Hem tıp dünyasında hem de edebiyat sahnesinde derin izler bırakan Ali Süha Delilbaşı, 1888 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Modern Türk edebiyatının dönüm noktalarından kabul edilen Fecr-i Ati topluluğunun kurucu bildirisini ilk imzalayan isimlerden biri olan Delilbaşı, hayatı boyunca tıp doktorluğu, çevirmenlik ve milletvekilliği gibi çok yönlü görevleri omuzlayarak Türk kültür ve siyaset hayatına hizmet vermiştir.
Tıp Eğitimi ve Kamu Hizmetindeki Görevleri
Eğitim hayatını Mekteb-î Tıbbiye-î Şahâne çatısı altında başarıyla tamamlayan Delilbaşı, mezuniyetinin ardından yurdun dört bir yanında hekimlik yaptı. İlk olarak Hilye kazasında belediye tabibi olarak görev alan hekim, daha sonra Edirne, Niğde ve Üsküdar bölgelerinde hükûmet tabipliği vazifelerini yürüttü. Mesleki birikimiyle Kayseri Daru'l-Eytam'da müdür yardımcılığı yaptı. Ankara Şehremaneti bünyesinde sıhhiye müdürlüğü yaparak başkentin sağlık organizasyonunda aktif rol oynadı. Kamu hizmetini Ankara Emniyet Müdürlüğü başhekimliğiyle sürdüren tecrübeli isim, Adliye Vekâleti'nde mütercimlik de yaptı. Ayrıca Sıhhî ve İçtimaî Muâvenet Vekâleti hıfzıssıhha şubesi bünyesinde mütehassıs ve müdür vekili olarak önemli hizmetlerde bulundu.
Edebi Hayatı ve Fecr-i Ati Topluluğu
Mesleki çalışmalarının yanı sıra edebiyatla da yakından ilgilenen Delilbaşı, Türk edebiyat tarihinin en önemli beyannamelerinden birine imza attı. Sanatçı, Fecr-i Ati bildirisinin ilk imzacılarındandı. Dönemin saygın yayın organları olan Muhit, Servet-i Fünûn, Resimli Kitap ile Şiir ve Tefekkür gibi dergilerde yazıları yayımlandı. İlk dönemlerde mensur şiirler kaleme aldı. Zaman içerisinde küçük hikâyeler yazmaya ve tiyatro eleştirileri kaleme almaya başlayan yazar, aynı zamanda Batñ edebiyatından dilimize çevirdiği tiyatro oyunlarıyla da sahne sanatlarımızın zenginleşmesinde etkin bir rol oynamıştır.
Siyasi Kariyeri ve Meclis Dönemi
Sağlık alanındaki derin tecrübesi ve entelektüel kimliğiyle tanınan Delilbaşı, ilerleyen yıllarda ülkesine siyasi alanda da hizmet etme kararı aldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde Kütahya milletvekili olarak yer alan siyasetçi, parlamentoda 6'ıncı ve 7'inci dönemlerde aktif olarak çalıştı. Yasama faaliyetleri sırasında özellikle sağlık politikalarına odaklanarak VII. Dönem Sıhhiye ve İçtimâî Muâvenet Komisyonu başkanlığını üstlendi. Evli ve bir çocuk babası olan Delilbaşı, 15 Şubat 1960 tarihinde hayata gözlerini yumdu.