Kurşunçavuş Köyü'nün Coğrafi Konumu
Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı olan Kurşunçavuş Köyü, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan tarihi bir yerleşim yeridir. Deniz seviyesinden 1788 metre yükseklikte konumlanan köy, Ardahan il merkezine 94 km, Posof ilçe merkezine ise 13 km uzaklıkta bulunmaktadır. Nüfus yapısı yıllar içerisinde değişim gösteren yerleşimde, 2022 yılı verilerine göre 42 kişi ikamet etmektedir.
Orta Çağ'dan Osmanlı Dönemi'ne Tarihçe
Kurşunçavuş köyünün eski adı kaynaklarda Seca veya Secavi olarak geçmektedir. Gürcüce Seca (სეჯა) ve Secavi (სეჯავი) olarak adlandırılan yerleşim yeri, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Seca / Sica veya Secav şeklinde kaydedilmiştir. Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan tarihsel Samtshe sınırlarında bulunan yerleşim, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. 1595 tarihli Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan kayıtlarına göre Poshov livasının Güney nahiyesine bağlı olan köy, bu dönemde tamamen boşalmış durumdaydı. Aynı idari konuma sahip olan ve bugünkü Kurşunçavuş olduğu tahmin edilen diğer Secav köyünün nüfusu ise ispenç vergisi vermekle yükümlü Elia, Ağdgomel, Simona, Narika, Basila gibi Gürcü isimleri taşıyan 7 Hristiyan haneden oluşmaktaydı. Köy, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Hicri 1129 (1716/1717) tarihinde 'Secav' adıyla 7.220 akçe, Hicri 1138 (1725/1726) tarihinde ise 'Seca' adıyla 3.500 akçe hasılatla yine Poshov livasının Güney nahiyesine bağlı olarak kaydedilmiştir.
Rus Egemenliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dönemi
Seca veya Secavi köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 yılında gerçekleştirdiği nüfus tespitinde Seca adıyla Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı olan köyün nüfusu, tamamı 'Türk' olarak kaydedilen 66 kişiden oluşuyordu. Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rus ordusunun bölgeden çekilmesiyle bir süre bağımsız Gürcistan sınırları içinde kalan yerleşim, Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali sürerken Ankara Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Türkiye'ye bırakılmıştır. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Poshof kazasının merkez nahiyesine bağlı olan köyün adı, 1940 genel nüfus sayımında Sece olarak yazılmış ve bu tarihte nüfusu 171 kişi olarak kaydedilmiştir. Seca, Secavi veya Sece Türkçe olmadığı gerekçesiyle köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Kurşunçavuş olarak değiştirilmiştir. 1965 yılı genel nüfus sayımı verilerine göre köyün nüfusu 271 kişiye ulaşmış olup, bu nüfus içinde okuma yazma bilen kişi sayısı sadece 35 olarak belirlenmiştir.
Yok Olan Tarihi Kilise
Kurşunçavuş köyünde geçmişte Hristiyan nüfusun ibadet ettiği tarihi bir kilise bulunmaktaydı. Gürcü tarihçi Aleksandre Proneli'nin 1914 yılında aktardığı bilgilere göre, Seca köyündeki kilise o dönemde yıkık bir halde bulunuyordu. Söz konusu tarihi ibadet yeri günümüzde ise tamamen ortadan kalkmış durumdadır. Köy, tarihi coğrafyası ve geçmişten bugüne uzanan idari yapısıyla bölgenin incelenmeye değer önemli yerleşimleri arasında yer alır.