Ali Nâdir Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde görev yapmış, askeri kariyerinden ziyade Mondros mütarekesi sonrasındaki kritik kararları ve İzmir'in işgali sırasındaki tutumuyla hafızalara kazınmış bir Osmanlı subayıdır. 1867 yılında dünyaya gelen askeri figür, Osmanlı Devleti'nin en çalkantılı yıllarında ordu bünyesinde çeşitli kademelerde görev alarak imparatorluğun çöküş sürecine doğrudan tanıklık etti. İzmir'in Yunan askerlerince işgal edilmesinden hemen önce 17. Kolordu Komutanlığu vazifesine atanan Paşa, işgal günü sergilediği teslimiyetçi tavır ve sonrasında Kuva-yı İnzibatiye'ye katılması nedeniyle Türk Kurtuluş Savaşı zaferinin ardından vatan haini kabul edildi. Yaşamı, ülkesinden sürgün edilerek Mısır'da son buldu.
Askeri Eğitimi ve Feriklik Dönemi
Genç yaşta adım attığı askeri eğitim hayatında hızla ilerleyen Nâdir Paşa, 1885 senesinde Harp Okulu eğitimini başarıyla tamamladı. Askeri bilgi ve becerisini daha da üst seviyeye taşımak amacıyla eğitimine devam ederek 1888 yılında da Harp Akademisi diplomasını aldı. Aldığı bu üst düzey eğitimlerin ardından Osmanlı ordusunda aktif görevler üstlendi. Orduda gösterdiği hizmetlerin ardından, 1913 yılına gelindiğinde Ferik rütbesine terfi ettikten sonra emekliye sevk edildi. Ancak emeklilik günleri uzun sürmedi.
İzmir'in İşgali ve Büyük Tepki Çeken Olaylar
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasının ardından orduya ve yargı süreçlerine geri dönen subay, savaş suçlularını ve Ermeni kırımı iddialarının faillerini yakalamak amacıyla kurulmuş olan Hayret Paşa liderliğindeki Divan-ı Harb bünyesinde üyelik yaptı. Bu mahkemede görev yaptıktan sonra, 1919 yılında Ege Bölgesi'nde tansiyonun yükseldiği günlerde, İzmir'in Yunan ordusu tarafından işgal edilmesinden hemen önce bölgedeki 17. Kolordu Komutanlığu vazifesine getirildi. İzmir'in işgali başladığında, komutası altındaki birliklerle işgal kuvvetlerine karşı hiçbir direniş göstermedi. Hiçbir karşı koymada bulunmamasına rağmen Yunan askerleri tarafından tutuklandı. İşgal esnasında Yunan bayrağını öptüğü yönündeki iddialar sebebiyle halkta ve vatansever çevrelerde çok büyük bir infial ve tepki uyandırdı. Bu eylemi, milli mücadele yanlılarınca asla affedilmedi.
Kuva-yi İnzibatiye ve Mısır'daki Son Günler
İzmir'deki olayların ardından İstanbul hükümetine yakın duruşunu sürdüren asker, 1920 senesinde milli mücadele hareketini bastırmak amacıyla kurulan Kuva-yi İnzibatiye kadrosuna dahil oldu ve bu gücün komutanları arasında yer aldı. Milli güçlere karşı yürütülen bu faaliyetler onun sonunu hazırladı. Türk Kurtuluş Savaşı'nın zaferle sonuçlanmasının ardından vatan haini ilan edildi. Milli mücadeleye karşı duran diğer isimlerle birlikte Yüzellilikler listesine dahil edilen eski ferik, Türk vatandaşlığından ve Türkiye sınırlarından çıkarıldı. Yaşamının son yıllarını sürgün döneminde geçirmek zorunda kalan Ali Nâdir Paşa, 1924 yılında Mısır topraklarında hayatını kaybetti.