Erzurum'un Şenkaya ilçesinde konumlanan Yanıkkaval, eski adıyla Kamhisi veya Kamhis, Karadeniz Bölgesi sınırlarında yer alan ve çok köklü bir geçmişe sahip olan tarihi bir kırsal mahalledir. Deniz seviyesinden 1788 metre yükseklikte kurulan bu yerleşim alanı, bölgenin en önemli tarihi hazinelerinden biri olan Kamhisi Kilisesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Gürcü Krallığı döneminde, 10. yüzyılda inşa edilmiş olan bu tarihi Gürcü kilisesi, köy sınırları içerisinde bulunmakta ve buranın antik çağlardan bu yana aktif bir yaşam alanı olduğunu kanıtlamaktadır.
Tarihsel Süreç ve Hükümranlık Dönemleri
Osmanlı İmparatorluğu Dönemi Bulguları
Tarihsel Tao bölgesi sınırları içerisinde bulunan Kamhisi, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlılar tarafından Gürcülerden devralınmıştır. Osmanlı dönemi kayıtlarına göre, 1574 tarihli mufassal defterde yerleşimde 90 Hristiyan hanenin yaşadığı belirtilmektedir. 1595 tarihli "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan" adlı mufassal defterde ise köy, "Karye-i Rabat-i Kamhis" adıyla Penek livasının Kamhis nahiyesine bağlı olarak tescil edilmiştir. Bu dönemde 55 hanede (yaklaşık 275 kişi) nüfus barındıran köy, 16 köyü kapsayan nahiyenin idari merkezi konumundaydı. Yıllar içerisinde nüfus değişime uğramış ve 1835 yılında köydeki hane sayısı 15'e (yaklaşık 64 kişi) kadar düşmüştür.
Berlin Antlaşması ve Rus İdaresi
Kamhis köyü, Osmanlı-Rus Savaşı'nın (93 Harbi) ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması ile Osmanlı Devleti tarafından Rusya İmparatorluğu'na bırakılmıştır. Rus idaresi altındayken "Kyamhis" (Кямхисъ) adıyla kaydedilen yerleşim, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı Türkmen nahiyesinin idari merkezi yapılmıştır. Bu dönemdeki aile listesi kayıtlarına göre köydeki 28 hanede yaşayan 178 kişinin tamamı Türkmen olarak kaydedilmiştir. İlerleyen dönemlerde köy nüfusu 1896 yılında 208, 1906 yılında ise 156 kişi olarak sayılmıştır.
Coğrafi Konum ve Cumhuriyet Dönemi Ulaşım Ağı
Cumhuriyet dönemine geçişle birlikte, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinin bir köyü olarak geçen yerleşim, Türkçe olmayan isimlerin Türkçeleştirilmesi kanunu kapsamında 1959 yılında Yanıkkaval adını almıştır. Erzurum il merkezine 157 km, Şenkaya ilçe merkezine ise 30 km uzaklıkta bulunan mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinde konumlanmıştır. D.060 numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet karayoluna, Paşalı Mahallesi üzerinden bağlanan 11,9 kilometrelik bir köy yolu vasıtasıyla erişim sağlanmaktadır. Yerleşim, 2012 yılında kabul edilen 6360 sayılı yasa çerçevesinde kırsal mahalle statüsüne kavuşmuştur.