David Frederick Attenborough, 8 Mayıs 1926’da İngiltere’nin Londra kentine bağlı Isleworth ilcesinde dünyaya geldi. Bir yüksekokul müdürünün ikinci oğlu olan Attenborough, kariyeri boyunca televizyon yayıncılığını doğa bilimi ile buluşturarak milyonlarca insana vahsi yaşamı tanıttı. Kardeşi, tanınmış yönetmen ve oyuncu Richard Attenborough’dur. Cambridge Üniversitesi’nde doğa bilimleri, jeoloji ve zooloji eğitimi alan David Attenborough, bilgi birikimiyle televizyonu birçok kuşağın doğa sınıfına dönüştürmüştür.
BBC’de İlk Adımlar ve Yöneticilik Yılları
Kariyerine 1950’de BBC’de yapımcı olarak başlayan Attenborough, ilk önemli projesi olan Zoo Quest serisiyle dikkat çekti. İlk programı “The Pattern of Animals”, Londra Hayvanat Bahcesinden getirilen hayvanları ekrana taşıyan üç bölümlük bir yapımdı; ancak Attenborough o sıralar henüz kamera önüne geçmemisti. 1954’te sunucunun hastalanması üzerine zorunluluktan ekrana ƙıkmış, bu rastlantı sonradan efsanevi bir kariyerın başlangıcı olmuştur.
1957’de BBC’nin Bristol’da bir Doğa Tarihi bölümü kurma teklifini reddeden Attenborough, Londra’da kalarak Seyahat ve Keşff Bölümü’nü oluşturdu. 1960’ların başında akademik kaygularla kurumdan ayrılarak Sosyal Antropoloji alanında yüksek lisansını tamamladı; ardından program yapımcısı olarak BBC’ye geri döndü. 1965’te BBC2’nin genel müdürlüğüne atanan Attenborough, kanalı belgeseller, bilgi yarışmaları ve eğitim içerikleriyle yeniden yapılandırdı. Bu dönemde dünyanın ilk açıköğretim üniversitesi olan Open University’nin kuruluş sürecine destek vererek BBC2’yi bir televizyon üniversitesine dönüştürdü; renkli yayına geçişi de bu dönemde gerçekleşti.
Life Serisi ve Doğa Belgeselciliğinin Zirvesi
1969’da yöneticilik görevinden ayrılan Attenborough, tüm enerjisini yeniden belgesel yapımcılığına yöneltti. Yıllar süren hazırlıklarının ücrünü olan Life on Earth, 1979’da ekrana geldi ve modern doğa belgeselciliği için yeni bir standart belirledi. Bu köklü serinin devamı olarak şu yapımlar üretildi:
- The Living Planet (1984) — dünya ekosistemlerinin geçidi
- The Trials of Life (1990) — hayvan davranışları üzerinden insan sosyolojisine bakış
- Life in the Freezer (1993) — Antarktika’nın ilk kapsamlı televizyon portresiy
- The Private Life of Plants (1995) — bitki dünyasının renkleri
- The Life of Birds (1998) ve The Life of Mammals (2002)
- Life in the Undergrowth (2005) — omurgasızların gizli evreni
- Life in Cold Blood (2008) — soğukkanlı canlılar
Attenborough, bu serilerle yağmur ormanlarından okyanus derinliklerine, çöl böceklerinden Antarktika penguenlerine uzanan bir evren haritası çizdi. İlk kez onun sesiyle tanıdı pek çok izleyici bir gorili, bir dinozor kemik kalıntısını, okyanusun dibindeki minik canlıları.
Onurlar ve Kişisel Yaşam
1985’te Kraliçe II. Elizabeth tarafından Sir unvanıyla şereflendirildi. Bilim dünyasındaki izı o kadar derin ki adı birden fazla türe verildi: Avustralya’nın Queensland eyaletindeki Horn Adası’na özgü bir örümcek türü olan Prethopalpus attenboroughi (2012) ile Filipinler’in Palawan bölgesinde yetişen etçil bir sürahi bitkisi olan Nepenthes attenboroughi onun adını yaşatıyor.
Kişisel yaşamında Jane Elizabeth Ebsworth Oriel ile 17 Şubat 1950’de evlenen Attenborough’un eşi, 16 Şubat 1997’de 70 yaşında hayatını kaybetti. Robert ve Susan adlı iki çocuğu olan Attenborough, vahsi yaşamı kutlamayı ve korumayı yaşamının merkezine yerleştirmiş bir isim olarak doğa tarihi anlatıcılığının simgesi haline gelmiştir.