Türk sanat dünyasının en çok yönlü isimlerinden biri olan Esin Afşar, 14 Eylül 1936 tarihinde babasının diplomatik görevi dolayısıyla İtalya'nın Bari kentinde dünyaya gözlerini açtı. Diplomat Nüzhet Haşim Sinanoğlu ile gazeteci ve yazar Rüveyde Sinanoğlu'nun kızı, dünyaca ünlü bilim insanı Oktay Sinanoğlu'nun ise kız kardeşi olan sanatçı, henüz üç yaşındayken ailesiyle birlikte Türkiye'ye geri döndü. Henüz beş yaşındayken babasını kaybetmenin acısını yaşayan Afşar, eğitim hayatına Ankara TED Koleji bünyesinde başladı. Ortaokul yıllarının ardından yeteneği doğrultusunda yöneldiği Ankara Devlet Konservatuvarı Piyano Bölümü'nü başarıyla tamamladı. Müzikal altyapısını güçlendirmek adına Maria Callas ve Leyla Gencer gibi devlerin eğitmeni Madam Hidalgo ile Madam Böhm'den şan dersleri alarak ses eğitimi konusunda yetkinleşti.
Tiyatro Sahnelerinden Müzik Dünyasına Geçiş
Mezuniyetinin ardından kariyerine ilk olarak Devlet Tiyatroları çatısı altında piyanist kadrosuyla adım atan Esin Afşar, Türk tiyatrosunun duayen ismi Muhsin Ertuğrul'un yönlendirmesiyle sahne üstüne geçti. Ertuğrul'un sahnenin altındaki çukurda kalmak yerine sahnenin üstünde yer alması yönündeki tavsiyesini dinleyen sanatçı, tam 12 yıl boyunca birçok tiyatro oyununda oyunculuk yaptı. Sanatla iç içe geçen bu dönemde tiyatro oyuncusu Kerim Afşar ile yaşamını birleştirdi ve bu evlilikten kızı Pınar dünyaya geldi. Fantastiks isimli müzikalde rol aldığı esnada menajer Erkan Özerman'ın yaptığı teklif, onun tiyatro oyunculuğundan yeniden müziğe dönüş yapmasını sağladı.
1968 yılını 1969 yılına bağlayan yılbaşı gecesinde Ankara Bulvar Palas'ta hafif müzik parçaları seslendirerek şarkıcılığa profesyonel bir başlangıç yaptı. Başlangıçta sahnede İngilizce, Fransızca ve İtalyanca eserleri yorumlayan sanatçı, büyük usta Ruhi Su ile yollarının kesişmesiyle birlikte yönünü folk müziğe çevirdi. Dönemin Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil tarafından "Diplomatik Sanatçı" unvanıyla Macaristan'a gönderilen sanatçı, Türk kültürünü yurt dışında başarıyla temsil etti. 1969 yılında Kul Ahmet'in yazdığı "Yoh-Yoh" isimli türküyü kendine has tiyatral üslubuyla yorumlayarak geniş kitlelerce tanındı ve uzun seneler boyunca hafızalarda "Bayan Yoh Yoh" lakabıyla yer edindi.
Uluslararası Başarılar ve Kültür Elçiliği
Sanat yaşamı boyunca hem ulusal hem de uluslararası düzeyde pek çok ödül kazanan Esin Afşar, 1969 yılında Yunus Emre'den besteleyerek seslendirdiği "Bana Seni Gerek Seni" eseriyle önemli başarılar yakaladı. Bu özel çalışma ile "Hafif Batı Müziği Düzenleme Ödülü"nün sahibi olurken, Fransa'da efsanevi sanatçı Jacques Brel ile paylaştığı prestijli "Dario Moreno Ödülü"ne layık görüldü. Bu dönemde Fransız televizyonlarında boy gösterdi ve Monaco Prensesi Grace Kelly'nin özel davetiyle televizyon festivallerine katılım sağladı. Romanya'da düzenlenen Braşov Uluslararası Müzik Festivali'nde "Kritik Ödülü"ne ulaştıktan sonra, 1970 senesinde Türkiye'de yılın en iyi şarkıcısı seçildi. Aynı yıl Bulgaristan'da gerçekleştirilen Uluslararası Altın Orfe Müzik Festivali'nde üçüncülük derecesi elde etti.
Kültürel bir köprü kurmayı hedefleyen Afşar, 1972 yılında Sovyetler Birliği bünyesindeki Türk Cumhuriyetleri'ne ve Moskova'ya giderek çeşitli programlar gerçekleştirdi. Aynı sene Uzak Doğu turnesine çıkarak Tokyo, Seul ve Hong Kong kentlerinde dinleyicileriyle buluştu. 1973 yılında İsrail'den aldığı davet üzerine bu ülkeye giderek Kudüs Tiyatrosu'nda unutulmaz bir konser verdi; hemen peşinden İngiltere, İtalya, Belçika ve Tunus'ta sahne aldı. 1974'te Avustralya'ya uzanan uzun yolculuğunda Sidney ve Melbourne şehirlerinde konserler düzenledi. Türkiye'nin ilk kez katıldığı 1975 Eurovision şarkı yarışması elemelerine "Canı Sıkılan Adam" parçasıyla katıldı.
Yurt dışı faaliyetlerine ara vermeyen sanatçı, 1977 yılında İsrail Akdeniz Halk Şarkıcıları Festivali'nde dördüncü sırayı aldı. 1980'de İngilizceden Türkçeye kazandırdığı "Kırmızı Pabuçlar" çocuk oyununu Ankara ve İstanbul Devlet Tiyatroları bünyesinde dört yıl boyunca sahneledi. 1982 ve 1983 yıllarında Bilgesu Erenus imzalı tek kişilik "Kelaynaklar" oyununda performans sergiledi. 1985 yılındaki büyük Fransa turnesinden sonra 1986'da Paris Şehir Tiyatrosu'nda konser vererek Fransa'daki yedi yıllık kesintisiz sahne serüveninin temelini attı. Aynı yıl "Dünün ve Bugünün Türk Şiir ve Ezgileri" isimli uzunçalarını müzikseverlerle buluşturdu.
Sanatla Dolu Son Yıllar ve Sosyal Sorumluluk
Müzik kariyerini 1991 yılında Kuzey Amerika, Avrupa ve Uzak Doğu konserleriyle taçlandıran Afşar, aynı sene İstanbul Festivali kapsamında Atatürk Kültür Merkezi sahnesindeydi. 1993 yılında "Mevlana-Yunus" albümünü yayınladı ve Sofya'da dinleyicileriyle buluştu. Aynı yıl Fransa'da düzenlenen büyük şair Nazım Hikmet'in 30. ölüm yıl dönümü anmalarında, şairin eserlerinden bestelenen şarkıları seslendirdi. 1995 yılında ise Atatürk şiirlerinden bestelenen özel bir CD çalışmasına imza attı. Sanat kimliğinin yanı sıra güçlü bir sivil toplum aktivisti olan Esin Afşar, toplumsal fayda sağlamak amacıyla şu derneklerde aktif roller üstlendi:
- Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği
- Atatürkçü Düşünce Derneği
- Türkiye-Yunanistan Dostluk Derneği
- Sokaktaki Çocukları ve Gençleri Koruma Derneği
- Sigara İçmeyenler Derneği
- Beyoğlu'nu Güzelleştirme Derneği
- Müzik Dostları Derneği
Televizyon ekranlarında da boy gösteren Afşar, ETV kanalı için hazırladığı "Onlar Hep Genç" programının sunuculuğunu üstlendi. Özel yaşamında ilk evliliğini 2 Eylül 1958'de tiyatrocu Kerim Afşar ile yapan sanatçının bu evlilikten 1961'de kızı Pınar doğdu. İkinci evliliğini 28 Ağustos 1975 tarihinde Şener Aral ile gerçekleştiren Afşar'ın 1976 yılında oğlu Aydıncan Aral dünyaya geldi. Türk müziği ve tiyatrosuna eşsiz katkılar sunan kıymetli sanatçı, 14 Kasım 2011 tarihinde İstanbul'daki Florence Nightingale Hastanesi'nde 75 yaşında hayata gözlerini yumdu.