Edebiyat dünyasına Tarzan ve John Carter gibi unutulmaz kahramanları armağan eden Edgar Rice Burroughs, 1 Eyül 1875 tarihinde ABD'nin Şikago kentinde dünyaya gözlerini açtı. Varlıklı bir ailenin dördüncü oğlu olarak hayata başlayan yazar, yarattığı bu hayal dünyasıyla kitleleri peşinden sürüklemeyi başardı. Hayatının ilk yıllarında farklı alanlarda şansını denerken, kaleminin gücünü keşfederek ormanların kralını ve Mars maceralarını dünya edebiyatına kazandırdı. Yazarlık serüveni, zorlu yaşam yollarından geçerek şekillenen sanatçı, yarattığı ölümsüz karakterlerle dünya genelinde milyonlarca okura ulaştı.
Askeri Akademiden Kalemtıraş Toptancılığına
Burroughs'un eğitim hayatı çeşitli özel okullarda şekillendi. 1891 yılında Andover'daki Phillips Akademisi'nde eğitim görmesinin ardından Michigan Askeri Akademisi'ne girdi ve 1895'te buradan mezuniyetini aldı. Ancak hayalindeki askeri kariyer planları istediği gibi gitmedi. West Point sınavlarında başarısızlığa uğraması, onu Fort Grant, Arizona'da bulunan 7. ABD süvari birliğine katılmaya yönlendirdi. Burada görev yaparken konulan kalp rahatsızlığı teşhisi, askeri hayatının erken sonlanmasına neden oldu ve 1897'de ordudan terhis edildi.
Askerlik sonrasında Idaho'daki bir çiftlikte çalışan Burroughs, 1899'da babasının şirketinde iş başı yaptı. 1904 yılında bu işi bırakmasının ardından, 1911 yılına kadar Idaho ve Şikago'da sürekli olmayan, çeşitli işlerde şansını denedi. Kalemtıraş toptancılığı yaptığı 1911 yılı, yaşamında büyük bir dönüm noktası oldu. İş hayatındaki bu arayışlar sırasında yazarlığa da ilk adımını attı. Under the Moons of Mars adlı ilk öyküsünü 1912'de All-Story dergisinde tefrika halinde yayımladı.
Tarzan Efsanesinin Doğuşu ve Dünya Çapında Başarı
İlk öyküsünün getirdiği başarı üzerine çalışmalarını tamamen yazmaya yoğunlaştıran Burroughs, aynı yıl ekim ayında edebiyat tarihini kökten değiştirecek Tarzan of the Apes romanını okuyucuyla buluşturdu. Afrika ormanlarında maymunlar tarafından büyütülen beyaz bir erkeğin sıra dışı yaşamını anlatan bu roman, kısa sürede devasa bir ilgi gördü. Burroughs, bu büyük ilginin ardından karakterini merkezine alan 26'dan fazla esere imza attı. 20. yüzyılın ilk yarısında bu öyküler sinemaya da uyarlanarak beyaz perdede fırtınalar kopardı.
Yazar, kariyeri boyunca bilim kurgudan fanteziye, maceradan Western ve tarihi romanlara uzanan 70 farklı kitap kaleme aldı. 1923 yılında kendi şirketi olan Edgar Rice Burroughs, Inc.'i kurarak yayıncılık dünyasında da kendi bağımsızlığını ilan etti. Eserlerinin ünü sınırları aşarak 1942 yılına gelindiğinde 56 farklı dile tercüme edildi. Türk okurları ise Tarzan ile ilk kez 1944 yılında yayımlanan Tarzan ve Altın Arslan ve 1945 yılında basılan Tarzan'ın Resimli Orman Hikâyeleri sayesinde buluştu.
Savaş Muhabirliğinden Son Yıllara
Burroughs'un aile yaşamı da hareketli geçti. 1900 yılında evlendiği ilk eşi Emma Hulbert'tan Joan, Hulbert ve John Coleman adlarında üç çocuğu oldu. Çift 1934 yılında yollarını ayırdı. Yazar, kızı Joan'ın 1928 yılında Tarzan filminin başrol oyuncusu James Pierce ile evlenmesiyle yarattığı karakterle ailevi bir bağ da kurmuş oldu. İkinci evliliğini 1935 yılında Florence Gilbert Dearholt ile gerçekleştiren yazar, onun iki çocuğunu da evlat edindi. Bu evlilik ise 1942 yılında boşanmayla son buldu.
İkinci Dünya Savaşı'nın patlak verdiği ve Pearl Harbor saldırısının gerçekleştiği 7 Aralık 1941 tarihinde Hawaii'de yaşayan Burroughs, altmışlı yaşlarının sonlarında olmasına rağmen vatanına hizmet etmek amacıyla savaş muhabiri olmak için başvurdu. Talebi kabul edilince, Amerika Birleşik Devletleri'nin en yaşlı savaş muhabirlerinden biri olarak cephedeki yerini aldı. Savaşın son bulmasının ardından Los Angeles'ın Encino semtine taşındı. Yaşamının son dönemlerini tekerlekli sandalyede geçirmek zorunda kalan yazar, 19 Mart 1950 tarihinde kalp krizi nedeniyle 75 yaşında hayata gözlerini yumdu. Arkasında henüz basım yüzü görmemiş 15 tamamlanmış roman bıraktı.
Burroughs'un sinema dünyasına kazandırdığı Tarzan ve eşi Jane karakterleri, beyaz perdede birçok farklı aktör tarafından canlandırıldı. Ancak izleyicilerin hafızasına kazınan en unutulmaz ikili, Johnny Weissmuller ile Maureen O'Sullivan oldu.
Yazarın Kaleme Aldığı Başlıca Eser Serileri
- Barsoom Serisi: A Princess of Mars (1912), The Gods of Mars (1914), The Warlord of Mars (1918), Thuvia, Maid of Mars (1920), The Chessmen of Mars (1922), The Master Mind of Mars (1928), A Fighting Man of Mars (1931), Swords of Mars (1936), Synthetic Men of Mars (1940), Llana of Gathol (1948), John Carter of Mars (1964).
- Tarzan Serisi: Tarzan of the Apes (1912), The Return of Tarzan (1913), The Beasts of Tarzan (1914), The Son of Tarzan (1914), Tarzan and the Jewels of Opar (1916), Jungle Tales of Tarzan (1916, 1917), Tarzan the Untamed (1919, 1921), Tarzan the Terrible (1921), Tarzan and the Golden Lion (1922, 1923), Tarzan and the Ant Men (1924), Tarzan, Lord of the Jungle (1927, 1928), Tarzan and the Lost Empire (1928), Tarzan at the Earth's Core (1929), Tarzan the Invincible (1930–1931), Tarzan Triumphant (1931), Tarzan and the City of Gold (1932), Tarzan and the Lion Man (1933, 1934), Tarzan and the Leopard Men (1935), Tarzan's Quest (1935, 1936), Tarzan the Magnificent (1936, 1937), Tarzan and the Forbidden City (1938), Tarzan and the Foreign Legion (1947), Tarzan and the Tarzan Twins (1963), Tarzan and the Madman (1964), Tarzan and the Castaways (1965), Tarzan: the Lost Adventure (1995).
- Pellucidar Serisi: At the Earth's Core (1914), Pellucidar (1923), Tanar of Pellucidar (1928), Tarzan at the Earth's Core (1929), Back to the Stone Age (1937), Land of Terror (1944), Savage Pellucidar (1963).
- Venus Serisi: Pirates of Venus (1934), Lost on Venus (1935), Carson of Venus (1939), Escape on Venus (1946), The Wizard of Venus (1970).
- Caspak Serisi: The Land That Time Forgot (1918), The People That Time Forgot (1918), Out of Time's Abyss (1918).