Hasan Fahrettin Arkunlar, 1901 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Türk resim sanatının modernleşme sürecinde etkin rol oynayan sanatçı, aynı zamanda Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği'nin kurucularındandır. Ressamın babası Kiyefli subay Mustafa Ganioğlu'dur. İlk ve orta öğrenimini tamamlayan genç yetenek, 1918'de Sanayi-i Nefise Mektebi'ne girmiştir. Burada dönemin usta ressamları Hikmet Onat ile İbrahim Çallı'nın atölyelerinde resim eğitimi görerek kendi özgün tarzının temellerini atmış ve 1924 yılında okuldan birincilik derecesiyle mezun olmuştur. Okuldaki üstün başarısının ardından, 1925 yılında düzenlenen Avrupa yarışma sınavına katılmıştır. Bu zorlu sınavı da birincilikle kazanarak devlet bursuyla Paris'in yolunu tutmuştur.
Avrupa Eğitimi ve Müstakiller'in Kuruluşu
Paris'te 1927 yılına kadar kalan Arkunlar, Julien Akademisi ve Ecole Nationale des Art Decoratif bünyesinde eğitim aldı. Sanatçı, bu verimli süreçte Albert Laurens atölyesinde çalışmalarına kararlılıkla devam etti. Fransa'daki çalışmalarının ardından yönünü Almanya'ya çeviren usta isim, 1928 yılında Leipzig Staatliche Akademie derslerine katıldı. Leipzig'de Prof. Dr. Heroux, Prof. Dr. Karl Miersch ve Prof. Dr. Tiemann gibi dünyaca ünlü hocaların nezaretinde çalışarak yüksek lisans (master) derecesini başarıyla tamamladı. Avrupa'da aldığı bu üst düzey ve nitelikli eğitimin ardından yurda dönerek sanat çalışmalarını Türkiye'de sürdürdü.
Yurda dönüşünün hemen ardından, 1929 yılında Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği'nin kurucu üyeleri arasında yer alarak bu topluluğun en aktif ve dinamik temsilcilerinden biri haline gelmiştir. Birliğin etkin bir üyesi olarak Türk resmine yeni bir soluk getirdi. Sanatçı, 1933'te Moskova'da düzenlenen Türk Ressamları Sergisi'ne katılarak eserlerini ilk kez bu büyük uluslararası platformda sergileme fırsatı buldu. Eğitimcilik yönü de bulunan ressam, 1934 yılında ortaokullarda resim öğretmenliği yapmaya başladı. Genç kuşaklara sanat sevgisi aşılayan bu değerli öğretmenlik görevini, emekli olduğu 1958 yılına kadar kesintisiz şekilde sürdürdü. Ayrıca 1939 yılında Devlet Resim ve Heykel Sergileri'ne neredeyse her sene katılarak yeni eserlerini düzenli olarak sanatseverlerle buluşturdu.
Yurt Gezileri ve Artvin Yılları
Cumhuriyet Halk Partisi tarafından düzenlenen dördüncü yurt gezisi kapsamında 1941 yılında Artvin'e giden ressam, oradaki yerel yaşam sahnelerini ve dağlık Karadeniz doğasını büyük bir titizlikle tuvallerine yansıtmıştır. Yörenin kendine has kültüründen ilham alan sanatçı, ertesi sene düzenlenen sergiye Artvin bölgesini yansıtan yedi adet yağlı boya tablosu ve çeşitli desen çalışmalarıyla katıldı. Sanatçının bu özgün yapıtları, sergiyi ziyaret eden sanat çevrelerinde ve eleştirmenler arasında büyük bir ilgiyle karşılandı.
Sanat Anlayışı ve Klasist Üslup
Arkunlar, peyzaj ve portre çalışmalarının dışında çok az sayıda non-figüratif (figürsüz) resim de üretmiştir. Genellikle klasist yaklaşımla ürettiği figürlü kompozisyonlarında plastik bütünlüğe ve dengeye son derece önem vermiştir. Sanatçının yapıtlarında temel olarak iki ana temanın öne çıktığı görülmektedir. Bunlardan ilki, ressamın dış dünyasını yansıttığı köy, kasaba ve kent yaşamından çeşitli görünümlerdir. İkincisi ise onun imgelem gücünü ve hayal dünyasını yansıtan alegorik tarzdaki kompozisyonlardır.
Arkunlar'ın Anadolu köylerinden ve kentlerinden günlük yaşam sahneleri barındıran eserlerinde alegorik bir anlatım dili hakimdir. Çeşitli insan tiplemeleriyle zenginleşen bu figürlü eserlerde dekoratif resmin dünyaca ünlü ustası Puvis de Chavannes'in izleri görülür. Sembolizmin bu belirgin etkileri, ressamın kompozisyonlarına farklı bir felsefi derinlik katmıştır.
Vefatı ve Sanatsal Mirası
Yaşamı boyunca çok sayıda ulusal ve uluslararası karma sergiye katılan usta sanatçı, 21 Mart 1971'de İstanbul'da vefat etti. Arkunlar'ın geride bıraktığı kıymetli eserler, bugün ülkemizin birçok resmî ve özel koleksiyonunda özenle sergilenmektedir. Sanatçının başlıca yapıtları şu saygın kurumlarda koruma altındadır:
- İstanbul Devlet Resim ve Heykel Müzesi,
- Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi,
- Çeşitli resmi kurumlar ve özel koleksiyonerlerin seçkileri.
Türk resminde klasik üslubun en önemli temsilcilerinden olan Arkunlar, tuvaline yansıttığı zengin figürlü dünyasıyla modern Türk sanatında yaşamaya devam etmektedir.