Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarına uzanan köklü bir ömrün sahibi olan Abdürrezzak Şatana, Mardin'in yerel yönetiminden Türkiye Büyük Millet Meclisi koridorlarına uzanan çok yönlü siyasi kariyeriyle tanınan önemli bir devlet adamıdır. 1865 yılında Mardin topraklarında dünyaya gözlerini açan Şatana, bölgenin sosyal ve ekonomik gelişiminde aktif roller üstlenerek Cumhuriyet'in kurucu kadroları arasında kendine kalıcı bir yer edinmiştir. Hem yerel idare meclislerinde hem de ulusal egemenlişin tecelli ettiği meclis çatısı altında uzun yıllar boyunca halkın sesi olmayı başaran tecrübeli siyasetçi, 24 Şubat 1948 tarihinde vefat edene dek ülkesine ve memleketine hizmet etmeyi en büyük vazifesi bilmiştir.
Yerel Yönetimden Millî Mücadeleye
Mardin'in sosyal dokusu içinde yetişen Şatana, dönemin eğitim kurumlarından olan rüştiye bünyesinde öğrenimini tamamladıktan sonra kendisini geliştirmek amacıyla özel dersler alarak eğitim hayatını zenginleştirdi. Bu donanımı sayesinde genç yaşlardan itibaren yerel yönetim mekanizmalarında görev almaya başladı. Kendisi idealist bir yöneticiydi. Mardin Belediye Meclisi Üyeliği ile başlayan kamu hizmeti yolculuğu, zamanla daha geniş sorumluluklara evrildi. Mardin Ziraat Bankası İdare Meclisi bünyesinde hem üye hem de kurul başkanı olarak görev yapan deneyimli isim, bölgedeki tarımsal kalkınmanın ve ekonomik döngünün yönetilmesinde stratejik kararlara imza attı. Hizmet alanı oldukça genişti. Yerel bürokrasideki başarısını Diyarbakır Genel Meclis Üyeliği ve Mardin Genel Meclis Üyeliği ile pekiştirerek bölgesel ihtiyaçları çok iyi analiz eden bir yönetici profili çizdi.
Şatana'nın toplumsal alandaki adalet arayışına katkısı ise Mardin Bidâyet Mahkemesi Üyeliği göreviyle somutlaştı. Bu görev onun için çok kıymetliydi. Hukuki süreçlerin yürütülmesinde aktif rol oynayan siyasetçi, aynı zamanda zorlu savaş yıllarında Harp Gelirleri Ambar Memurluğu ve Müdürlüğu görevini üstlenerek cephe gerisindeki lojistik ve mali koordinasyonu sağladı. Bu ağır sorumluluğun ardından Mardin Aşar Memurluğu vazifesinde de bulunarak vergi sisteminin işleyişine katkıda bulundu. Omuzlarındaki yük her geçen gün arttı. Vatan savunmasının ve örgütlenmenin hayati önem taşıdığı dönemde, Mardin Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kurulları içerisinde yer alarak millî mücadelenin yereldeki en güçlü savunucularından biri haline geldi. Aynı dönemde havacılığın gelişimine destek sunmak amacıyla Mardin Tayyare Cemiyeti çalışmalarına da aktif katılım sağladı.
Parlamentoda Beş Dönem ve Yasama Çalışmaları
Millî Mücadele yıllarında sergilediği kararlı duruş ve yerel yönetimlerdeki üstün tecrübesi, Abdürrezzak Şatana'yı Ankara'daki genç parlamentonun doğal bir parçası haline getirdi. Yeni kurulan devletin yasama organı olan Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesine katılan deneyimli siyasetçi, Mardin'i temsil etmek üzere parlamentoya adım attı. Şatana, TBMM bünyesinde tek bir dönemle sınırlı kalmayarak adeta bir istikrar sembolü haline geldi. Halkın güvenini kazanmayı başarmıştı. Siyaset sahnesinde uzun soluklu bir iz bñrakan Mardinli vekil, şu yasama dönemlerinde aralıksız ve kararlı bir çalışma yürüttü:
- TBMM II. Dönem Mardin Milletvekilliği
- TBMM III. Dönem Mardin Milletvekilliği
- TBMM IV. Dönem Mardin Milletvekilliği
- TBMM V. Dönem Mardin Milletvekilliği
- TBMM VIII. Dönem Mardin Milletvekilliği
Sorumluluğu her dönemde büyüktü. Meclis kürsüsünde ve komisyonlarda Mardin halkının taleplerini dile getiren Şatana, Cumhuriyet'in ilk çeyreğindeki yasal düzenlemelerin şekillenmesinde önemli bir pay sahibi oldu. Siyasi yaşamı boyunca toplumsal barışın, iktisadi bağımsızlığın ve yerel kalkınmanın savunuculuğunu üstlenen tecrübeli devlet adamı, her dönemde memleketinin çıkarlarını en üst düzeyde korumayı başardı.
Özel Yaşamı ve Mirası
Yoğun siyasi temposunun ve devlet işlerinin yanı sıra aile hayatına da büyük önem veren Abdürrezzak Şatana, evli ve on bir çocuk babasıydı. Kalabalık ailesiyle birlikte Mardin'in köklü aile yapısını ve kültürel değerlerini yaşamının her anında muhafaza etmeyi başardı. Ailesi onun en büyük güç kaynağıydı. Hem ailesine iyi bir gelecek sunmak hem de milletine hizmet etmek için geçen 83 yıllık ömrü, 24 Şubat 1948 tarihinde son buldu. Geride bıraktığı tertemiz bir siyasi geçmiş, sayısız kamu görevi ve Cumhuriyet tarihine adanmış bir hayat hikayesi ile Şatana, Mardin halkının ve Türkiye siyasetinin saygın isimleri arasında anılmaya devam etmektedir.