Fethiye Çetin, 1948 senesinde Elazığ'ın Maden ilçesinde dünyaya gelen, yakın dönem Türkiye tarihindeki hukuk mücadeleleri, insan hakları savunuculuğu ve ses getiren edebi eserleriyle tanınan çok yönlü bir avukat, yazar ve aktivisttir. İstanbul Barosu'na kayıtlı olarak çalışan Çetin, Hrant Dink ve ailesinin savunmanlığını üstlenerek geniş kesimlerce tanındı. Çetin, aynı zamanda Hrant Dink Vakfı'nın da avukatlığını yürüttü. Bunun yanı sıra çeşitli gazete ve dergilerde yazılar kaleme aldı.
Eğitim Hayatı ve Zorlu Cezaevi Yılları
Eğitim hayatına Mahmudiye, Maden ve Elazığ'da devam eden yazar, daha sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde yükseköğrenim gördü. 12 Eylül askeri müdahale döneminde tutuklanarak Mamak Askeri Cezaevi'nde üç yıl boyunca hapis yattı. Cezaevinden tahliye edildikten sonra eğitimini tamamladı. Hemen ardından da avukatlık mesleğine adım attı. Kariyeri boyunca İstanbul Barosu İnsan Hakları Yürütme Kurulu üyeliği ve Azınlık Hakları Çalışma Grubu sözcülüğü gibi önemli görevlerde bulundu.
Edebi Eserleri ve Kültürel Projeleri
Yazarın 2004 yılında yayımlanan Anneannem adlı yapıtı, Türkiye Ermenilerinin tarihine ve yaşamlarına dair önemli tartışmaların fitilini ateşledi. Eser, Ermeni Kırımı'ndan kurtularak Müslümanlaştırılan anneannesi Heranuş'un (Seher) anılarını ve çarpıcı hayat hikayesini konu almaktadır. Uluslararası alanda çok satanlar listesine giren bu ünlü kitap, ondan fazla dile tercüme edildi.
Hukukçunun edebiyat dünyasında derin izler bırakan ve geniş kitlelerce takip edilen başlıca çalışmaları şunlardır:
- Anneannem (2004) adlı eser, Ermeni Kırımı'ndan kurtularak Müslümanlaştırılan anneannesi Heranuş'un (Seher) çarpıcı hayatını konu almaktadır.
- Ayşe Gül Altınay ile hazırladığı Torunlar (2009) kitabı, 1915 sonrasında Müslümanlaştırılan çocukların hikayelerini anlatır.
- Utanç Duyuyorum (2013) isimli kitap ise Hrant Dink cinayeti davasının hukuki sürecini belgeleriyle gözler önüne sermektedir.
Bu çalışmaların yanı sıra sahne sanatları aracılığıyla da insan hakları alanında farkındalık yaratmaya çalıştı. Farklı coğrafyalardan yedi kadın aktivistin söyleşilerinden esinlenen Seven adlı okuma tiyatrosunun Türkiye gösteriminde rol üstlendi. Burada İrlandalı ünlü aktivist Inez MacCormack karakterini başarıyla canlandırdı.
Toplumsal bellek ve kültürel miras üzerine çalışmalarını sürdüren Çetin, 2011 yılında Elazığ'ın Kovancılar ilçesine bağlı olan ve eski adı Habap olarak bilinen Ekinözü köyünde harap durumdaki bir Ermeni çeşmesinin imece usulüyle onarılarak yeniden suya kavuşturulmasına öncülük etti. Anneannesi Seher'in (Heranuş Gadaryan) köyünde gerçekleştirilen bu restorasyon süreci, yönetmen Dilek Aydın tarafından çekilen bir belgesel filme konu oldu.