Eğitimi ve siyasete girişi
Almazbek Şarşenoviç Atambayev, 17 Eylül 1956'da doğdu; Ekim 2026 itibarıyla 70 yaşındadır. Moskova Yönetim Enstitüsü'nde okudu ve iktisat bölümünden mezun oldu. 30 Temmuz 1999'dan itibaren Kırgızistan Sosyal Demokrat Partisi'nin genel başkanlığını yürüttü. Ekim 2000'deki başkanlık seçiminde yüzde 6 oy alarak başarısız oldu. 20 Aralık 2005'ten 21 Nisan 2006'daki istifasına kadar Sanayi, Ticaret ve Turizm bakanıydı. Kasım 2006'da Bişkek'te Reform İçin hareketinin çatısı altında düzenlenen hükûmet karşıtı protestoların liderlerinden biri oldu.
Başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı
29 Mart 2007'den 28 Kasım 2007'ye kadar Kırgızistan başbakanlığı yaptı. 1 Aralık 2011'de cumhurbaşkanlığına başladı ve 2017'ye kadar bu görevde kaldı. Kendisini Türkiye yanlısı bir siyasetçi olarak konumlandırdı. Kırgızistan'ın yolsuzluğa bulaşmamış bir cumhurbaşkanına sahip olmasının şans olduğunu söyleyen George Soros gibi bazı yabancı isimler onun hakkında olumlu görüş bildirdi. Vladimir Putin de onu sözünü tutan biri olarak niteledi. Türkiye Türkçesini rahat konuştuğu belirtilir. Kırgızistan'ın Gümrük Birliği'ne girdiğini duyurdu; 2014'te de ülkeden Amerikan üssünün çekilmesini sağlayacağına söz verdi.
Reformlar ve uygulamalar
Döneminde biyometrik pasaportlar ve biyometrik oy kullanma sistemi uygulamaya girdi; sistem, bir kişinin birden fazla kez oy kullanmasını önlemeyi amaçlıyordu. 2016'da başbakanın ve hükûmetin yetkilerinin artırılmasını, yargı sisteminde reformları öngören anayasa referandumu yapıldı. Aralık 2016'da askerî mahkemelerin Kırgızistan'da kullanımını kaldıran bir kararname imzaladı. 2016'da, 1916 Orta Asya isyanı kurbanlarının anısına Ata-Beyit anıt kompleksinde anma töreni düzenlendi. Ekim 2017'de 7-8 Kasım'da kutlanan Tarih ve Ataları Anma Günü'nü kuran yasayı imzaladı. 2015'te Aziz George kurdelesinin kullanımına son verdi; bu karar Rusça konuşan nüfus arasında protestolara yol açtı.
Suikast girişimleri ve yargılama
Atambayev'in 2007, 2009, 2019 ve 2022 yıllarında dört suikast girişiminden kurtulduğu belirtilir. 11 Mayıs 2007'de başbakanken zehirlenme girişimine uğradı; Ankara'daki askerî tıp hastanesinde Türk doktorlar, zehirlenmenin kaynağı bilinmeyen bir maddeden kaynaklandığını teyit etti. 2009 seçimleri öncesinde de Jalalabad bölgesinde seçmenlerle yapacağı toplantıdan önce rahatsızlanarak Türkiye'de tedavi gördü. 8 Ağustos 2019'da gözaltına alındı ve yolsuzluk şebekesi oluşturmak suçlamasıyla yargılanarak mahkemece 11 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırıldı.
Benzer kişiler
- Salih Hacıoğlu (Siyasetçi)
- Scott Bessent (Siyasetçi)
- Zeynel Abidin Özmen (Siyasetçi)
- Nuri Teoman (Siyasetçi)
- Olof Palme (Siyasetçi)
- Abdülfettah el Sisi (Siyasetçi)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Almazbek Atambayev maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.