İbrahim Bahaeddin Kantar, 1883 yılında İzmir'de dünyaya gelen, Türkiye'nin akademik ve adli tarihine adını altın harflerle yazdırmış öncü bir Türk hukuk profesörüdür. Yaşamı boyunca İzmir'den Paris'e, İstanbul'dan Ankara'ya uzanan son derece geniş bir coğrafyada adli ve akademik görevler üstlenen Kantar, Cumhuriyet döneminin çağdaş hukuk eğitimini bizzat şekillendiren öncüler arasında yer almaktadır. Kendisi çok yönlü bir hukukçuydu. Hem ders kürsülerinde geleceğin akademisyenlerini yetiştirmiş hem de savcılık makamlarında adaletin tesisine katkı sağlamıştır. Hukuk dünyasına sağladığı katkılar ve üstlendiği kritik idari görevlerle ardında silinmez bir iz bırakmıştır.
Eğitim Hayatı ve Fransa Yılları
İbrahim Bahaeddin Kantar, 1883 senesinde İzmir'in saygın eşrafından olan Kantarağasızade Halil Kâmil Efendi'nin oğlu olarak dünyaya gelmiştir. İlköğrenimine bu Ege şehrinde başladı. Kantar, ilk ve orta öğrenimini sırasıyla İzmir Mekteb-i İbtidaisi ve İzmir Rüştiyesi bünyesinde başarıyla tamamlamıştır. Ortaöğreniminin ardından dönemin nitelikli okullarından olan İzmir Mülkiye İdadisi'ne kaydolmuş ve bu kurumdan 3 Ağustos 1901 tarihinde mezun olmuştur. Yükseköğrenimini gerçekleştirmek üzere İstanbul'a giden Kantar, Darülfünun Hukuk Fakültesi'ne girerek buradaki eğitimini 14 Aralık 1907 tarihinde tamamlamıştır.
Fakülte eğitimini bitirdikten sonra devlet hizmetine giren Kantar, ilk olarak 9 Eylül 1909 tarihinde Tire Bidayet Mahkemesi müddeiumumi muavini olarak atanmıştır. Tire'deki bu görev onun ilk adımıydı. Mesleki tecrübe edinme sürecindeyken, bilgi, görgüsünü ve hukuk alanındaki akademik birikimini artırmak amacıyla devlet tarafından Fransa'ya gönderilmiştir. Paris'te Sorbonne Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydolan Kantar, 1914 yılında buradaki eğitimini başarıyla bitirmiştir.
Akademik Yükseliş ve Adli Görevler
Fransa'daki eğitimini bitirip ülkeye dönen Baha Kantar, 19 Mayıs 1915 tarihinde Emniyet-i Umumiye Müdüriyeti bünyesindeki Adliye Kalemi müdürlüğü görevine getirilmiştir. Bu idari görevi yürütürken akademik kariyerine de ilk adımını atmış ve 8 Nisan 1917 tarihinde Darülfünun Hukuk Fakültesi Hukuk-ı Ceza dersi muallimi olarak ders vermeye başlamıştır. Başarılı tedrisat faaliyetleri neticesinde, 1 Ekim 1918 tarihinde aynı fakültede ceza hukuku derslerini okutmak üzere Hukuk-ı Ceza müderrisi olarak tayin edilmiştir. Akademik çalışmalarının yanı sıra yargı alanındaki görevlerini de sürdüren Kantar, 3 Mayıs 1919 tarihinde İstanbul İstinaf Mahkemesi müddeiumumisi olarak atanmış ve bu ağır görevi müderrislik vazifesiyle beraber başarıyla yürütmüştür.
Yeni kurulan devletin başkenti Ankara'da Ankara Adliye Hukuk Mektebi'nin kuruluş hazırlıkları yürütülürken, dönemin Adliye Vekili Mahmut Esat Bozkurt'un resmi teklifi üzerine bu süreçte aktif rol oynamıştır. Bozkurt'un bu teklifi dönüm noktası oldu. Teklifi kabul eden Kantar, 5 Kasım 1925 tarihinde bu yeni mektepte Hukuk-ı Ceza müderrisi asansör... wait, not asansör, olarak ders vermeye başlayarak Ankara'daki tedrisat hayatına adım atmıştır... wait, let me use the exact words: olarak ders vermeye başlayarak Ankara'daki tedrisat hayatına adım atmıştır.
Dekanlık Dönemi, Yabancı Dilleri ve Vefatı
Fakülte dekanı Cemil Bilsel'in 1934 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne geri çağrılmasının akabinde Baha Kantar dekanlık görevini devralmıştır. Ankara'daki bu fakültede 1934-1941 yılları arasında kesintisiz olarak dekanlık görevini üstlenmesiyle hukuk eğitiminin kurumsal bir kimlik kazanmasına ve gelişmesine büyük emek harcamıştır. Bu idari sürecin devamında, 1940 yılında akademik unvanların en üst basamağı olan Ordinaryüs Profesör unvanına layık görülerek onurlandırılmıştır. Fakültedeki derslerine ve çalışmalarına devam eden Kantar, 1953 yılında yaş haddi sebebiyle emekliye ayrılmıştır. Böylece aktif akademik hayatı son buldu.
Entelektüel yönü son derece güçlüydü. Baha Kantar, akademik kimliğinin yanında çok yönlü bir entelektüel olarak da tanınmaktaydı. Hukukçunun akıcı şekilde konuşup yazabildiği diller şu şekilde sıralanabilir:
- Fransızca
- Almanca
- Rumca
- Arapça
Bu üstün dil yetkinliği sayesinde uluslararası hukuk literatürünü de yakından takip eden ordinaryüs profesör, 23 Kasım 1955 tarihinde hayata gözlerini yummuştur. Cenazesi 25 Kasım 1955 tarihinde İstanbul'daki Bayezid Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Edirnekapı Şehitliği'ne defnedilmiştir.