Tayyare Şehitleri Anıtı (Hava Şehitleri Anıtı), Türk havacılık tarihinde ilk hayatını kaybeden ve "şehit" olarak anılan Fethi, Sadık ve Nuri beylerin anısına 1916'da İstanbul'da dikilmiş tarihi bir anıttır. İstanbul'un Fatih ilçesi, Saraçhanebaşı'nda, Fatih Parkı içinde konumlanan bu eser, eski Fatih Belediye binasının (2010'dan itibaren Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi rektörlük binası) karşısında yer almaktadır.
Anıtın Tarihçesi ve Önemi
Mimar Vedat Tek'in eseri olan anıtın temeli 2 Nisan 1914'te atılmış ve yapımı 1916 yılında tamamlanmıştır. Anıt, I. Dünya Savaşı öncesinde iki uçakla İstanbul'dan Kahire'ye uzanan 2.500 kilometrelik bir uçuşu gerçekleştirmek amacıyla çıktıkları yolda hayatını kaybeden tayyarecilerin anısını yaşatmaktadır. Görev esnasında yaşamını yitiren pilotlar, Şam'daki Emevî Camii'nde Selahaddin Eyyubi türbesinin yanına defnedilmişlerdir.
Tasarım Özellikleri ve Sembolizm
Mermer ve bronz malzemeler kullanılarak yapılan anıt, mermer bir kaide üzerinde yükselen kırık bir sütundan meydana gelmektedir. Anıtın kırık bir sütun şeklinde tasarlanmış olması, yarım kalan uçuşu simgeler. Sütunun üzerinde bronzdan yapılmış bir defne dalı bulunur. Yaklaşık 7.50 metre yüksekliğindeki anıt kaidesinin iki yanına, tayyareciler eğer Kahire'ye ulaşabilmiş olsalardı boyunlarına asılacak olan madalyanın büyütülmüş birer kopyası yerleştirilmiştir. Bu madalyaların üzerinde uçak figürü, Beyazıt Kulesi ve İstanbul tasviri yer almaktadır. Anıtın toplam yüksekliği ise 11 metredir (36 ft).
Diğer Bilgiler
Fethi ve Sadık Beylerin uçağının düştüğü Taberiye Gölü'nün doğusunda, günümüzde Eyn Gev (İsrail) yakınlarındaki Haon kibutzunda, hayatını kaybeden kişiler için 1914 yılında yapılmış bir başka anıt daha mevcuttur.