Sarıdarı Köyü'nün Tarihsel Kökenleri ve İsim Geçmişi
Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı sınır köylerinden biri olan Sarıdarı, tarih boyunca farklı kültürlerin ve devletlerin egemenliği altında kalmış köklü bir geçmişe sahiptir. Köyün bilinen en eski adı olan Stepantzminda (სტეფანწმინდა), Gürcüce bir yer adı olup "Aziz Stepan" anlamına gelmektedir. Tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarını kapsayan Mesheti bölgesinin eski yerleşimlerinden biri olan köy, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri olan Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan kayıtlarında İstepanzminda veya Estepanzminda olarak kaydedilmiştir. İlerleyen dönemlerde Tepeziminda ve Tepezümende olarak da adlandırılan yerleşim, yabancı kökten geldiği gerekçesiyle 1959 yılında 7267 sayılı kanunla resmi olarak Sarıdarı adını almıştır.
Osmanlı ve Rus Dönemlerindeki Sosyal ve Ekonomik Yaşam
Sarıdarı köyü, 16. yüzyılın ortalarında birleşik Gürcistan Krallığı'nın ardından bölgeye hâkim olan Samtshe-Saatabago'dan Osmanlı İmparatorluğu tarafından ele geçirilmiştir. 1595 yılındaki Osmanlı kayıtlarına göre köyde Hristiyan köylülerden alınan ispenç vergisini veren 25 hane yaşamaktaydı. Bu dönemde köy sakinlerinin Elisa, Totia, Gogiça, Elia, Papuna, Besela, Simon ve Darispan gibi çoğunlukla Gürcüce isimler taşıdığı görülmektedir. Tarımsal faaliyetlerin oldukça çeşitli olduğu köyde buğday, arpa, çavdar ve darı tarımı yapılmakta; şarapçılık ve arıcılık faaliyetlerinin yanında domuz ile koyun beslenmekteydi. Aynı zamanda köyde bir adet faal değirmen bulunmaktaydı. Uzun süren Osmanlı hâkimiyetinin ardından, 93 Harbi ile Rusların eline geçen köyde, 1886 yılı Rus nüfus tespitlerine göre tamamı Türklerden oluşan 106 kişi yaşamaktaydı.
Cumhuriyet Dönemine Geçiş ve Nüfus Gelişimi
Rus hâkimiyetinin sona ermesinin ardından Sarıdarı, kısa bir süre bağımsız Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti sınırları içinde kalmıştır. 1921 yılında Sovyet Rusya'nın Gürcistan'ı işgali sırasında, Ankara Hükümeti'nin verdiği ültimatom üzerine Gürcü kuvvetlerinin çekilmesiyle köy, 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması ile Türkiye Cumhuriyeti sınırlarına dâhil olmuştur. Cumhuriyet'in ilk yıllarında nüfusu artış gösteren ve 1950 genel nüfus sayımında 302 kişiye ulaşan bu tarihi yerleşim, günümüzde 2022 yılı verilerine göre 39 kişilik bir nüfusa sahiptir.
Coğrafi Konumu ve Doğal Sınırları
Sarıdarı köyü, coğrafi açıdan Kodiyan Platosu'nun Posof Çayı ile birleştiği dağ eteklerinde kurulmuştur. Ardahan il merkezine 93 km, Posof ilçe merkezine ise 12 km uzaklıkta bulunan köyün yaylası Gırma Dağı eteklerinde yer almaktadır. Doğal güzellikleri ve sınır konumuyla öne çıkan köy; Armutveren, Kumlukoz ve Binbaşıeminbey köyleri ile aynı zamanda Gürcistan ülkesiyle doğrudan komşudur.