Hozat'ın Tarihsel Geçmişi
Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan ve Tunceli iline bağlı olan Hozat, derin tarihi kökleriyle dikkat çeken bir yerleşim yeridir. 10. yüzyıl Bizans kaynaklarında Murat (Arsanias) ve Kamacha Nehirleri arasında bulunan Chozanon (Χόζανον) theması olarak adlandırılan bölgenin Hozat olduğu düşünülmektedir. Bu bölge Arap kaynaklarında Ermeni theması olarak da geçmektedir. 16. yüzyıl Osmanlı kayıtlarında ise sadece Gayrimüslim nüfusun yaşadığı bir köy olarak listelenmiştir. 1847 yılında kurulan Dersim Sancağı; sırasıyla Harput Eyaleti, Dersim Vilayeti ve Ma‘mûretü'l-Azîz Vilayeti'ne bağlanmış olup Hozat, bu sancağın merkez kasabası olarak hizmet vermiştir. 1922'de sancağın lağvedilmesiyle Elazığ'a bağlanmış, 25 Aralık 1935 tarihli ve 2884 sayılı Tunceli Kanunu ile Tunceli'ye bağlı bir ilçe statüsü kazanmıştır. Ayrıca Balkanları Müslümanlaştırma faaliyetlerinde bulunan ünlü Bektaşî dervişi Sarı Saltuk'un türbesi de bu ilçede yer almaktadır.
Coğrafi Yapısı ve İklim Özellikleri
Dağlık bir topoğrafyaya sahip olan Hozat, geçmiş dönemlere ışık tutan jeolojik kalıntılar barındırmaktadır. İlçede eski zamanlardan kalma istiridye ve denizyıldızı fosilleri bulunmaktadır. Bölgenin yüzölçümü 663 km² olup, sert bir iklim hakimdir. Yaz mevsimi oldukça sıcak ve kurak geçerken, kış aylarında kar kalınlığı 1 ila 2 metreye ulaşabilmektedir. Doğal bitki örtüsü ise çoğunlukla boyları 1,5–2 metreyi aşmayan yabani meşe palamudu ağaçlarından meydana gelmektedir.
Sosyal ve Ekonomik Yapı
Hozat'ta ekonomik hayat uzun yıllar boyunca kendi içine kapalı bir yapı sergilemiş ve pazar ekonomisi tam anlamıyla gelişmemiştir. 1947 yılında Tunceli Kanunu'nun yürürlükten kalkması ve normal idari sisteme geçilmesiyle birlikte halkın temel yiyecek ile giyecek ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik küçük esnaf işletmeleri kurulmuştur. İlçe ve köylerde tarım ve hayvancılık faaliyetleri geçimlik düzeyde kalmıştır. 1960'lı yıllarda traktör kullanımıyla tarımda makineleşmeye geçilse de ekilebilir arazilerin kısıtlı olması nedeniyle tarımsal üretim yerel tüketimin ötesine geçememiştir; üretilen fasulye ve patates gibi ürünler yerel pazarda tüketilmektedir.
Kültür, Sanat ve Spor
Okuma yazma oranının ülke ortalamasının üzerinde olduğu ilçede, okuma yazma bilmeyen nüfusun büyük çoğunluğunu 60 yaş üstü vatandaşlar oluşturmaktadır. İlçede kültürel hayat oldukça canlıdır; bayramlar, düğünler ve özel günlerde doğaçlama olarak sergilenen zengin bir folklor kültürü vardır. Davul-klarnet, davul-zurna ve saz eşliğinde sergilenen halk oyunlarının başında Karaçor, Devzer, Nare, Barasor ve Delilo gelmektedir. Ayrıca ilçede 1995 yılında kurulmuş olan Yeni Hozat Spor adında bir kulüp bulunmakta, maçlarını Hozat suni çimli futbol sahasında oynamakta ve Tunceli amatör liginde mücadele etmektedir. İlçede sportif faaliyetlerin yürütüldüğü 200 kişi kapasiteli bir kapalı spor salonu da mevcuttur.