İtalyan sinemasının efsanevi ismi Federico Fellini, 20 Ocak 1920 tarihinde İtalya'nın sahil kasabası Rimini'de doğmuş, çocukluk düşlerini ve sirk tutkusunu kameranın ardına taşıyarak dünya sinema tarihini derinden etkilemiştir. Yaşamı boyunca 27 adet özgün yapıta imza atan usta yönetmen, yedi defa aday gösterildiği sinema akademisinden üç kez altın heykelcikle dönmeyi başarmıştır. Sanat hayatında yeni gerçekçilik akımından fantezi dünyalarına uzanan özgün bir çizgi çizen yönetmen, görkemli imgeleri ve sirklerden esinlenen sıra dışı karakterleriyle sinema dilini kökten değiştirmiştir.
Rimini'den Roma'ya Uzanan İlk Adımlar
Sirkler, palyaçolar ve çadır tiyatroları Federico Fellini'nin çocukluk yıllarındaki en büyük tutkuları arasındaydı. Din okullarında okuduğu dönem öğrencilik hayatının en zorlu yıllarıydı. Bu tutkuları ve yaşadığı zorluklar, ileride sanatını en çok etkileyen ögeler haline gelmiştir. Gençliği İtalya'da faşist rejimin zirveye tırmandığı yıllara rastlayan sanatçı, geçimini sağlamak amacıyla karikatüristlikten polisliğe, gazetecilikten çizgi roman ressamlığına kadar pek çok farklı alanda çalışmıştır. Ayrıca radyolar için çeşitli şovlar hazırlamıştır. Ünlü aktör Aldo Fabrizi için de mini skeçler kaleme almıştır. İlk olarak bir film afişi çizimiyle kitlelerin dikkatini çeken Fellini, Mussolini iktidarının avangard sanat tarzını sergilemesine engel olmasına izin vermemiştir. Alleanza Cinematografica Italiana bünyesinde çalşırken yolu ünlü yönetmen Roberto Rossellini ve aktris Ingrid Bergman ile kesişmiştir. Bu sayede Rossellini imzalı pek çok yapımın senaryosunu yazarak sinema endüstrisindeki konumunu iyice sağlamlaştırmıştır. Rejimin çöküşünün ardından 1944 yılında Roma'da 'The Funny Face Shop' adlı çizim dükkanını açmıştır. İlham kaynağı olarak her zaman Alman edebiyatının zirve ismi Johann Wolfgang von Goethe'yi gösteren sanatçı, 1943 yılında hayat arkadaşı ve vazgeçilmez oyuncusu Giulietta Masina ile dünyavevine girmiştir.
Kendi Sinematik Evrenini Kuran Yönetmen
Yönetmenlik koltuğuna ilk kez 1950 yılında Alberto Lattuada ile ortaklaşa yönettikleri Luci Del Varieta filmiyle oturmuştur. Senaryosu da kendisine ait olan bu yapıtın hemen ardından, 1952 yılında tek başına yönettiği Lo Sceicco Bianco gelmiştir. Başrollerini Alberto Sordi ve Brunella Bovo'nun üstlendiği bu filmin senaryosunu usta yönetmen Michelangelo Antonioni ile birlikte kaleme almıştır. Çekimler sırasında dahi besteci Nino Rota ile tanışması, her iki ismin de kariyeri adına benzersiz bir dönüm noktası teşkil etmiştir. Rota'nın eşsiz müzikleri, Fellini filmlerinin ayrılmaz birer parçası olmuştur. 1950'li yıllarda ardı ardına çektiği başarılı filmlerle adından söz ettirmiştir:
- La Strada (1954)
- Il Bidone (1955)
- Le Notti di Cabiria (1957)
Dünya çapında en büyük sükseyi ise 1960 yapımı La Dolce Vita filmiyle yapmıştır. Marcello Mastroianni ve Anita Ekberg'in başrollerini paylaştığı bu filmde, yozlaşmış sosyete ve entelektüel çevrelerin iç yüzünü genç bir gazetecinin gözünden beyaz perdeye taşımıştır. Büyük tartışmalar yaratan bu şaheser, Oscar'a dört dalda aday gösterilmesine rağmen tek bir ödülle yetinmiştir.
Düşlerin ve Gerçeğin Ustası
Sinema yolculuğuna 1963 yılında 8½, 1969'da Satyricon, 1972'de Roma ve 1973 yılında Amarcord gibi başyapıtlarla devam etmiştir. Kendine has tarzıyla 8½ filminde otobiyografik ögeler sunmuştur. Burada bir yönetmenin içsel ve dışsal dünyasını harmanlamıştır. Satyricon yapıtında Roma İmparatorluğu'nun çöküş dönemini sıra dışı bir perspektifle ele alırken, Amarcord filminde ise çocukluk yıllarını mizahi bir dille resmetmiştir. Hatta lise eğitimini yarım bırakan sanatçı, diplomasını ancak Amarcord filminin çekimleri sırasında dışarıdan sınavlara girerek alabilmiştir. Filmlerinin tamamını devasa bir yapbozun parçaları olarak gören yönetmen, tüm eserlerinin birleştiğinde kendi hayat hikayesini ortaya koyduğunu belirtmiştir. Setin her aşamasında son derece titiz çalışan Fellini; kusursuz mekanlar, ışıklar ve karakterler inşa etmiştir. 1993 yılında sinema dünyasının en saygın ödüllerinden biri olan Oscar Onur Ödülü'nü kucaklamıştır. Bu tarihi andan kısa bir süre sonra, 31 Ekim 1993'te geçirdiği kalp krizi nedeniyle 73 yaşında hayata gözlerini yummuştur.