Aşıküzeyir Köyü, Doğu Anadolu Bölgesi'nde, Ardahan il merkezine 90 kilometre ve Posof ilçe merkezine 18 kilometre mesafede konumlanmış köklü bir yerleşim yeridir. Deniz seviyesinden 2044 metre yükseklikte bulunan köyün eski adı tarihi kaynaklarda Heoti veya Heva olarak geçmektedir. Gürcüce bir yer adı olan Heoti (ხეოთი), vadi veya dere anlamına gelen "hevi" (ხევი) kelimesinden türemiş olan Hevati'den (ხევათi) değişime uğramıştır. Bu yerleşimin adı tarihsel Gürcistan'ı oluşturan Mesheti bölgesinin antik yerleşimlerinden biri olarak bilinir.
Aşıküzeyir Köyü'nün Tarihsel Kökenleri
Osmanlılar, birleşik Gürcistan Krallığı'nın ardından bölgeye hakim olan Samtshe Atabeyliği'nden köyü 16. yüzyılın ortalarında ele geçirmiştir. 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre köy, Poshov livasının Kuzay nahiyesine bağlıydı ve o dönemde köyde 4 hane yaşamaktaydı. Hane reislerinin adlarından Heoti'nin bir Hristiyan Gürcü köyü olduğu anlaşılmaktadır. O dönemde köy halkı Osmanlı Devleti'ne ispenç vergisi ödemekle yükümlü olup; buğday, arpa, yonca tarımı ve arıcılık yapıyor, domuz ile koyun besliyordu.
Rus Yönetimi Dönemi ve Nüfus Değişimleri
Uzun süre Osmanlı yönetimi altında kalan Heoti, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın (93 Harbi) ardından Rusya İmparatorluğu'nun kontrolüne geçmiştir. Rus idaresinde Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Tsurtskabi nahiyesinin köylerinden biri olan yerleşimde nüfus zamanla artış göstermiştir. 1886 yılında köyün nüfusu 121 kişiden oluşurken, bu rakam 1896'da 170 kişiye, 1906'da ise 182 kişiye yükselmiştir. Bu tespitlerde nüfusun tamamı "Türk" olarak kaydedilmiştir. Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli ise, 1917 yılında Hevati'de 18 hanede 202 Müslüman Gürcünün yaşadığını belirtmiştir.
Cumhuriyet Dönemi ve İsim Değişiklikleri
Rus hakimiyetinin sona ermesiyle bir süre bağımsız Gürcistan sınırları içinde kalan yerleşim, 1921 yılında Ankara Hükümeti'nin ültimatomu üzerine Gürcü kuvvetlerinin çekilmesiyle ve 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması ile Türkiye'ye bırakılmıştır. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde "Hevat" adıyla Kars vilayetinin Poshof kazasına bağlanan köy, 1935 genel nüfus sayımında "Hivat" olarak kaydedilmiş ve nüfusu 250 kişiye ulaşmıştır. Köyün yabancı kökten gelen eski adı, 1959 yılında 7267 sayılı kanunla "Boşdere" olarak değiştirilmiştir. Resmi kayıtlarda bir süre "Boşdere (Hevat)" şeklinde geçen yerleşimin adı daha sonra günümüzdeki hali olan Aşıküzeyir yapılmıştır. Köyün nüfusu 1985'teki 202 kişilik seviyesinden göçler nedeniyle azalarak 2022 yılında 22 kişiye kadar düşmüştür.