Türk gücünü dünyaya tanıtan ve güreş tarihimizde çok özel bir yere sahip olan ünlü pehlivan Adalı Halil, 1871 yılında Edirne'nin bugün Yunanistan sınırlarında kalan Adaiçi bölgesindeki Kilise Köyü'nde dünyaya gözlerini açtı. O, er meydanlarının sarsılmaz bir abidesiydi. Kırkpınar'da tam 18 yıl boyunca başpehlivanlık unvanını kimseye kaptırmayan bu dev sporcu, babası pehlivan Kara Mehmet'in teşvikiyle çocuk yaşta güreşe sevdalandı. Dönemin efsanesi Kel Aliço'nun çırağı olarak yetişen Adalı Halil, ustasından aldığı el ile minderlerin en teknik ismi oldu. Cihan şampiyonu Koca Yusuf'un ardından dönemin en bilgili güreşçisi kabul edilen yiğit, 1.98 metre boyu ve 150 kilogramlık heybetli cüssesiyle rakiplerine korku saldı.
Kel Aliço'nun Çırağından Dünya Arenasına
Babasının izinden giderek güreş minderlerine adım atan genç Halil, yeteneğiyle kısa sürede dikkat çekti. Ünlü pehlivan Kara Mehmet, oğlundaki bu cevheri görünce onu zamanın en büyük ustalarından Kel Aliço’ya emanet etti. Ustasının yanında sabırla yoğrulan genç yetenek, güreş tekniğini mükemmelleştirdi. İmparatorluk sınırları içindeki tüm güreşleri kazanarak haklı bir başpehlivan unvanı elde etti.
Osmanlı topraklarındaki bu büyük başarıların ardından Adalı Halil için yeni bir dönem başlıyordu. Ünü sınırları aşan yiğit pehlivan, Kurtdereli Mehmet Pehlivan ile omuz omuza vererek Avrupa seferine çıktı. Almanya'nın çeşitli kentlerinde, Paris'te ve Viyana'da fırtına gibi esti. Karşısına çıkan Avrupalı rakiplerini adeta saniyeler içinde altüst etti.
Avrupa'daki zaferlerin ardından rota Amerika Birleşik Devletleri'ne çevrildi. Okyanus ötesinde Boston, Chicago ve New York gibi dev şehirlerde mindere çıktı. Karşısına çıkarılan her rakibi tek tek mağlup ederek gücünü kanıtladı. Amerikalılar bu yenilmez güce hayran kalarak ona Türk Aslanı unvanını verdi.
Tom Jenkins Maçı ve Hamburg Turnuvası
Amerika'daki müsabakalarından biri, spor tarihine geçecek cinsten büyük bir gerilime sahne oldu. Dönemin meşhur Amerikalı güreşçisi Tom Jenkins ile karşılaşan Adalı Halil, rakibini altına alıp amansız bir baskı uyguladı. Bu sert mücadele esnasında Jenkins'in kaburga kemikleri kırıldı. Durumu gören salon sakinleri adeta çılgına döndü. Öfkeli kalabalık, Türk pehlivanını linç etmeye kalkıştı. Halil, bu tehlikeli olaydan güçlükle kurtulabildi.
Türkiye'ye döndüğünde kazandığı ödüllerle kendine güzel bir çiftlik satın alarak tarımla ilgilenmeye başladı. Ancak güreş aşkı onu rahat bırakmadı. 1 Ocak 1901 tarihinde Hamburg'da düzenlenen büyük turnuvaya katılmak için tekrar yola çıktı. Turnuvada altı güçlü pehlivanla karşı karşıya geldi. Rakipleri onun karşısında adeta mum gibi eridi. En dayanıklı rakibi bile minderde ancak yedi dakika kalabildi.
Adalı Halil'in kariyerinde öne çıkan bazı özellikleri şu şekilde sıralanabilir:
- Güreş dünyasında Koca Yusuf'tan sonra en teknik ve bilgili güreşçi olarak kabul edilmesi,
- Kırkpınar başpehlivanlığı unvanını tam 18 yıl boyunca aralıksız korumayı başarması,
- 1.98 metrelik boyu ve 150 kiloluk ağırlığıyla rakiplerine fiziksel olarak büyük üstünlük kurması,
- Hamburg Turnuvası'nda karşılaştığı altı pehlivanın tamamını çok kısa sürede dize getirmesi.
Zatürreyle Gelen Veda ve Mirası
Hayatı boyunca er meydanlarında yenilgi yüzü görmeyen bu efsane pehlivan, 10 Şubat 1926 tarihinde yakalandığı amansız zatürre hastalığı nedeniyle 55 yaşında yaşama gözlerini yumdu. Adalı Halil'in vefatı tüm spor camiasını derin bir yasa boğdu. İlk olarak Edirne'deki Kasımpaşa Camii yanına defnedilen naaşı, daha sonra Çömlekköy'lü efsane pehlivan Kara Emin'in yanına nakledildi.
Bugün Pehlivanlar Tekkesi adıyla anılan bu kutsal kabir, Türk güreşinin kalbi konumundadır. Her yıl geleneksel Kırkpınar Güreşleri başlarken tüm pehlivanlar bu mezarlığı topluca ziyaret ederek efsanevi ustalarına dualar gönderir.
Efsane pehlivanın soyu da Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında önemli görevlerde bulundu. Babasının yolundan giderek bir süre güreş tutan oğlu Mustafa, daha sonra Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün hususi faytoncusu olma şerefine erişti. Atatürk'ün vefatının ardından Silivri'ye yerleşen Mustafa, soyadi kanunuyla birlikte "Sinop" soyadini alarak yaşamını sürdürdü.