Kireçli (Ak Kilisa) Mahallesi'nin Coğrafi Konumu ve Genel Özellikleri
Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı kırsal bir mahalle olan Kireçli, deniz seviyesinden 1788 metre yükseklikte yer almaktadır. Coğrafi konumu itibarıyla Karadeniz Bölgesi sınırlarında bulunan bu tarihi yerleşim yeri, Erzurum il merkezine 162 kilometre, Şenkaya ilçe merkezine ise 25 kilometre uzaklıktadır. Şenkaya'nın güneybatısında konumlanan mahalle, Şenkaya-Horasan il yoluna (25.10 numaralı yol) 2,5 kilometrelik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
Orta Çağ'dan Osmanlı Dönemine Uzanan Tarihçe
Kireçli Mahallesi'nin bilinen eski adı Ak Kilisa'dır. Bu yerleşim, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan tarihi bölgelerden biri olan Tao sınırları içerisinde yer almaktaydı. Bölge, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir. Köyün asıl adı tam olarak bilinmemekle birlikte, "Ak Kilisa" isminin, köy sınırları içinde bulunan kilisenin beyaz taşlarla inşa edilmiş olmasıyla ilişkili olduğu tahmin edilmektedir. Nitekim Erkan-ı Harbiye-i Umumiye'nin 1914 tarihli "Oltu" haritasında ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde yerleşim Ak Kilisa (آق كلیسا) olarak kaydedilmiştir.
İdari Değişimler ve Nüfusun Tarihsel Süreci
Cumhuriyet döneminin başlarında, 1928 yılı kayıtlarına göre Kars vilayetinin Sarıkamış kazasına bağlı Bardız nahiyesinin köylerinden biri olan yerleşim, 1940 genel nüfus sayımında "Akkilise" adıyla 68 kişilik bir nüfusa sahipti. 1946 yılında Şenkaya kazasının kurulması üzerine Bardız nahiyesi ile birlikte bu ilçeye bağlanmıştır. 1950'li yıllarda adı "Kireçli" olarak değiştirilen köy, 1955 sayımında "Akkilise (Kireçli)", 1960 sayımında ise "Kireçli (Akkilise)" adlarıyla nüfus kayıtlarına geçmiştir. 1965 yılında 263 kişinin yaşadığı ve sadece 6 kişinin okuma yazma bildiği bu yerleşim, 2012 yılında kabul edilen 6360 sayılı yasa ile Erzurum'un Büyükşehir olması üzerine mahalle statüsüne dönüştürülmüştür. Kireçli Mahallesi'nin nüfusu 2022 yılı verilerine göre 18 kişidir.
Tarihi Kale ve Kilise Kalıntıları
Kireçli Mahallesi'nin sınırları içerisinde günümüzde de tespit edilmiş olan tarihi kilise ve kale kalıntıları bulunmaktadır. Bu yapılar, köyün çok eski dönemlerden beri bir yerleşim alanı olduğunu kanıtlayan en önemli somut ve tarihsel bulgulardır. Orta Çağ Tao bölgesinin zengin tarihi geçmişini günümüze taşıyan bu arkeolojik kalıntılar, bölgenin tarihsel önemini gözler önüne sermektedir.