Türk tiyatro ve televizyon dünyasının en karakteristik yüzlerinden biri olan Ali Sürmeli, 7 Nisan 1959 tarihinde Bingöl'ün Solhan ilçesinde hayata gözlerini açtı. Zaza kökenli bir ailede dünyaya gelen usta aktör, konservatuvardan mezun olduktan sonra sahne tozunu yutarak başladığı oyunculuk serüvenini beyaz perde ve televizyon ekranlarına taşıyarak adını geniş kitlelere duyurmayı başardı. Bir postacının oğlu olması sebebiyle çocukluğu boyunca Anadolu'nun pek çok köşesini gezme imkanı bulan Sürmeli, edindiği bu kültürel birikimi canlandırdığı her karaktere adeta üfleyerek can verdi.
Sahneden Ekranlara Uzanan Akademik Yolculuk
Babasının postacılık görevi nedeniyle Anadolu'nun farklı kentlerini dolaşan Sürmeli; Karlıova, Elazığ, Palu, Kovancılar, Diyarbakır ve Bursa gibi pek çok yerde yaşadı. Temel eğitim hayatının ardından sanata yönelen usta isim, 1985 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Tiyatro Bölümü'nü başarıyla tamamladı. Akademik eğitimini tamamladıktan sonra hiç vakit kaybetmeden sahnelere adım atan sanatşı; Dostlar Tiyatrosu, Sokak Tiyatrosu ve Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü bünyesinde çok sayıda tiyatro oyununda önemli görevler üstlendi. Sahneler onun adeta ikinci evi olmuştu. 1980'li yıllarda Adana ve Ankara Devlet Tiyatrolarında sahnelenen eserlerde canlandırdığı karakterlerle adından söz ettirmeyi başardı. Tiyatro sahnelerindeki bu yoğun mesai, onun sinema dünyasına adım atması için de güçlü bir zemin hazırladı. Nitekim sanatşı, 1995 yılında yönetmen koltuğunda Tülay Eratalay'ın oturduğu "Düş, Gerçek, Bir de Sinema" isimli yapıtla ilk kez başrol oyuncusu olarak izleyicinin karşısına çıktı. Bu film, usta ismin sinema kariyerinde önemli bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti.
Televizyon Dünyasında İz Bırakan Karakterler
Geniş kitlelerin Ali Sürmeli ismini hafızalarına kazıması ise televizyon ekranlarındaki efsanevi rollerle gerçekleşti. Türkiye genelinde büyük bir izleyici kitlesine ulaşan Deli Yürek dizisiyle televizyon dünyasında asıl çıkışını yapan aktör, güçlü performansı sayesinde unutulmazlar arasına girdi. Bu başarısının ardından Türk televizyon tarihinin en uzun soluklu yapımlarından biri olan Kurtlar Vadisi Pusu kadrosuna katılan sanatşı, burada hayat verdiği Zaza Dayı tiplemesiyle adeta fenomen haline geldi. Zaza Dayı karakteri halk tarafından çok sevildi. Usta oyuncu, ilerleyen yıllarda da başarılı yapımlarda kilit roller üstlenmeye devam etti. Show TV'de yayınlanan Çarpışma dizisinde canlandırdığı acımasız ve gizemli Cansız karakteriyle oyunculuk sınırlarını bir kez daha zorladı. Ardından ekranların popüler mafya draması Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz dizisinde Doğan Baba rolünü canlandırarak izleyicilerden tam not aldı. Sürmeli, son dönemde ise 2023 yılında FOX ekranlarında izleyiciyle buluşan Adım Farah dizisindeki Orhan Koşaner karakteriyle adından söz ettirdi. Sanatşı bu rolde de harika bir iş çıkardı.
Tiyatro Sahnelerinde Sergilenen Performanslar
Kariyeri boyunca sadece sinema ve televizyonda değil, tiyatro salonlarında da izleyicileri büyüleyen Ali Sürmeli, birçok seçkin eserde rol almıştır. Tiyatro kariyeri başarılarla doludur. Başarılı sanatşının sahne tozunu yuttuğu tiyatro oyunlarından bazıları şunlardır:
- Galile Galileo (1983 - Dostlar Tiyatrosu)
- Asiye Nasıl Kurtulur (1985 - Dostlar Tiyatrosu)
- Mustafa (1985 - Adana Devlet Tiyatrosu)
- Akvaryum (1986 - Ankara Devlet Tiyatrosu)
- Deli İbrahim (Adana Devlet Tiyatrosu)
- Kurban (Adana Devlet Tiyatrosu)
Usta aktör, bu değerli sahne eserlerindeki performanslarıyla Türk tiyatrosunun gelişimine katkıda bulunmuş ve disiplinli çalışmasıyla genç meslektaşlarına örnek teşkil etmiştir. 2022 yılında annesi Akçe Sürmeli'nin intiharıyla sarsılan sanatşı, yaşadığı derin acıya rağmen sanatından kopmayarak üretkenliğini sürdürmeyi başarmıştır.