Kerpe, Kocaeli ilinin Kandıra ilçesinde, Karadeniz kıyısında konumlanan turistik bir beldedir. Kandıra ilçe merkezine 10 kilometre, Kocaeli'nin merkezi olan İzmit'e ise 50 kilometre uzaklıkta yer alan yerleşim, günümüzde mahalle statüsündedir. Eşsiz sahili ve tarihi geçmişiyle dikkat çeken beldenin 2023 yılı verilerine göre nüfusu 493 kişidir.
Antik Çağ'da Calpe ve Kalpas
Kerpe'nin tarihi kökleri antik dönemlere kadar uzanmaktadır. Bölge, antik dönemde Calpe (Grekçe: Κάλπη) yerleşimi üzerinde kurulmuş olup, tarih boyunca Kalpas veya Calpas adlarıyla da adlandırılmıştır. Küçük Asya'nın Karadeniz kıyısında, tarihi Bitinya'nın (Bithynia) bir liman şehri olan bu antik yerleşim, Kalpas Nehri'nin (günümüzdeki adıyla İlaflı Dere) ağzına yakın bir konumda yer almaktaydı.
Ksenofon ve On Binlerin Dönüşü
Tarihin en ünlü antik eserlerinden biri olan Ksenofon'un Anabasis adlı yapıtında da bu bölgeden önemle bahsedilmektedir. On Binler ile geri çekilme esnasında buradan geçen Ksenofon, antik limanı Bizantion ile Herakleia Pontiki arasında yaklaşık yarı yolda, denize doğru uzanan dik bir uçuruma sahip bir burun üzerinde tanımlamıştır. Yazarın aktardığına göre, burnu anakaraya bağlayan boyun yalnızca 120 metre (400 fit) genişliğinde olup, kayalığın batı kısmında bir plaj ve denize yakın bir tatlı su kaynağı yer almaktadır.
Tarihsel Kaynaklar ve Coğrafi Konumu
Kerpe antik limanı sadece Ksenofon'un değil, antik çağın diğer önemli yazarlarının da eserlerinde yer bulmuştur. Bölge, ünlü tarihçi Yaşlı Plinius, Solinus, Psilis Nehri'nin ağzından 210 stadion uzaklıkta olduğunu belirten Arrian ve Bizanslı Stefanos tarafından kaleme alınan antik metinlerde zikredilmiştir. Günümüzde bu antik limanın ve yerleşimin izleri, Kocaeli'nin Kandıra ilçesindeki popüler Kerpe Plajı yakınlarında yer almaktadır.