Trabzon ilinin Çaykara ilçesine bağlı bir yerleşim yeri olan Yaylaönü, Karadeniz Bölgesi'nin 1890 metre rakımlı yüksek kesimlerinde yer alan tarihi bir mahalledir. Eski adı Haros olan yerleşim, bölgenin geçmişten günümüze demografik ve yönetsel değişimlerini yansıtan zengin bir tarihi arka plana sahiptir.
Tarihçe ve Göç Hareketleri
Yaylaönü'nün tarihi 18. yüzyıla kadar izlenebilmektedir. Bu dönemdeki kayıtlarda yerleşim, Sürmene nahiyesine bağlı olan Barma Yaylası'ndaki köyler arasında "Haros" adıyla anılmaktadır. Sonraki yıllarda Şekersu (Sakarsu) köyü ile birlikte zikredilen yerleşim, 1892 yılında Of kazasına bağlanmıştır. Osmanlı döneminde yerleşime çeşitli göçler de gerçekleşmiştir. Bunların en bilinenlerinden biri, Kahramanmaraş'tan gelerek günümüz Uzuntarla (Alisinos) köyüne yerleşen Feyzioğulları sülalesinin, yaklaşık bir asır sonra arazi yetersizliği nedeniyle Yaylaönü'ne göç etmesidir.
Cumhuriyet Dönemi ve İsim Değişikliği
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasının ardından da idari olarak Haros adıyla Of kazasına bağlı kalmaya devam eden yerleşim yerinin adı, 1959 yılında değiştirilmiştir. Yabancı kökten geldiği ve iltibasa (karışıklığa) yol açtığı gerekçesiyle 7267 sayılı kanunla ismi "Yaylaönü" yapılan yerleşim, 1960 yılı genel nüfus sayımından itibaren kayıtlarda bu yeni adıyla yer almaya başlamıştır. Mahalle günümüzde muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.
Coğrafya ve Nüfus Bilgileri
Yaylaönü, coğrafi konum olarak Trabzon il merkezine 104 km, bağlı olduğu Çaykara ilçe merkezine ise 30 km uzaklıktadır. Mahalle nüfusu yıllara göre değişiklik göstermiş olup, 1985 yılında 333, 1990 yılında 294 ve 2000 yılında 167 olarak kaydedilmiştir. Son açıklanan 2022 yılı verilerine göre ise mahallede ikamet eden nüfus 147 kişidir.