Türkiye'de modern opera sanatının kurucusu olarak kabul edilen ve ömrünü bu disipline adayan Aydın Gün, 1917 yılında Adana'da dünyaya gelmiş, uzun ve üretken bir ömrün ardñndan 30 Kasım 2007 tarihinde Berlin'de vefat etmiştir. Genç yaşta başladığı kariyerinde hem yetenekli bir tenor hem de vizyoner bir rejisör olarak tanındı. Bu doğrultuda Ankara Operası ile İstanbul Şehir Operası'nın temellerini bizzat attı. Üstlendiği öncü rollerle Türk kültür tarihinin yönünü çizen sanatçı, İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın kuruluşunda da etkin rol oynadı.
Ankara Konservatuvarı'ndan Sahnelere Uzanan İlk Adımlar
Aydın Gün, müzik ve tiyatro eğitimine 1937 yılında Ankara Devlet Konservatuvarı'na girerek başladı. Okulun 1941 yılındaki ilk mezunları arasında yer alan genç sanatçı, mezuniyetinin ardñndan Devlet Tiyatrosu bünyesinde çalışmaya başladı. Burada Alman tiyatro yönetmeni Carl Ebert'in yardımcılığını üstlendi ve tam on yıl boyunca asistan olarak görev yaptı.
Aydın Gün'ün kariyerindeki ilk önemli sahne ve seslendirme çalışmaları şu şekilde sıralanabilir:
- Türkiye'nin ilk opera temsili olarak kayıtlara geçen Madame Butterfly operasında Teğmen Pinkerton rolü
- Beethoven'ın ünlü eseri Fidelio ve 9. Senfoni'sinde tenor partileri
- Halkevinde sahnelenen Figaro'nun Düğünü operasında Don Curzio karakteri
- Cumhurbaşkanlığı Filarmoni Orkestrası ve Gazi Eğitim Enstitüsü Korosu eşliğinde Yunus Emre Oratoryosu prömiyerinde tenor partisi
Ardından 25 Mayıs 1946 tarihinde, şef Ahmet Adnan Saygun'un Ankara'da gerçekleştirilen Yunus Emre Oratoryosu dünya prömiyerinde tenor partisini seslendirdi. Aynı dönemde Adnan Saygun'un Kerem operasının Ankara'da gerçekleştirilen dünya prömiyerinde hem rejisörlüğü üstlendi hem de solist olarak sahne aldı. Nevit Kodallı'nın imzasını taşıyan Atatürk Oratoryosu'nun 9 Kasım 1953'teki prömiyerinde de tenor partisini seslendirdi. Bu tarihi icra, Atatürk'ün naaşının Anıtkabir'e nakledildiği gün gerçekleştirilmiştir.
Rejisörlük Başarıları ve İstanbul Şehir Operası'nın Kuruluşu
Sanatçı, 1954 ve 1955 yıllarında Manon ile Lucia di Lammermoor operasının Türkiye prömiyerlerini gerçekleştirerek adñndan söz ettirdi. Ardñndan 1955-1956 sezonunda Rigoletto operasını sahneye koydu. Rigoletto'nun sahnelenmesindeki üstün başarısı üzerine devlet tarafından mesleki gelişimini sürdürmesi amacıyla Viyana'ya gönderildi.
Avusturya'da da yeteneğini gösteren Gün, 1957 yılında Klagenfurt Operası'nda Rigoletto ve Turandot eserlerinin rejisörlüğünü yaptı. Ülkeye döndüğünde Ankara Devlet Operası başyönetmeni olarak atandı. 1950'li yılların sonundan itibaren kırkın üzerinde klasik opera yapıtının rejisini üstlenerek bu sanatın yaygınlaşmasını sağladı.
Ankara sınırlarını aşarak operayı İstanbul'a taşımak isteyen Aydın Gün, 1959 yılında İstanbul Şehir Operası'nı kurdu. Bu güzide kurum, 19 Mart 1960 tarihinde Tepebaşı Tiyatrosu'nda Tosca operasıyla perdelerini açtı. İstanbul Şehir Operası, daha sonra 1970 yılında çıkarılan özel bir kanunla devlete bağlandı.
İstanbul'daki bu yeni dönemde Verdi'nin Macbeth ve Aida operalarının Türkiye prömiyerlerini bizzat yönetti. Opera çalışmalarının yanı sıra Türk halk kültürüne de ilgi duyan sanatçı, 23 halk türküsünü çok sesli olarak yorumlayarak özel bir uzunçalar plak kaydetti.
Uluslararası Temsiller ve Kültür Sanat Mirası
Aydın Gün, 1965 yılında yeniden Ankara Devlet Operası Başyönetmenliği görevine getirildi. Sınırları aşan şöhretiyle 1966 yılında Paris'te Puccini'nin La Funcuilla del West eserini sahneye koydu. Bu önemli prodüksiyon, eserin Fransa'daki ilk temsili olarak tarihe geçti.
İstanbul Kültür Sarayı'nın 1969 yılında tamamlanması üzerine bu kurumun başyönetmenliğine getirildi. Ancak binanın açılıştan kısa süre sonra yanması üzerine hızla harekete geçti. Sadece 38 gün gibi kısa bir sürede Maksim Sahnesi'ni hazırlayarak oyunların sahnelenmeye devam etmesini sağladı. 1972 yılında ise Fransa'nın Nantes kentinde Verdi'nin Aida operasını sahneledi.
İstanbul Kültür Sarayı yeniden inşa edilip hazır hale geldiğinde, 11 Mayıs 1978'de Carmen operasıyla izleyicilerin karşısına çıktı. Binanın resmi açılışını ise Adnan Saygun'un Yunus Emre operasıyla gerçekleştirdi. Yirmi yıl boyunca Uluslararası İstanbul Festivali'nin sanat yönetmenliğini yürüten Gün, 1988 yılında devlet sanatçısı unvanıyla onurlandırıldı.