Akballı Köyü'nün Tarihçesi ve Kökeni
Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı bir köy olan Akballı, tarihi boyunca farklı kültürlerin izlerini taşımıştır. Köyün bilinen eski adı Gürcüce kökenli olan Oboli veya Obola'dır. Gürcüce bir yer adı olan bu kelime; 'yetim', 'kimsesiz' veya 'diğerlerinden uzak' gibi anlamlara gelmektedir. Tarihsel Gürcistan'ın bir parçası olan Samtshe bölgesinin Posof Vadisi'nde yer alan bu yerleşim, bölgenin kadim geçmişine ışık tutmaktadır. Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Ancak çevre köylerden Kveli (Kolköy) ve Tzurtzkabi (Aşıkzülali) gibi yerleşimler 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde yer alırken, Oboli köyü bu mufassal defterde kaydedilmemiştir.
Osmanlı-Rus Savaşı ve Cumhuriyet Dönemi Geçişi
Akballı Köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılmıştır. Rus idaresinin 1886 yılında gerçekleştirdiği nüfus sayımına göre Oboli, Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Tzurtzkabi nahiyesinin dokuz köyünden biri konumundaydı. Bu dönemde köyde 13 hanede yaşayan, 72'si erkek ve 76'sı kadın olmak üzere toplam 138 kişi bulunmaktaydı ve bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmişti. Birinci Dünya Savaşı sonrasında Rus idaresinin son bulmasıyla bir süre bağımsız Gürcistan sınırlarında kalan köy, 16 Mart 1921'de Sovyet Rusya ile Ankara Hükümeti arasında imzalanan Moskova Antlaşması ile Türkiye'ye bırakılmıştır.
Cumhuriyet Dönemi Gelişmeleri ve İsim Değişikliği
Türkiye'ye katıldıktan sonra köy, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshov kazasının merkez nahiyesine bağlı görünmekteydi. 1940 yılındaki genel nüfus sayımında köyün adı 'Obul' olarak kaydedilmiş olup, nüfusu 338 kişi olarak tespit edilmiştir. Ancak eski adları olan Oboli veya Obol Türkçe kökenli olmadığı için, köyün adı 1959 yılında Akballı olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımına gelindiğinde köyde 333 kişinin yaşadığı ve bu nüfustan 83 kişinin okuma yazma bildiği resmi kayıtlara geçmiştir.
Coğrafi Konumu ve Ulaşım Bilgileri
Akballı Köyü, Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde, oldukça yüksek ve engebeli bir coğrafyada yer almaktadır. Köyün deniz seviyesinden yüksekliği (rakımı) 1617 metre olarak ölçülmüştür. Ulaşım açısından değerlendirildiğinde, Akballı Köyü Ardahan il merkezine 93 km, bağlı bulunduğu Posof ilçe merkezine ise 21 km uzaklıkta konumlanmıştır. Köy, tarihi Tao-Klarceti bölgesinin ve Posof Vadisi'nin karakteristik coğrafi özelliklerini yansıtmaktadır.