Küçük Kargluhi Kilisesi (Gürcüce: ქარგლუხის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı ve eski adı Kargluhi olan Yünören köyünde yer alan Orta Çağ'dan kalma tarihi bir Gürcü kilisesidir. Köyde bulunan iki kiliseden biri olan bu yapı, Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili tarafından "Küçük kilise" olarak adlandırılmıştır.
Küçük Kargluhi Kilisesi'nin Tarihçesi
Kilisenin bulunduğu Kargluhi köyünün adı, 10. yüzyıla tarihlenen elyazması Gürcüce Cruçi İncili'nde geçer. Orta Çağ'da Gürcistan'ın bir parçası olan bu yerleşimi Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre köy 24 Hristiyan haneden oluşuyordu. Küçük Kargluhi Kilisesi'nin Osmanlı dönemi öncesinden kaldığı anlaşılmaktadır. Köyün halkı sonraki dönemde Müslüman olmuş ve kiliseyi de cami olarak kullanmıştır. Ekvtime Takaişvili'nin 1907 yılında gerçekleştirdiği araştırma gezisi sırasında köyde Müslümanlar yaşıyordu ve kilise camiye çevrilmiş bulunuyordu.
Mimari Yapısı ve Yıkılışı
Küçük Kargluhi Kilisesi, bugünkü köy camisinin yerinde bulunuyordu. Ekvtime Takaişvili köyü ziyaret ettiği sırada cami olarak kullanılan kilise yıkılmış, taşları ise yeni caminin inşasında kullanılmıştır. Hemen yakındaki bir ahırda da bu kiliseye ait kesme taşlar tespit edilmiştir. Kilise cami olarak kullanılıyorken apsisi bulunmuyordu, ancak yapısı iyi korunmuş durumdaydı. Girişi güneyde yer alan yapının doğu, batı ve güney cephelerinde birer penceresi bulunmaktaydı. Kilisenin içi sıvanmış olmasına rağmen, eski cemaatin duvarlara çiziktirdiği Ermenice yazılar fark edilebiliyordu.
Aziz Giorgi İthafı
Tarihçi Ekvtime Takaişvili, elyazması Gürcüce Cruçi İncili'nin bir yaprağındaki notta sözü edilen Aziz Giorgi adına inşa edilmiş kilisenin Küçük Kargluhi Kilisesi olabileceğini yazmıştır.