Doğu Anadolu'da Tarihi Bir Yerleşim: İğdeli
Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalle olan İğdeli, coğrafi konumu ve tarihi birikimi ile bölgenin dikkat çeken yerleşimlerinden biridir. Deniz seviyesinden 1633 metre yükseklikte yer alan bu tarihi mahalle, Erzurum il merkezine 166 kilometre, Şenkaya ilçe merkezine ise 21 kilometre uzaklıktadır. Mahalle, Şenkaya'nın kuzeyinde konumlanmakta olup, D.060 numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yoluna Akşar Mahallesi üzerinden 5,1 kilometrelik bir köy yoluyla bağlanmaktadır.
Tao Bölgesi ve Köklü Tarihsel Geçmiş
İğdeli Mahallesi, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan kadim bölgelerden biri olan Tao sınırları içerisinde yer almaktadır. Bölge, Osmanlı İmparatorluğu tarafından 1549 yılındaki Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden devralınmıştır. Eski adı tam olarak bilinmeyen yerleşim, tarihi belgelerde farklı isim biçimleriyle karşımıza çıkar. 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde İgdali (Игдали) adıyla anılan yerleşim, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise İgdeli (ایكدەli) adıyla kaydedilmiştir.
Osmanlı'dan Rus İdaresine Nüfus ve Toplum Yapısı
İğdeli köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya İmparatorluğu'na bırakılmıştır. Rus idaresi döneminde, 1886 yılında gerçekleştirilen nüfus tespitinde İğdeli, Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı Kaskanlı nahiyesinin 14 köyünden biri olarak listelenmiştir. Bu dönemde köydeki 6 hanede 22'si erkek ve 13'ü kadın olmak üzere toplam 35 kişi yaşamaktaydı. Nüfusun tamamı Kaskanlı aşiretine mensup Kürtlerden oluşmaktaydı. Köyün nüfusu ilerleyen yıllarda artış göstererek 1896 yılında 55 kişiye, 1906 yılında ise 105 kişiye ulaşmıştır.
Cumhuriyet Dönemi ve İdari Dönüşüm
Cumhuriyet dönemine gelindiğinde İğdeli, 1928 yılı kayıtlarına göre Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinin sınırları içinde yer almaktaydı. 1940 genel nüfus sayımında 176 kişilik nüfusuyla aynı idari konumunu sürdüren köy, 1946 yılında Şenkaya kazasının kurulmasıyla birlikte Kosor nahiyesiyle beraber bu yeni kazaya bağlanmıştır. 1965 yılına gelindiğinde nüfusu 321 kişiye ulaşmış ve bu nüfus içinde 51 kişinin okuma yazma bildiği tespit edilmiştir. Son olarak, 2012 yılında çıkarılan 6360 Sayılı Kanun kapsamında Erzurum'un büyükşehir statüsü kazanmasıyla birlikte İğdeli köyünün tüzel kişiliği kaldırılarak Şenkaya Belediyesi bünyesinde bir kırsal mahalleye dönüştürülmüştür.