Sütoluk Köyü'nün Tarihçesi ve İsim Kökeni
Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı olan Sütoluk köyü, tarihi boyunca farklı kültürlerin izlerini taşımış önemli bir yerleşim yeridir. Köyün bilinen en eski adı Gürcüce bir yer adı olan Satkepela'dır (სატყეპელა). Bu kelime Gürcüce Cavaheti diyalektinde yün çırpmada kullanılan sopanın adını ifade etmektedir. Zamanla Türkçeye Satkabel olarak uyarlanan yerleşim, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Satkabel (صاتقابەل) adıyla kaydedilmiştir. Köyün adı, yabancı kökten geldiği gerekçesiyle 1959 yılında 7267 sayılı kanunla günümüzdeki ismi olan Sütoluk olarak değiştirilmiştir.
Tarihsel Süreç ve İdari Değişimler
Tarihsel Gürcistan'ı oluşturan Samtshe bölgesinde yer alan köy, 16. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. Ancak erken dönem Osmanlı tahrir defterlerinde bir köy olarak yer almamıştır. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatının bir parçası olarak Rusya'ya bırakılan köy, 1886 yılındaki Rus nüfus tespitinde Satkepel adıyla Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Sakire nahiyesinin 12 köyünden biri olarak kaydedilmiştir. O dönemde 4 hanede yaşayan ve tamamı Kürt olarak kaydedilen 48 kişilik (27 erkek, 21 kadın) bir nüfusa sahip olan köyün nüfusu, Rus idaresi sırasında artarak 1896'da 62, 1906'da ise 84 kişiye ulaşmıştır.
Cumhuriyet Dönemi ve Türkiye'ye Katılması
Birinci Dünya Savaşı sırasında bölgeyi gezen Gürcü araştırmacı Konstantine Martvileli'nin notlarında adı Gürcüce kökenli Satkebeli olarak geçen yerleşim, Rus hakimiyeti sonrasında bir süre bağımsız Gürcistan sınırlarında kalmıştır. 1921 yılında Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında Ankara Hükümeti'nin ültimatomu üzerine Gürcü kuvvetlerinin çekilmesinin ardından, 16 Mars 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması ile resmen Türkiye'ye bırakılmıştır. Türkiye sınırlarına katıldıktan sonra 1928 yılında Kars vilayetinin Poshof kazasının Damal nahiyesine bağlanan köy, 1935 yılında ise Cilvana nahiyesine bağlanmıştır. Nüfusu 1935 yılında 149, 1965 yılında ise 252 kişiye ulaşmış olan köyde o dönem okuma yazma bilen kişi sayısı yalnızca 26 olarak tespit edilmiştir.
Coğrafi Konumu ve Günümüzdeki Durumu
Sütoluk köyü, coğrafi açıdan Ardahan il merkezine 108 km, Posof ilçe merkezine ise 27 km uzaklıkta yer almaktadır. Deniz seviyesinden 2300 metre rakımda kurulu olan Sütoluk, bu yüksekliğiyle Posof'un en yüksekte bulunan köyü olma özelliğine sahiptir. Yıllar içerisinde nüfusu azalan köyün 1985 yılında 341, 1990 yılında 299 ve 2000 yılında 140 olan nüfusu, 2022 yılı nüfus verilerine göre 86 kişiye kadar gerilemiştir. Köy günümüzde bir muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.