Ardahan'ın Tarih Kokan Sınır Köyü: Yurtbekler
Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı olan Yurtbekler, zengin geçmişi ve stratejik konumu ile bölgenin en dikkat çekici tarihi yerleşim alanlarından biridir. Eski adı Caki olan köyün bu ismi, Gürcüceden Türkçeye Cağ ve Cak şeklinde geçmiştir. Tarihsel olarak Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Samtshe sınırlarında yer alan yerleşim, ünlü yönetici hanedanı Cakeli sülalesine de ismini vermiştir. Günümüzde köy sınırları içerisinde, tamamen ortadan kalkmış tarihi Heosmani köyünün yerleşim alanı da yer almaktadır.
Yüzyıllara Uzanan Tarihsel Dönüşüm
Köy, 16. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan kayıtlarında "Zeda Cağ" (Yukarı Caki) olarak geçen köyde o dönem 13 Hristiyan hanenin yaşadığı, arıcılık ve tarımla uğraşıldığı bilinmektedir. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Berlin Antlaşması uyarınca Rusya'ya bırakılan ve bu dönemde Rus kayıtlarında Damavlia adıyla anılan köy, Birinci Dünya Savaşı sonrasında kısa bir süre bağımsız Gürcistan sınırlarında kalmıştır. 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması ile nihai olarak Türkiye sınırlarına katılmıştır.
Yurtbekler Çevresindeki Tarihi Yapılar
Köy ve yakın çevresi, bölgenin kadim geçmişini yansıtan önemli tarihi kalıntılara ev sahipliği yapmaktadır. Yurtbekler köyünün 1 kilometre güneybatısında, Posof Çayı'nın sol kıyısındaki dik bir kayalık üzerinde kabaca işlenmiş taşlarla inşa edilmiş olan Tuya Kalesi yer almaktadır. Büyük ölçüde yıkılmış olan bu kalenin yanı sıra, bölgede Cakismani Kilisesi olarak da bilinen tarihi Caki Kilisesi bulunmaktadır. Kesme taşlardan inşa edilen bu kilisenin 1914 yılında çatısının çökmüş olduğu ve üzerinde Gürcü alfabesinin Hustusri karakterleriyle yazılmış tarihi bir yazıt barındırdığı bilinmektedir. Köyün eski adını taşıyan tarihi Caki Kalesi (Cakistsihe) ise günümüzde komşu Çambeli köyü sınırları içerisinde kalmıştır.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Bilgileri
Doğu Anadolu Bölgesi'nin serhat noktalarından birinde yer alan Yurtbekler köyü, coğrafi açıdan 1532 metre rakımda konumlanmıştır. Köy, bağlı olduğu Ardahan il merkezine 97 kilometre, Posof ilçe merkezine ise 16 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Günümüzde geleneksel yapısını koruyan bu tarihi yerleşim yeri, Posof Çayı yakınlarındaki konumu ve çevre kaleleriyle tarih meraklıları için keşfedilmeyi bekleyen önemli bir noktadır.