Türk sinema tarihinin en üretken ve çok yönlü figürlerinden biri olan Giovanni Scognamillo; 25 Nisan 1929 tarihinde Şişli, İstanbul'da dünyaya gelmiştir. Levanten bir babanın ve Rum bir annenin tek çocuğu olarak çok kültürlü bir atmosferde büyüyen yazar, İtalyan Lisesi'nden mezun olduktan sonra sinema dünyasına adım atmıştır. Beyoğlu'ndaki Elhamra Sineması'nın müdürü olan babası Leone Scognamillo sayesinde beyaz perdenin büyüsüne kapılan Scognamillo, 1948 yılından itibaren yabancı basın organlarında kaleme aldığı sinema yazılarıyla profesyonelliğe adım atmıştır. Kültürel birikimi ve fantastik edebiyata duyduğu tutkuyla tanınan usta isim, 8 Ekim 2016'da arkasında devasa bir entelektüel miras bırakmıştır.
Beyoğlu'nda Geçen Çocukluk ve Sinemaya İlk Adımlar
İstanbul'un kozmopolit yapısının tam merkezinde büyüyen Giovanni Scognamillo'nun annesi Elisabetta Filipucci, İstanbul doğumlu bir Yunan vatandaşıyken; babası Leone ise İstanbul doğumlu bir İtalyan'dır. Ailede Türkçe diline en hakim kişi olan baba Leone, uzun yıllar Türkiye'deki film sektöründe emek vermiştir. Usta yazarın çocukluğu ve gençliği, ömrü boyunca derin bir bağ kuracağı Beyoğlu sokaklarında ve farklı semtlerde geçmiştir. Yaşamı boyunca Asmalımescit Sokağı'ndaki 50 numaralı binada, Kallavi Sokak'ta, Postacılar Sokağı'nda, Cihangir'de ve son olarak Nişantaşı'nda ikamet etmiştir. Lise eğitiminin ardından ilk olarak bir kitabevinde çalışan yazar, daha sonra 1951 ile 1965 yılları arasında Banco di Roma bünyesinde bankacılık yapmıştır. Bu süreçte kız arkadaşı Silvia ile evlendi. Bu evlilikten Alessandra ve Mario adlarında iki çocuğu dünyaya geldi. Çiftin yollarını ayırması Scognamillo için bir dönüm noktasıydı. Bu ayrılıkla birlikte bankacılık mesleğine veda edip tamamen sinemaya yöneldi.
Kültürel Miras: Edebiyat, Eleştiri ve Sinema Araştırmaları
Profesyonel yazı hayatına 1948'de adım atan yazar, 1961 yılına dek Fransa, İtalya, Amerika Birleşik Devletleri ve Norveç basını gibi yabancı organlarda yazmıştır. Aynı yıl Akşam Gazetesi'nde sinema eleştirileri yazmaya başlayarak Türk basınındaki uzun soluklu kariyerini başlatmıştır. Kalemini Yön, Sinema 65, Ulusal Sinema, Yedinci Sanat, Yeni Sinema, Ses, Hayat, Bravo, Video-Sinema, Beyaz Perde ve TV'de Yedi Gün gibi prestijli mecmualarda da oynatan yazar, geniş bir okur kitlesine ulaşmıştır. 1960'lı yıllarda Türkiye'de çekilen yabancı ortaklı İtalyan, Fransız ve İspanyol yapımlarında yapım görevlisi olarak görev alan araştırmacı, reklamcılık ve dekoratörlük gibi alanlarda da faaliyet göstermiştir. Aynı zamanda Türker İnanoğlu'nun kurduğu Erler Film ve Ulusal Televizyon şirketlerinde danışmanlık ile çevirmenlik yapmıştır. İlk iki kitabını 1965 yılında sinema tarihçisi Agah Özgüç ile ortaklaşa kaleme alan yazar, bu dönemden itibaren 40'ın üzerinde esere imza atmıştır. Korku edebiyatı, bilimkurgu, vampir mitolojisi, şeytan, büyü ve astroloji gibi okült ve fantastik temalara duyduğu ilgi, onu Türkiye'de bu türlerin öncülerinden biri haline getirmiştir. Evinde biriktirdiği sıra dışı yaratık oyuncakları ve gotik kültüre olan ilgisi nedeniyle dostları arasında "Beyoğlu'nun Vampiri" olarak da adlandırılmıştır. 1997-1999 yılları arasında dört sayı basılan Nostromo bilimkurgu dergisinin genel editörlüğünü üstlenen Scognamillo, akademik alanda da Bahçeşehir Üniversitesi bünyesinde "Türk Sineması" dersleri vermiştir. Yaşamı boyunca ailesine sadık bir evlat olan yazar, 1969 yılında felçli babasını akciğer kanserinden kaybettikten sonra, 1970'lerde hasta annesine bakabilmek adına işini bırakıp kendini ona adamıştır. Annesi Elisabetta ise Kasım 1978'de vefat etmiştir.
Kültür Dünyasında İz Bırakan Başarıları ve Ödülleri
Yazar ve araştırmacı kimliğinin yanı sıra oyunculuk da yaptı. Karanlık Sular, İstanbul Kanatlarımın Altında ve Kuşatma Altında Aşk gibi filmlerde rol üstlenerek Türk sinemasına doğrudan katkı sunmuştur. 2006 yılında Ebubekir Çetinkaya tarafından hayatını konu edinen "Beyoğlu'nda Bir Levanten - Giovanni Scognamillo" belgeseli yapılmıştır. Yaşamı boyunca kazandığı prestijli ödüller şu şekildedir:
- 1996 - 8. Uluslararası Ankara Film Festivali Yaşam Boyu Katkı Ödülü
- 2000 - 19. İstanbul Film Festivali Sinema Onur Ödülü
- 2005 - İtalya Yıldızı Şövalye Nişanı
Bu büyük kültür insanının cenazesi, vefatının ardından Feriköy Latin Katolik Kilisesi'nde düzenlenen törenle uğurlanmıştır.