İran’ın başkenti Tahran’da 21 Mart 1974’te doğan Babek Zencani, kurduğu finansal ağlarla uluslararası ambargoları delen gizemli bir iş insanıdır. Sorinet Grubu’nun liderliğini yapan ünlü isim, milyarlarca dolarla ölçülen petrol ticaretiyle küresel ekonominin merkezine oturdu. Türkiye’deki 17 Aralık soruşturmasında adı Reza Zarrab’ın patronu olarak geçen Zencani, İran’da tutuklanarak idama mahkum edildi. Onun bu göz alıcı öyküsü dünya basınında yankılandı.
Koyun Postu Ticaretinden Milyar Dolarlık Zirveye
Koç burcu olan ve tam adı Babek Murtaza Zanjani olan İranlı iş insanının ticaret hayatı, 1980’li yıllarda Türkiye’de koyun postu satarak oldukça mütevazı bir adımla başladı. Eğitiminin ardından Kont Kozmetik firmasını kurarak yoluna devam etti. Rafsancani döneminde İran Merkez Bankası Müdürü Mohsen Nourbakhsh'ın makam şoförlüğünü yaparken kazandığı güven sayesinde, yaptırımları aşmak amacıyla piyasaya sürülen milyonlarca dolar üzerinden aldığı komisyonlarla basamakları hızla tırmandı. Özellikle 2010 yılında Devrim Muhafızları’na ait 40 milyon doları kısa sürede yurt dışına transfer etmesiyle güvenilirliğini kanıtladı.
Sorinet Holding bünyesinde yürütülen faaliyet alanlarından öne çıkanlar şunlardır:
- Kozmetik, altyapı ve inşaat malzemeleri üretimi
- Finans, bankacılık ve ticari havacılık hizmetleri
- Uluslararası gayrimenkul geliştirme ve bilgi teknolojileri yatırımları
Küresel Yaptırımlar ve Şirketler Ağı
Holding çatısı altında kozmetikten havacılığa, finanstan inşaat malzemelerine kadar geniş sektörlerde faaliyet gösteren altmış dört adet şirket kurdu. Türkiye, İran, Dubai, Malezya ve Tacikistan gibi geniş bir coğrafyada adeta örümcek ağı gibi örülmüş bir ticaret mekanizması oluşturdu. Gizemli yapısı nedeniyle “Bay Z” olarak da anılan iş insanı, aynı zamanda Rah Ahan futbol kulübünün sahipliğini üstlendi. İstanbul'da kurduğu Kont Kozmetik ve Dış Ticaret firmasıyla tekstilden kıymetli metallere uzanan geniş bir yelpazede ticaret yapan Zencani, yaptırımları aşmak adına kurduğu paravan finans kurumlarıyla uluslararası otoritelerin hedef tahtasına yerleşti. Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği, kara para aklama faaliyetleri sebebiyle Zencani’yi yaptırım listesine dahil etti. Yaptırımların ardından yurt dışındaki tüm hesapları dondurulunca İran hükümetine olan 2.8 milyar dolarlık borcunu ödeyemedi. Bu süreçte Kont Kozmetik ve Kont Alüminyum gibi Türkiye’deki şirketlerini Merve Irmak isimli şahsa devrederek resmi görevlerinden istifa etti.
Altın Sevkiyatı ve Yargı Süreci
Zencani’nin adı, Gana’dan Türkiye’ye kaçak yollarla sokulmak istenen 1.5 ton altın iddiasıyla yeniden gündeme geldi. Duruşmasında bu altını yolcu uçağıyla İstanbul’a getirdiklerini ve ardından Dubai’ye taşıdıklarını açıkça itiraf etti. Ancak Dubai'de bu madenlerin sahte çıktığını iddia etti. Hasan Ruhani hükümetinin yaptırımlardan haksız kazanç sağlayanlara karşı başlattığı mücadele kapsamında, 30 Aralık 2013’te Tahran’da gözaltına alındı. Gözaltı gerekçesi oldukça çarpıcıydı. Tacikistan Merkez Bankası üzerinden İran Petrol Bakanlığı'na iki milyar avroluk sahte senet gönderdiği iddia edildi. Devleti dolandırmaktan yargılanarak 4 Mart 2016'da idama mahkum edildi. Temyiz aşamasında kararın lağvedildiğine dair iddialar ortaya atılsa da Yargıtay bu idam cezasını nihai olarak onadı.