Tıp Dünyasından Ruhun Derinliklerine
Mezuniyetinin ardından hekimlik kariyerine yön veren Ürgüp, 1942 ile 1946 yılları arasında Gureba Hastanesi'nde önemli çalışmalar yürüttü. Prof. Erich Frank'ın yanında dahiliye ihtisası yaptı. Rotasını 1954 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne çevirdi. Kendisi gibi ruh sağlığı uzmanı olan eşi Dr. Mahpeyker Hanımsultan ile birlikte New York State ve Pensilvanya Warren State hastanelerinde psikiyatri ihtisası yapmak üzere Amerika'ya gitti. Amerika'daki verimli dönemin ardından Ürgüp, 1959 yılında İngiltere'ye geçti. Dortfora Kent'te yer alan Mabledan Hospital Akıl Hastanesi bünyesinde başhekim yardımcılığı görevini üstlenerek başarılı bir yönetim sergiledi. Yabancı ülkelerde edindiği büyük birikimle 1962 yılında vatanına geri döndü. Hekimlik faaliyetlerini artık İstanbul'da yürütecekti. Beyoğlu'nda muayenehane açarak serbest ruh hekimliği yaptı. Tıp alanındaki çalışmalarına aralıksız devam eden Ürgüp, 1964 yılında ülkemizde kendi alanında bir ilk ve özgün örnek teşkil eden 'Şizofreni' isimli monografisini yayınlayarak bilim dünyasında adından söz ettirdi.
Yalnızlığın ve Yabancılaşmanın Edebi İzleri
Fikret Ürgüp, ruh hekimliği mesleğini sürdürürken sanat dünyasından da asla bağını koparmadı. Yazın hayatında Yeni İnsan ve Yeditepe gibi dönemin saygın dergilerinde yayınlanan hikâye ve yazılarıyla kendine sağlam bir yer edindi. Özellikle Yeditepe dergisinde Ahmet Hamdi Tanpınar, Asaf Halet Çelebi ve Jack Kerouac gibi edebiyat dünyasının dev isimleri üzerine kaleme aldığı derinlikli makaleler ve edebi portreler okurların büyük ilgisini çekti. Kendi jenerasyonunun hissettiği yoğun yalnızlığı ve toplumsal yabancılaşmayı eserlerinde metaforik bir anlatımla işleyen sanatçı, edebiyatımızda nev-i şahsına münhasır bir tarz oluşturdu. Sanatçının edebiyat ve bilim dünyasına kazandırdığı başlıca eserler şunlardır:
- Şizofreni (1964) - Alanında Türkiye'deki ilk özgün bilimsel monografi
- Van (1966) - Yazarın ilk öykü derlemesi
- Kısa Lodos Hikayeleri (1968) - Varoluşsal temaları barındıran ikinci öykü kitabı
Sanat Dostlukları ve Ebedi Veda
Edebiyat dünyasında Fikret Ürgüp ismi, Türk öykücülüğünün devi Sait Faik Abasıyanık ile olan sarsılmaz dostluğuyla da özdeşleşmiştir. Ürgüp, Abasıyanık'ın sadece en yakın sırdaşı değil, aynı zamanda zor zamanlarında yanından ayrılmayan hekimiydi. İki dost arasındaki bu yakın bağ, sanat dünyasında pek çok efsaneye de zemin hazırladı. Nitekim ünlü şair Ece Ayhan, Sait Faik'in hayranlık duyduğu Fransız yazar Lautréamont ile tanışmasını sağlayan kişinin Fikret Ürgüp olduğunu öne sürmüştür. Hem hekimlik hem de sanat yolunda geriye unutulmaz izler bırakan bu değerli aydın, 8 Mart 1977 günü yaşama veda etti. Onun vefatı, edebiyat dünyasında büyük bir üzüntü yaratırken cenazesi Çengelköy Mezarlığı'nda toprağa verildi. Ardından yayınlanan hüzünlü ve sarsıcı vefat ilanında yer alan şu satırlar onun tüm yaşamının özeti niteliğindeydi: "Fikret Ürgüp bu dünyadan kurtuldu! Müthiş bir hikayeci, psikiyatrist, ressam ve yapayalnız bir melankolikti." Bu son veda ilanı, onun iç dünyasındaki fırtınaları ve sanatla yoğrulmuş yalnızlığını sonsuzluğa taşıdı.