Yunan mitolojisinde aşk, şehvet ve cinselliğin efsanevi temsilcisi olan kanatlı tanrı Eros, antik dönemden günümüze uzanan serüveniyle kalplerin efendisi olaraka kabul edilir. Güzellik tanrıçası Afrodit ile savaşın simgesi Ares'in birlikteliğinden doğan bu efsanevi çocuk, Roma kültüründe Cupid ismiyle de bilinir. Mitolojide o, kanatlı bir erkek çocuk olarak betimlenir. Kendisine eşlik eden kardeşleri ise şu şekildedir:
- Deimos (korku)
- Phobos (panik)
- Harmonia (uyum)
Kardeşleriyle birlikte mitolojik evrenin en bilinen ailelerinden birini oluşturan karakter, elindeki yay ve oklarla tüm dünyayı şekillendirmiştir. Hem aşkı hem cinselliği simgeler. Korkuyu temsil eden Deimos, panik duygusunun simgesi Phobos ve uyumu simgeleyen Harmonia adındaki kardeşleriyle yan yana gelen bu sıra dışı tanrı, zıtlıkların yarattığı muazzam dengeyi korumakla görevlendirilmiştir.
Kozmik Kökenleri ve Mitolojik Kimliği
Hesiodos tarafından kaleme alınan ünlü Theogonia eserinde Eros'un varoluş hikayesi oldukça farklıdır. Bu anlatıya göre o, evrenin başlangıcındaki Khaos, Gaia ve Tartarus'tan hemen sonra, yani dördüncü sırada var olmuştur. Yani sadece bir çocuk değil, aynı zamanda evrenin devamlılığını sağlayan, sonsuza kadar sürecek olan yaratıcı üreme faaliyetinin de kozmik bir sembolüdür. Afrodit'in kadınların erkeklere duyduğu sevgiyi yönettiği geleneksel inanışta, Eros ise erkekler arasındaki bağları ve aşkı simgeleyen özel bir konuma sahipti. Bu ilahi figür, aynı zamanda tarih boyunca insanlığı özgürleştiren bir kurtarıcı, yani 'Eleutherios' sıfatıyla Dionysus ile benzer şekilde anılmıştır. Dilimizdeki erotik kelimesinin de kökünü oluşturan figür, antik dönemde doğurganlığı artırmak amacıyla tapınılan kutsal bir sembol durumundaydı. Genelde annesi Afrodit ile beraber anılır.
Altın Okların Gücü ve İlahi Görevler
Eros'un en bilinen simgesi elinde taşıdığı tılsımlı oklardır. Onun oku hedefinin asla ıskalamaz. Ok kime değerse o aşık olur. Efsaneye göre bu okların hedefi olan her ölümlü ya da ölümsüz, gördüğü ilk kişiye tarifsiz bir aşkla bağlanır. Ancak bu okların sihirli gücü, ne yazık ki kendisi için hiçbir işe yaramaz. Aşk tanrısının kalbi boş kalmıştır. Hayatı boyunca başkalarını birleştiren bu ilahi okçu, kendi yalnızlığına çare bulmakta zorlanmıştır. Mitolojide çocuksu bir görünümle betimlenen tanrı, bazı efsanelerde ise acımasız sınavlarla karşılaşır. Yunan mitolojisinde elindeki oklarla bilinen bu sevimli çocuk, Roma İmparatorluğu döneminde Cupid adıyla anılmış ve batı sanatında her zaman aşkın en büyük simgesi haline gelmiştir. Zamanın acımasız tanrısı Kronos, en büyük rakibi Zeus'u yutmak üzere harekete geçtiği sırada bu durumu Zeus'a ihbar etmek isteyen minik habercimiz Eros'u yolda yakalayarak kanatlarını vahşice kesmiş ve onu cezalandırmıştır.
Efsanevi Bir Aşk Hikayesi: Eros ve Psyche
Mitoloji sayfalarındaki en dramatik öykülerden biri, Eros'un Psyche adındaki dillere destan güzellikteki bir ölümlüye aşık olmasıyla başlar. Psyche dillere destan bir güzelliğe sahipti. Psyche öylesine büyüleyiciydi ki insanlar artık Afrodit'in tapınaklarını boş bırakıp bu ölümlü kıza tapınmaya başlamıştı. Hatta bazıları güzellik tanrıçasını tamamen unuttu. Bu durum Afrodit'i kıskançlık krizine soktu. Afrodit, oğlundan bu kızı dünyanın en çirkin ve en iğrenç yaratığına aşık etmesini talep etti. Ancak Eros, görevi yerine getirmek için kızın yanına gittiğinde onun benzersiz güzelliğinden etkilenerek kıza kendisi aşık oldu. Umutsuzca aşık olan bu tanrı, annesinin korkunç isteğini yerine getiremedi ve Psyche'yi de yanına alarak kendi evine döndü. Aşkını gözlerden uzak yaşamak isteyen tanrının kurduğu gizemli ve hassas büyü, Psyche'nin kıskanç kardeşinin araya girmesiyle bozuldu. Büyünün bozulmasından sonra çaresizce annesinin yanına koşan kahramanımız, sevdiği kadını kurtarabilmek adına her şeyi göze almıştır. Öfkesi dinmeyen Afrodit, genç kıza tamamlanması neredeyse imkansız olan üç zorlu görev verdi. Diğer tanrıların da desteğini alarak bu imkansız engelleri birer birer aşan Psyche, sevgilisinin de yardımıyla sonunda ölümsüzlük şerbetini içerek ölümsüz bir ruha dönüştü.