Türkiye'nin yakın siyasi tarihinin en hareketli dönemlerine tanıklık eden Aytekin Kotil, Rize'den çıkıp megakentin idaresine uzanan sıra dışı bir yaşam öyküsüne sahiptir. 21 Şubat 1934 tarihinde Rize'nin Gündoğdu beldesinde dünyaya gözlerini açan Kotil, hukukçu kimliğiyle başladığı kariyerinde CHP çatısı altında önemli sorumluluklar üstlenmiştir. İstanbul'un 23. Belediye Başkanı olarak tarihe geçen siyasetçi, 12 Eylül 1980 askeri darbesine kadar yürüttüğü zorlu göreviyle kentin çehresini değiştiren kararlara imza atmıştır. Kararlı ve mücadeleci bir yapısı vardı. Bu azmi onu hem yerel yönetimde hem de Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında önemli konumlara taşımıştır.
Rize'den İstanbul Hukuk Fakültesine Uzanan Eğitim Yılları
Ünlü siyasetçi, çay tarımının öncülerinden olan Yusuf Ziya Kotil ve Nuriye Kotil çiftinin evladı olarak Karadeniz'in bereketli topraklarında büyüdü. Ticaretle de uğraşan ailesinin geniş meyve bahçeleri arasında, Necdet, Günay ve Atilla adlarındaki kardeşleriyle çocukluğunu geçirdi. İlk ve ortaokulu memleketi Rize'de tamamladıktan sonra, o yıllarda kentte lise eğitimi veren bir okul bulunmadığı için eğitimine devam etmek üzere İstanbul yollarına düştü. İstanbul Vefa Lisesi'nde eğitimine başladı. Ancak sağlığı kısa sürede bozuldu. Tifoya yakalanarak sanatoryumda tedavi gören genç Kotil, Rize'ye dönerek eğitimini buradaki lisede tamamladı. Sağlığına kavuşmasının ardından 1956'da girdiği İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden 1960 yılında başarıyla mezun oldu ve İstanbul Barosu bünyesinde serbest avukatlık yapmaya başladı.
Siyaset Arenasında Yükseliş ve Belediye Başkanlığı Dönemi
Hukuk dünyasındaki başarılı adımlarının ardından siyasete yönelen Aytekin Kotil, 1973 yılında Cumhuriyet Halk Partisi'nin İstanbul İl Başkanlığı görevine seçildi. Parti içindeki dinamik ve yapıcı çalışmalarıyla öne çıkan Kotil, 1977 yerel seçimlerinde CHP tarafından aday gösterilmeyen Ahmet İsvan'ın yerine aday oldu. Seçimlerde büyük bir başarı elde ederek 14 Aralık 1977 tarihinde İstanbul Belediye Başkanı koltuğuna oturdu. Ancak 12 Eylül 1980 askeri müdahalesi, başarılı belediyecilik dönemini beklenmedik bir şekilde sonlandırdı. Askeri darbeyle gelen yasaklara rağmen demokrasi mücadelesini kararlılıkla sürdürdü. Görevini Orgeneral İsmail Hakkı Akansel'e devretmek zorunda kaldı.
Parlamento Yılları ve Aile Hayatı
Demokrasinin yeniden inşa edildiği dönemde aktif siyasete geri dönen Kotil, 1987 yılında Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) listesinden milletvekili adayı oldu. 18. Dönem İstanbul Milletvekili olarak meclise giren siyasetçi, 14 Aralık 1987 ile 20 Ekim 1991 tarihleri arasında parlamentoda görev yaptı. Bu süre zarfında üstlendiği TBMM Başkan Vekilliği göreviyle de yasama faaliyetlerine yön verdi. 1991 yılındaki erken genel seçimlerde ise önseçim sonucunda listenin beşinci sırasında yer alarak parlamentoya veda etti.
Siyasi mücadelelerin yanı sıra özel yaşamında da son derece düzenli bir hayatı seçen Kotil, 1961 yılında hayatını Nazik Görsev Hanım ile birleştirerek mutlu bir yuva kurdu. Bu mutlu evlilikten üç çocuk sahibi oldu. Kotil çiftinin dünyaya gelen çocukları şunlardır:
- Vehbi Serhan Kotil
- Gökhan Kotil
- Dilek Kotil
Ayrıca siyaset dünyasının tanınan simalarından ve Mustafa Sarıgül'ün eski eşi olan Aylin Kotil de kardeşi Necdet Kotil'in kızıdır. Türk siyasetine uzun yıllar hizmet eden Kotil, 9 Ağustos 1992 tarihinde karaciğer rahatsızlığı sebebiyle 58 yaşında İstanbul'da yaşama veda etti.
Hatırası ve Mirası
Kotil'in ismi, vefatının ardından doğup büyüdüğü ve hizmet ettiği topraklarda yaşatılmaya devam etti. Şişli ilçesinin 19 Mayıs Mahallesi'ndeki önemli bir caddeye onun adı verildi. Bunun yanı sıra 1993 yılında Bakırköy'de açılışı yapılan 96.958 metrekarelik devasa bir rekreasyon alanı olan Aytekin Kotil Parkı da İstanbulluların nefes aldığı yeşil bir miras olarak onun hatırasını yaşatmaktadır.