Tarihin ve Doğanın Kesişim Noktasında Bir Karadeniz - Doğu Anadolu Geçişi: Timurkışla
Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı tarihi bir kırsal mahalle olan Timurkışla, köklü geçmişi ve bünyesinde barındırdığı tarihi kalıntılarıyla bölgenin en gizemli duraklarından biridir. Tarihsel Tao bölgesinin bir parçası olan bu yerleşim, erken ve geç Orta Çağ döneminde Gürcü krallığı ile prensliklerinin sınırları içinde yer almaktaydı. Günümüzde sakin bir kırsal mahalle kimliğine sahip olsa da, topraklarında Orta Çağ mimarisinin ve hanedanlık izlerinin yankılarını taşımaya devam etmektedir.
Orta Çağ'dan Günümüze Uzanan Tarihsel Yolculuk
Timurkışla'nın yazılı tarihi oldukça geriye gitmektedir. Bölge, Osmanlı İmparatorluğu tarafından 1549 yılındaki Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirilmiştir. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde "Timurk" (Gürcüce: თიმურქი) ismiyle kaydedilen köy, o dönem Oltu sancağının Kuzey nahiyesine bağlı olup 6 Hristiyan haneden oluşmaktaydı. Zaman içinde adı değişen yerleşim, 1886 yılındaki Rus nüfus sayımında "Teymur-Kışla" (Теймур-Кишлы) ve 1902 tarihli Kars haritasında "Teimur" (Teymur) olarak kaydedilmiştir. Cumhuriyet döneminin 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise "Temur Kışla" ismiyle Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Kosor nahiyesine bağlı bir yerleşim yeri olarak geçmektedir.
Kop Mahallesi ve İhtişamlı Kvabi Sarayı Kalıntıları
Timurkışla sınırları içerisindeki en dikkat çekici tarihi alanlardan biri Kop (eski adıyla Kvabi) mahallesidir. Burası, Bardız Çayı'nın Oltu Çayı ile birleştiği stratejik ve doğal açıdan büyüleyici bir noktada yer alır. Kop mahallesinde, Orta Çağ'ın ünlü Gürcü hanedanlarından biri olan Cakeli Hanedanı'na mensup Mzeçabaki'ye (1445-1516) ait tarihi Kvabi Sarayı bulunmaktaydı. Bu saray kalıntıları, bölgenin bir dönem sahip olduğu idari ve soylu önemini gözler önüne sermektedir.
Küçük Vank Kilisesi ve Manastır Kalıntıları
Köyün bir diğer önemli tarihi mirası ise günümüzde Venk mahallesi olarak adlandırılan bölgededir. Eskiden "Küçük Vank" adıyla müstakil bir yerleşim olan bu mahallede, Küçük Vank Manastırı'na ait kalıntılar yer almaktadır. Manastırın bir parçası olan ve üzerinde Gürcüce yazıtlar barındıran Küçük Vank Kilisesi'nin kalıntıları, günümüzde de zamana meydan okuyarak ziyaretçilerini ağırlamaktadır. Bu dini mimari örnekleri, bölgenin çok kültürlü geçmişine ışık tutmaktadır.
Coğrafi Konum ve Timurkışla'ya Ulaşım
Doğu Anadolu Bölgesi'nin eşsiz coğrafyasında yer alan Timurkışla, Erzurum il merkezine yaklaşık 165 kilometre, Şenkaya ilçe merkezine ise yalnızca 7 kilometre mesafededir. Ulaşım açısından oldukça avantajlı bir konumda bulunan mahalle, Şenkaya'nın batısında yer almakta ve 25.09 numaralı Şenkaya-Horasan il yolu kenarında konumlanmaktadır. Tarih ve doğa meraklıları için kolay bir erişim sunan mahalle, sessizliği ve barındırdığı tarihi hazineleriyle keşfedilmeyi bekleyen bir açık hava müzesi niteliğindedir.