Kocaeli Körfezi'nin güneyinde, Gölcük ile Yalova arasında konumlanan Karamürsel; sahili, balık lokantaları, meyve bahçeleri (kiraz, erik, şeftali, armut, incir vb.) ve zeytinciliğiyle tanınan prestijli bir sahil ilçesidir. İlçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 20 metre olup, toplam yüzölçümü 262 km²'dir.
Karamürsel'in Köklü Tarihi ve Kuruluş Öyküsü
Karamürsel'in antik dönemde Prainetos ismiyle Bizans'ın Bithynia eyaletine bağlı Helenopolis'e ait bir köy olduğu bilinmektedir. İlçenin Osmanlı dönemindeki Türk kimliği ise stratejik deniz askeri başarılarıyla başlamıştır. Orhan Gazi'nin büyük oğlu Koca Eli Sancak Beyi Süleyman Paşa (1337'de sancak beyi olmuştur), İzmit'i almak için baskı kurarken, İzmit'in güney sahilini fethetmesi amacıyla Türklerin ilk Kaptan-ı Deryası olan deniz kumandanı Kara lakaplı Mürsel Alp'i memur tayin etmiştir. Gemilerin inşa edilmesiyle İzmit'in haberleşme ve ulaşımı kesilmiş, 1326'da kurulan ilk donanma ile 1327'de görev yerine getirilerek kurulan kasabaya Karamürsel adı verilmiştir. Kanuni Sultan Süleyman döneminde 1523 yılında yapılan tahrirde Mürsellü olarak geçen kasaba; tarihi Hersekzade Ahmet Paşa Camii ve vakfı ile Kara Bali Camii ve vakfı gibi dönemin görkemli tarihi yapılarını barındırmaktadır.
Zengin Kültür Mozaiği ve El Sanatları
Karamürsel'in tarihi kimlik dokusunun ilk oluşumunda Manavlar yer almakta olup, Rum ve Ermeni varlığı da bölgenin sosyal yapısına tesir etmiştir. 19. asırda önemli ölçüde göç alan ilçe; Çerkes, Laz, Gürcü halklarının yanı sıra 1895'te Oluklu, Kara Pınar, İhsaniye ve Hayriye'ye iskân edilen, kalan 21 hanesi ise İnebeyli ile Dere Köy'e yerleştirilen Boşnakların örf ve adetleriyle zenginleşmiştir. Karamürsel'de geleneksel giyim kuşamın en gözde kostümü, has kadife ya da saten üzerine özel simlerle hazırlanan ve sandıklarda saklanan bindallı olmuştur. Tarihinde yaş koza üretimi bulunmasına rağmen, komşu belde Hereke'nin etkisiyle 1975'li yıllardan sonra köylerde ipek halıcılık gelişmiştir. Ayrıca, kendine has tarzıyla öne çıkan sarma işi işlemeciliği ve oya işleri ilçenin en kıymetli el sanatlarındandır.
Meşhur Karamürsel Sepeti ve Yöresel Lezzetler
İlçeye has, başka hiçbir yerde benzeri olmayan en meşhur değer sapı bulunmayan Karamürsel sepetidir. Yandan geçirilmiş bir ip yardımıyla bele bağlanan bu sepet, küçük görünmesine rağmen şaşırtıcı miktarda ürün almasıyla bilinir ve bu özelliğiyle halk arasında "Ufacık tefecik gördün de Karamürsel sepeti mi sandın?" deyimiyle kültürel bir üne kavuşmuştur. İlçenin mutfak kültüründe, özellikle Ramazan ayında yapılan yöresel simit dolması seçkin bir yere sahiptir. Osmanlı Dönemi'nde kurulan kumaş fabrikasına ait tarihi baca günümüze dek yıkılmadan ulaşmıştır ve kurucularının daha sonra kurduğu Yeni Karamürsel Mağazaları adını buradan almıştır. Karamürsel'in kurtuluş yıldönümü olan 4 Temmuz günü ise her sene coşkulu şenliklerle kutlanmaktadır.
Soğuk Savaş Dinleme Üssü, Deprem Tarihi ve Ulaşım
Karamürsel, Soğuk Savaş döneminde 1950'li yılların sonunda ABD'nin kurduğu devasa bir askeri dinleme üssüne ev sahipliği yapmıştır. Sovyetler Birliği'nin uzay faaliyetlerini izleyen ve halk arasında Fil Kafesi olarak anılan dev antene sahip bu üs, 1975 yılında Türk kontrolüne geçmiş ve 1977 yılına kadar faaliyette kalmıştır. O dönem bölgede yaşayan Amerikalı aileler sebebiyle bir bölge halk arasında hâlen Amerikan Mahallesi adıyla anılmaktadır. İlçe, 17 Ağustos 1999'da meydana gelen Mw 7,6 büyüklüğündeki depremde hasara uğrayarak 164 can kaybı yaşamış, ardından hızlı bir yapılanma sürecine girmiştir. Karamürsel'e ulaşım; Hereke-Karamürsel ve Karamürsel-Değirmendere-Gölcük-İzmit vapur hatlarının yanı sıra, yaz aylarında pazar günleri rezervasyonla yapılan İstanbul Büyükada vapur seferleri, Yalova minibüsleri ve Kocaeli içi otobüs hatlarıyla rahatça sağlanmaktadır.