Ailesi ve gençliği
Adalet Cimcoz, 25 Temmuz 1910'da Çanakkale'nin Kilitbahir'inde doğdu. Babası topçu subayı Hüseyin (Tayfur) Bey, annesi Alman asıllı Alice (Aliye) Hanım'dır; ailenin Hayri ve Ferdi adlı iki oğlundan sonra üçüncü çocuğuydu. 1912'de Balkan Savaşı çıkınca babası eşini ve üç çocuğunu korumak için Berlin'e gönderdi. Üç kardeş 1912'den 1924'e kadar anneleriyle Berlin'de kaldı ve ilk ve ortaokulu orada tamamladı. Cumhuriyet'in ilanından sonra Türkiye'ye döndüler.
Dublaj ve çeviri
1930'larda Toprak Mahsulleri Ofisi'nde tercüman olarak çalıştı. Dublaj sanatçısı olan ağabeyi Ferdi Tayfur aracılığıyla seslendirmeye başladı; seslendirdiği ilk film King Kong oldu. Yabancı filmlerle başladığı dublaj çalışmalarını 1950'deki Çete filminden itibaren yerli filmlerde sürdürdü; Türkân Şoray, Belgin Doruk, Muhterem Nur, Sezer Sezin, Fatma Girik ve Filiz Akın'ı seslendirdi. Hayatım Sana Feda, Aşk Mabudesi, Köroğlu, Hüzünlü Aşk ve Kırmızı Karanfiller gibi çok sayıda filmde ses verdi. Seslendirmeleriyle yerli sinemanın bir dönemine ses veren isimlerden biri oldu.
1939'da avukat Mehmet Ali Cimcoz ile evlenerek Cimcoz soyadını aldı. Eşi sanata meraklıydı ve dönemin sanatçılarıyla yakın ilişkileri vardı; Adalet Cimcoz evlendikten sonra memurluğu bırakıp yalnızca sanatla ilgilendi. Sabahattin Eyüboğlu ve Azra Erhat onu dergilere eleştirel yazılar yazmaya ve çeviri yapmaya teşvik etti. Bertolt Brecht, Knut Hamsun, Georg Büchner, B. Traven, Lope de Vega, Franz Kafka ve Max Frisch gibi yazarları Almancadan Türkçeye çevirdi. Kafka'dan Milena'ya Mektuplar çevirisiyle 1962 Türk Dil Kurumu Çeviri Ödülü'nü aldı. Yeditepe, Varlık ve Yeni Ufuklar dergilerinde şiir, öykü ve kitap tanıtım yazıları yayımladı.
Galericilik ve köşe yazarlığı
1951'de Beyoğlu'nda Türkiye'nin ilk özel sanat galerisi olan Maya'yı kurdu. Galeri beş yıl yaşadı. Aynı dönemde oluşmakta olan İstanbul sosyetesinin görgüsüzlüğüyle ve zevksizliğiyle ince ince alay eden yazılarını Hafta, Salon, Tasvir ve Aydede gibi yayınlarda sürdürdü; köşesinin adı Fitne Fücur'du ve Türkiye'de dedikodu yazarlığının öncüsü sayılır.
Cimcoz, 13 Mart 1970'te İstanbul'da kanser nedeniyle öldü. Yazar Mine Söğüt, sahaf vitrinlerinden fotoğraflarını toplayarak Adalet Cimcoz: Bir Yaşam Öyküsü Denemesi (2018) adlı kitabı yazdı.
Benzer kişiler
- Amberin Zaman (Gazeteci)
- Bilgehan Demir (Gazeteci)
- İrfan Sapmaz (Gazeteci)
- Mehmet Şamil Şhaplı (Gazeteci)
- Orhan Aldinç (Gazeteci)
- Emile Zola (Gazeteci)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Adalet Cimcoz maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.