Kimdir?
Binyamin "Bibi" Netanyahu, 21 Ekim 1949'da Tel Aviv'de doğmuş İsrailli politikacı ve diplomattır. Maddeye göre 1996-1999 ve 2009-2021 arasında başbakanlık yapmış, 2022 seçimlerinden sonra yeniden bu göreve dönmüş ve İsrail'in en uzun süre görev yapan başbakanı olmuştur.
Gençliği ve eğitimi
Tel Aviv'de doğdu, Batı Kudüs'te ve Amerika Birleşik Devletleri'nde büyüdü. 1967'de İsrail Savunma Kuvvetleri'ne katılmak üzere İsrail'e döndü ve Sayeret Matkal özel kuvvetlerinde görev yaptı. 1972'de ABD'ye döndü, Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden mezun oldu ve Boston Consulting Group'ta çalıştı. 1978'de İsrail'e dönüp Yonathan Netanyahu Terörle Mücadele Enstitüsü'nü kurdu. 1984-1988 arasında İsrail'in Birleşmiş Milletler Büyükelçisi'ydi.
Siyasi kariyeri
1993'te Likud'un başkanlığına seçildi ve muhalefet lideri olarak öne çıktı. 1996 genel seçimlerinde halk oylarıyla doğrudan seçilen ilk İsrail başbakanı oldu. 1999 seçimlerinde yenilgiye uğrayınca özel sektöre geçti. Daha sonra Dışişleri ve Maliye Bakanı olarak görev yaptı, ekonomik reformlar başlattı ve Gazze'den çekilme planı nedeniyle istifa etti. 2005'te Likud'un başına döndü ve 2006-2009 arasında muhalefet liderliği yaptı. 2009 yasama seçimlerinden sonra koalisyon kurarak yeniden başbakan oldu. 2016'dan itibaren Donald Trump'a yakınlığını öne çıkardı; Trump'ın ilk başkanlığı döneminde ABD Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıdı, Golan Tepeleri üzerindeki İsrail egemenliğini kabul etti ve İsrail ile Arap dünyası arasında İbrahim Anlaşmaları'na aracılık etti. İşgal altındaki Batı Şeria'daki yerleşimleri genişletmesi nedeniyle eleştirildi.
2019'da güveni kötüye kullanma, rüşvet ve dolandırıcılık suçlamalarıyla yargılanmaya başladı ve başbakanlık hariç tüm bakanlık görevlerinden istifa etti. 2018-2022 İsrail siyasi krizi, Benny Gantz ile bir rotasyon anlaşmasına yol açtı; anlaşma 2020'de çöktü ve 2021 seçimleri yapıldı. Haziran 2021'de başbakanlıktan ayrıldı, ancak 2022 seçimlerinden sonra geri döndü.
Başbakanlık dönemleri ve tartışmalar
Netanyahu'nun başbakanlık dönemleri, demokratik gerileme ve otoriterliğe kayma olarak algılanan nedenlerle eleştirildi. Koalisyonu 2023'ün başlarında büyük protestolarla karşılanan yargı reformunu hedefledi. Aynı yıl Hamas liderliğindeki Filistinli grupların 7 Ekim saldırıları Gazze savaşını tetikledi; Netanyahu, güvenlik zaafı ve rehinelerin iadesini sağlayamaması nedeniyle ülke çapında protestolarla karşılaştı. Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC), Filistin'deki soruşturması kapsamında Kasım 2024'te Netanyahu hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar iddiasıyla tutuklama emri çıkardı. Madde ayrıca Ekim 2024'te bir suikast girişiminden kurtulduğunu ve Lübnan, Suriye ile İran'a yönelik askerî harekâtlara başkanlık ettiğini belirtir.
Benzer kişiler
- Fethi Okyar (Siyasetçi)
- Kasım Cömert Tokayev (Siyasetçi)
- Antonio Guterres (Siyasetçi)
- Benjamin Franklin (Siyasetçi)
- Cengiz Aytmatov (Siyasetçi)
- Fahri Korutürk (Siyasetçi)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Benyamin Netanyahu maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.