İstanbul doğumlu Annie Geelmuyden Pertan, Türk sinemasının görsel dilini inşa eden en üretken sanat yönetmenlerinden biridir. Aslen Norveç kökenli bir aileden gelen Pertan, İstanbul'da büyüdü. Lise tahsilini İngiltere'deki yatılı bir kolejde tamamladıktan sonra yükseköğrenim için Norveç'e yöneldi. Oslo Üniversitesi Tarih ve Felsefe Fakültesinde lisans eğitimini başarıyla bitirdi. Ardından Fransa'ya geçerek Paris Sorbonne Üniversitesinde sanat tarihi alanında yüksek lisans derecesi aldı. Farklı coğrafyalarda ve kültürlerde edindiği bu zengin birikim sayesinde İngilizce, Türkçe, Yunanca ve Fransızca dillerini akıcı bir şekilde konuşarak uluslararası projelerde de kolaylıkla yer alabilmektedir.
Avrupa'dan Yeşilçam'a Uzanan Sıra Dışı Dönüş
Fransa'daki eğitiminin ardından sahne sanatlarına yönelmek isteyen Pertan'ın planları, ailesinin sorumluluğunu üstlenmesiyle yön değiştirir. Babasının erkek evladı olmması nedeniyle İstanbul'a geri dönmek durumunda kaldı. Burada ticaretle uğraşan babasıyla omuz omuza çalışarak İngiliz ve Polonya menşeli şirketlerin Türkiye temsilciliklerini yürüttü. Bu dönemde iş dünyasında tecrübe kazandı. Ancak Pertan'ın sanata olan tutkusu hiç sönmedi. 1970 senesinde vizyona giren Ankara Ekspresi filminin Alman asker üniforma tasarımlarını hazırlayarak sinema dünyasına ilk adımını attı. Hemen ertesi yıl Adsız Cengâver adlı yapımda küçük çaplı bir çalışmada bulundu. 1972 yılında ise hayatını sinema yönetmeni Ersin Pertan ile birleştirdi. Bu evlilikten Ersin adında bir oğlu ve 1981 doğumlu Bobbie Esra adında bir kızı dünyaya geldi.
Türk Sinemasında Sanat Yönetmenliği ve Aşk-ı Memnu Efsanesi
Çift, İstanbul merkezli Sanmal AŞ yapım firmasını kurarak reklam ve film sektöründe etkin bir rol üstlendi. Annie Geelmuyden Pertan, 1974 yılından bu yana bu çatı altında sanat yönetmeni ve yapımcı olarak çalışmaktadır. Aynı yıl televizyon ekranlarında çığır açan Aşk-ı Memnu dizisinin kostümlerini çizdi. Halit Refiğ'in yönettiği bu yapım, Türk televizyonlarının ilk tarihi dizisi olma niteliğini taşır. Müjde Ar, Salih Güney ve Neriman Köksal gibi dev isimlerin rol aldığı dizinin sanat yönetmenliği görevini üstlendi. Böylece adını Türk sinema ve televizyon sektörüne altın harflerle kazımış oldu. Kariyeri boyunca yirmiden fazla sinema ve televizyon projesinde imzası bulunmaktadır. Yönetmenliğini Ersin Pertan'ın üstlendiği Kuşatma Altında Aşk filmindeki olağanüstü sanat yönetimi performansı, kendisine 1997 yılında Antalya Altın Portakal Film Festivali ve ertesi yıl Ankara Film Festivali bünyesinde En İyi Sanat Yönetmeni ödüllerini getirdi. Ayrıca 2003 yılında düzenlenen Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali'nde Bilge Olgaç Başarı Ödülü'ne layık görüldü.
Belgeseller ve Yazın Dünyasındaki Mirası
Sanatçı, yönetmenlik koltuğuna oturarak toplumsal ve kültürel temalı belgesel filmlere de imza atmıştır. Bu doğrultuda 2008 yılında hazırladığı Bir Sinema Aşığı: Giovanni Scognamillo belgeseli ile dikkatleri üzerine çekerken, 2010 yılında ise Kültürel Farklılığın Renkleri isimli bir diğer önemli çalışmanın yönetmen koltuğuna oturdu. Ayrıca eşi Ersin Pertan'ın yönettiği Mazi Yarası, Akad Sineması ve Şarkıcı gibi yapımların mutfağında yapımcı olarak görev aldı. Sanatın farklı alanlarına ilgi duyan Pertan, İstanbul'un tarihi zenginliklerine ışık tutan Rum Ortodoks kiliseleri rehber kitabını kaleme aldı. Aynı zamanda Selin Kutucular'ın hazırladığı Büyükada Yemekleri isimli gastronomi kitabının sanat yönetmenliğini üstlendi. Bu eser, 2005 yılında ulusal düzeyde ödül alırken daha sonra dünya çapında da en iyi yerel mutfak kitabı seçildi. Annie Geelmuyden Pertan, entelektüel derinliği ve estetik dokunuşlarıyla Türkiye'nin sanat hafızasında yaşamaya devam ediyor.
Seçkin Yapımları ve Ödülleri
Annie Geelmuyden Pertan'ın yarım asra yaklaşan sinema yolculuğunda öne çıkan bazı çalışmaları ve kazandığı ödüller şunlardır:
- Kuşatma Altında Aşk (1997) - En İyi Sanat Yönetmeni Ödülü (Antalya Altın Portakal ve Ankara Film Festivalleri)
- Aşk-ı Memnu (1974) - Sanat Yönetmenliği ve Kostübm Tasarımı
- Bir Sinema Aşığı: Giovanni Scognamillo (2008) - Belgesel Yönetmenliği ve Yapımcılığı
- Büyükada Yemekleri (2005) - Kitap Sanat Yönetmenliği (Dünya Çapında En İyi Yerel Mutfak Kitabı Ödüllü)
- Bilge Olgaç Başarı Ödülü (2003) - Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali